Ψυχική Υγεία

Πως θα ξεπεράσετε τα εμπόδια για μια επίσκεψη σε ψυχοθεραπευτή

Πως θα ξεπεράσετε τα εμπόδια για μια επίσκεψη σε ψυχοθεραπευτή

Πολύ συχνά ακούμε ανθρώπους να αναρωτιούνται για ποιο λόγο να μπουν σε μία ψυχοθεραπευτική διαδικασία και να μιλήσουν με κάποιον «ξένο» αφού, όπως λένε οι ίδιοι, έχουν φίλους που τους αγαπούν και θα τους ακούσουν με προσοχή. Και ναι, μέχρι ένα σημείο ίσως η σκέψη του μοιράσματος ενός προβλήματος με έναν αγαπημένο άνθρωπο να είναι πιο ασφαλής από την αναζήτηση ενός θεραπευτή. Είναι όμως το ίδιο;

Οι κοινωνικές, φιλικές και οικογενειακές σχέσεις μεταβάλλονται με την πάροδο του χρόνου.

Πριν από 50 χρόνια τα αστικά κέντρα της Ελλάδας είχαν μία άλλη, πολύ διαφορετική μορφή. Οι γειτονιές, οι κοινότητες, οι ρόλοι και οι σχέσεις των ανθρώπων ήταν διαφορετικές. Με την αστικοποίηση, τα σπίτια άλλαξαν, οι αυλές χάθηκαν, οι άνθρωποι κλείστηκαν στα διαμερίσματα και έχασαν την ρόλο τους στην κοινότητα. Ταυτόχρονα, η κοινωνία εξελισσόμενη αυξάνει την πολυπλοκότητά της δημιουργώντας κραδασμούς και κρίσεις σε κοινωνικό, οικογενειακό, προσωπικό ακόμα και βιολογικό επίπεδο μέσα από τα ψυχοσωματικά συμπτώματα. Οι αλλαγές αυτές, σε συνδυασμό με την απουσία του σημείου αναφοράς που χάθηκε στο χρόνο, οδηγούν αναπόφευκτα στην έλλειψη αυτοοργάνωσης και μοιραία στην εκ νέου αναζήτηση ταυτότητας και νοήματος της ζωής.

Παρατηρούμε, λοιπόν, ότι οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας καλούνται να απαντήσουν σε αιτήματα που δεν αφορούν αμιγώς και αποκλειστικά ψυχικές νόσους. Αντίθετα, πληθαίνουν τα αιτήματα για διαταραγμένες σχέσεις, προσωπικές δυσκολίες, οικογενειακά προβλήματα, επαγγελματικά διλήμματα, αιτήματα που αφορούν την βαθύτερη κατανόηση του εαυτού. Έτσι λοιπόν, η ψυχοθεραπεία καλείται να απαντήσει στις κοινωνικές αλλαγές που φέρνουν τους ανθρώπους πιο κοντά σε τέτοιες αναζητήσεις. Ως εκ τούτου, η ψυχοθεραπευτική διεργασία στο στάδιο της αναζήτησης έρχεται να προλάβει την ενδεχόμενη εμφάνιση ψυχικού συμπτώματος.

Γιατί λοιπόν σε έναν ψυχοθεραπευτή και όχι σε έναν φίλο;

Πριν απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα, θα πρέπει να θέσουμε ένα πλαίσιο για την ψυχοθεραπεία. Η ψυχοθεραπεία αποτελεί μία μέθοδο παρέμβασης που βασίζεται στις επιστήμες της ψυχολογίας και της ψυχιατρικής. Παράλληλα, παίρνει στοιχεία από την φιλοσοφία, την κοινωνιολογία, την ανθρωπολογία και άλλες επιστήμες που έχουν στο κέντρο τον άνθρωπο. Εφαρμόζεται μέσα από τον λόγο, την συζήτηση, το διάλογο με τον θεραπευτή. Η φύση της λοιπόν, αν και ενέχει τη συζήτηση εν τούτοις αυτή παραμένει και το μόνο κοινό σημείο με μία κοινωνική ή φιλική συζήτηση. Με άλλα λόγια, αυτό που κάνει την ψυχοθεραπεία να δουλεύει – πέρα από την επιστημονική κατάρτιση του ίδιου του θεραπευτή – είναι η μη φιλική σχέση του με τον θεραπευόμενο.

Αδιαμφισβήτητα, η δημιουργία και διατήρηση ενός κοινωνικού/ φιλικού δικτύου αποτελεί ευεργετικό παράγοντα για την ψυχική υγεία του ανθρώπου. Απαιτεί κοινωνικές και ψυχολογικές δεξιότητες και λειτουργεί ως στρώμα ασφαλείας για τις δυσκολίες που καλούνται οι άνθρωποι να αντιμετωπίσουν καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Ωστόσο, η φύση ακόμα και της ιδανικής φιλίας δε θα αποτελούσε εύφορο έδαφος για την επεξεργασία των ζητημάτων που πραγματεύεται κανείς ψυχοθεραπευτικά. Ακόμα και ο πιο καλός φίλος, δε μπορεί παρά να συμμετέχει στις συζητήσεις μέσα από την προβολή προσωπικών βιωμάτων και σκέψεων παρέχοντας συμβουλές δοκιμασμένες στις δικές του σχέσεις.

Σε μία ψυχοθεραπευτική συνεργασία, στόχο δεν αποτελεί η παροχή συμβουλών και μαγικών λύσεων. Αντίθετα, ο θεραπευτής μέσα από μία οριοθετημένη θεραπευτική σχέση ακούει, κατανοεί, εμπεριέχει και καθρεφτίζει τα συναισθήματα και μοτίβα του θεραπευόμενου. Μία τέτοια διαδικασία εν τη γενέσει της δεν μπορεί να υπάρξει μεταξύ φίλων ή συγγενών.

Ο θεραπευτής φροντίζει η θεραπευτική σχέση να μένει ως έχει, δηλαδή θεραπευτική.

Και εδώ η μαγική έννοια των ορίων είναι καθοριστική. Η σχέση θεραπευτή – θεραπευόμενου ορίζεται από το θεραπευτικό συμβόλαιο, στο οποίο τίθεται το πλαίσιο της συνεργασίας, ο χώρος, ο χρόνος, η διάρκεια, το κόστος και η φύση της σχέσης. Μία τέτοια διαδικασία διαφυλάττει σημαντικά στοιχεία της θεραπείας όπως η αποδοχή του θεραπευόμενου, η εμπιστοσύνη και το απόρρητο. Ο θεραπευόμενος δεν γνωρίζει προσωπικές πληροφορίες του θεραπευτή του. Αυτό τον βοηθά να μπορεί να προβάλει πάνω στον θεραπευτή άφοβα το συναίσθημα γνωρίζοντας ότι μία τέτοια προβολή δεν θα επηρεάσει τη ζωή του θεραπευτή. Κάτι τέτοιο δεν ισχύει σε άλλες κοινωνικές σχέσεις.

Επιπλέον, η ψυχοθεραπεία είναι ακριβώς αυτή η διαδικασία που ο άνθρωπος καλείται να αγγίζει βιώματα, συναισθήματα βαθειά κρυμμένα, να βουτήξει εσωτερικά και να έρθει ενώπιος ενωπίω με σημαντικές συνειδητοποιήσεις για τον εαυτό και τους αγαπημένους του ανθρώπους. Πρόκειται για μία διαδικασία δύσκολη, που απαιτεί από το θεραπευτή χειρουργικής ακρίβειας κινήσεις και πάνω από όλα διαφύλαξη της ασφάλειας της σχέσης. Σε μία φιλική ή συγγενική σχέση μία τέτοια βουτιά είναι ακατόρθωτη, αφού οι σημαντικοί για το πρόσωπο σε θεραπεία άνθρωποι αποτελούν μέρος της βουτιάς αυτής. Επιπλέον, η συνθήκη της ψυχοθεραπείας δίνει την ευκαιρία στον θεραπευόμενο να «προβάρει» μοτίβα επικοινωνίας χωρίς την διακύβευση των σημαντικών, για αυτόν, σχέσεων.

Η προσωπική θεραπεία του θεραπευτή, απαραίτητο συστατικό στην άσκηση ψυχοθεραπείας

Τέλος, ο θεραπευτής στη φαρέτρα του, πέρα από τις αρχές της επιστήμης, της δεοντολογίας και τις πιστοποιήσεις του, έχει και την προσωπική του θεραπεία, συστατικό απαραίτητο για την άσκηση της ψυχοθεραπείας (McWilliams, 2004). Ο θεραπευτής δεν είναι ένας παντοδύναμος θεός που κατέχει την απόλυτη γνώση και μαγικές δυνάμεις. Είναι άνθρωπος με προσωπικά βιώματα, δυσκολίες, θετικά στοιχεία και ελαττώματα. Ως άνθρωπος λοιπόν, έχει δουλέψει στην προσωπική του θεραπεία τις δικές του δυσκολίες και έχει μάθει να προστατεύει τον εαυτό του και τον θεραπευόμενό του από τις δικές του προβολές. Με αυτό τον τρόπο, παίζει τον ρόλο του καθρέφτη του θεραπευόμενου που θα ακούσει, θα εμπεριέξει το συναίσθημα του πρώτου και θα καθρεφτίσει τα μοτίβα του σχετίζεσθαι. Παράλληλα, θα προσπαθήσει να φωτίσει νέα μονοπάτια, να στρέψει τον φακό εσωτερικά στην ανεύρεση της προσωπικής ευθύνης και δύναμης για αλλαγή και θα συμπορευθεί με τον θεραπευόμενό του στο ταξίδι της αλλαγής.

Η αναζήτηση βοήθειας μέσω της ψυχοθεραπείας στον 21ο αιώνα οφείλει να αποκτήσει τις διαστάσεις που της αξίζουν. Η ενεργοποίηση των ανθρώπων για αναζήτηση βοήθειας και φροντίδας εαυτού αποτελεί δείκτη υγείας. Οι «ασθενείς» – όπως συνήθιζαν να ονομάζονται τα προηγούμενα χρόνια – καταρρίπτουν τον ίδιο τον όρο αφού όχι μόνο δεν υπολείπονται σθένους αλλά προχωρούν πέρα από την απλή επιβίωση στην αντιμετώπιση και διεκδίκηση της ζωής που αξίζουν.

Όπως πρόσφατα τόνισε και ο μεγάλος Λατίνος ψυχαναλυτής Χόρχε Μπουκάι:

Πιστεύω στην ψυχοθεραπεία για υγιείς, όχι για να θεραπευτούν κάποια προβλήματα, αλλά για να βοηθηθούν κάποιοι υγιείς άνθρωποι να ωριμάσουν. Όχι για να γίνουν καλά, αλλά για να μάθουν να ζουν καλύτερα.

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις για την υγεία από την Ελλάδα και τον Κόσμο

Διαβάστε Eπίσης:

Μετέτρεψε σε τέχνη την θλίψη σου

Τρυποφοβία είναι ακριβώς αυτό που δηλώνει το όνομα του

Κλινική εικόνα της Διαταραχής της Διαγωγής

Τα συμπτώματα επιθετικότητας είναι πιο συχνά στα αγόρια, ενώ στα κορίτσια η αυθάδεια, η σεξουαλική ελευθερία, η εφηβική εγκυμοσύνη και τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, είναι τα πιο συχνά συμπτώματα.

Τι είναι το φαινόμενο του προβολέα

Ψυχολογία πεποίθηση: Όταν νομίζεις ότι είσαι το κέντρο του κόσμου. Έχεις νιώσει ποτέ ότι είσαι σε σόου; Δεν πιστεύω ότι είστε εγωκεντρικοί ή παρανοϊκοί, αυτό το γεγονός είναι απλώς γνωστό στην κοινωνική ψυχολογία ως το «φαινόμενο του προβολέα». Το φαινόμενο προβολέα αναφέρεται στην τάση να πιστεύουμε ότι το περιβάλλον μας μας δίνει μεγαλύτερη προσοχή από […]

Νέο μέλος στην οικογένεια. Πώς θα αποφύγετε τη ζήλια μεταξύ των παιδιών

Αδελφική ζήλια: Πώς να αποτρέψετε τα παιδιά από τη ζήλια. Η άφιξη ενός νέου μέλους στην οικογένεια δεν είναι πάντα ευπρόσδεκτη είδηση ​​για όσους βρίσκονται ήδη εκεί. Τι μπορούμε να κάνουμε για να αποτρέψουμε τη ζήλια ανάμεσα στα αδέλφια αλλά και την ένταση στην οικογένεια; Ο χρόνος που περνά μεταξύ της γέννησης του πρώτου παιδιού […]

Τι είναι το σχεσιακό OCD

Σχέσεις: Αγάπη ή ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή. Η αγάπη στην εποχή του tinder είναι γεμάτη αμφιβολίες και αγωνία. Είναι το σωστό άτομο; Γιατί δεν μου απαντάς; Σκέφτεσαι να σταματήσουμε; Το σχεσιακό OCD, που ορίζεται από παρεμβατικές σκέψεις, άγχος και ανασφάλεια, γίνεται πλέον πιο συνηθισμένο. Είναι ένας τύπος ψυχολογικής κατάστασης που συναντάται συχνότερα και απαιτεί μεγαλύτερη προσοχή. Θα […]

Γιατί είναι δύσκολο για μένα να συσχετιστώ με ανθρώπους

Συναισθηματική σύνδεση: Τι μας δυσκολεύει. Μερικές φορές, οι δυσκολίες που σχετίζονται με εμάς μπορεί να προέρχονται από την εκπαίδευσή μας, από τραύματα ή ακόμη και από το άγχος. Όσοι έχουν περιορισμούς να κοινωνικοποιηθούν, στην πραγματικότητα, θέλουν να το κάνουν, θέλουν να έχουν μεγαλύτερη άνεση  να μετακινούνται στο πανεπιστήμιο, στην εργασία, σε χώρους ψυχαγωγίας και σε […]

Συναισθηματικός εκβιασμός ή θυματοποίηση, χαρακτηριστικά ελεγκτικών γονιών

Οικογένεια: Ελεγκτικοί γονείς. Οι γονείς που ελέγχουν τα παιδιά τους δεν σταματούν  επειδή τα παιδιά τους είναι ενήλικες. Αντιθέτως, σε αυτό το στάδιο τείνουν να ασκούν πιο εξελιγμένους μηχανισμούς ελέγχου, όπως συναισθηματικό εκβιασμό ή την θυματοποίηση.  Υπάρχουν πολλοί γονείς που ελέγχουν τα ενήλικα παιδιά τους από κοντά και ακόμη και από μακριά. Δεν έχει σημασία […]

Όταν τα παιδιά μαθαίνουν από το παράδειγμά σου

Δημιούργησε επιλογές. Επιλογές για εσένα και για το παιδί σου. Όσες περισσότερες επιλογές, τόσες περισσότερες ευκαιρίες. Πάντα υπάρχουν περισσότεροι τρόποι διαχείρισης μιας κατάστασης από όσους αρχικά βλέπεις.

Δώστε την κατάλληλη υποστήριζη στους αγαπημένους σας που πάσχουν από ψύχωση

Ψύχωση μπορεί να εκδηλωθεί σε πολλές διαταραχές, όπως στη σχιζοφρένεια, στη διπολική διαταραχή και στη μείζονα κατάθλιψη, όπως επίσης και σε ψυχωτικές διαταραχές που σχετίζονται με χρήση ουσιών. Όποια κι αν είναι η αιτία, όσοι τη βιώνουν, συχνά απομονώνονται από την κοινωνία και από την ίδια τους την οικογένεια.