Ψυχική Υγεία

Gashlighting Συμπεριφορά: Διαστρέβλωση της πραγματικότητας για να αμφισβητήσεις την ίδια σου την αντίληψη

Gashlighting Συμπεριφορά: Διαστρέβλωση της πραγματικότητας για να αμφισβητήσεις την ίδια σου την αντίληψη

Το gaslighting, ειδικά όταν το έχεις βιώσει επανειλημμένα, μπορεί να έχει αρνητικές ψυχολογικές επιδράσεις, όπως χρόνια αυτοαμφισβήτηση, τραύμα και σωματικά συμπτώματα που σχετίζονται με το στρες

Gashlighting Συμπεριφορά: Το gaslighting χρησιμοποιείται συχνά ως ναρκισσιστική άμυνα, επειδή οι ναρκισσιστές επιχειρούν να αντισταθμίσουν ένα αίσθημα ντροπής, παρουσιάζοντας τον εαυτό τους στους άλλους ως τέλειο. Τι κερδίζουν όμως με το να το χρησιμοποιούν; Το gaslighting είναι μια μορφή χειραγώγησης, στην οποία κάποιος διαστρεβλώνει την πραγματικότητα, με αποτέλεσμα ένα άλλο άτομο να αμφισβητεί την ίδια του την αντίληψη

Ο όρος προέρχεται από μια ταινία του 1944, με τον τίτλο Gaslight, στην οποία ένας σύζυγος προσπαθεί να εμποδίσει τη γυναίκα του να καταλάβει ότι είναι εγκληματίας, αλλάζοντας την πραγματικότητά της και προσπαθώντας να την κάνει να πιστέψει ότι αυτά που συμβαίνουν τα φαντάζεται. Ο τίτλος συγκεκριμένα προέρχεται από μια σκηνή της ταινίας, όπου ο σύζυγος κάνει τα φώτα γκαζιού να τρεμοπαίζουν και όταν η γυναίκα του ρωτά γιατί συμβαίνει αυτό, της λέει πως έχει παραισθήσεις.

Το gaslighting είναι μια πολύ συνηθισμένη συμπεριφορά, που χρησιμοποιείται σε πολλές διαφορετικές καταστάσεις και σχέσεις για να αποκτήσει κάποιος δύναμη και έλεγχο. Συμβαίνει επίσης και σε επίπεδο ομάδων, συχνά με γυναίκες και περιθωριοποιημένες ομάδες, των οποίων οι εμπειρίες παραβλέπονται ή απορρίπτονται, αντιμετωπίζονται ως «τρελές» ή «πολύ συναισθηματικές» και κρίνονται με διπλά κριτήρια.

Γιατί οι άνθρωποι χρησιμοποιούν αυτή τη συμπεριφορά;

Οι υγιείς τρόποι για να αντιμετωπίσει κάποιος την αρνητική συμπεριφορά είναι να την αναγνωρίσει, να σκεφτεί γιατί συνέβη και να προσπαθήσει να μάθει από αυτή την εμπειρία. Το gaslighting συμβαίνει όταν το άτομο γνωρίζει, συνειδητά ή υποσυνείδητα, ότι η συμπεριφορά του είναι ακατάλληλη, αλλά είναι ανίκανο να το παραδεχτεί, γιατί δεν μπορεί να διαχειριστεί την ενοχή και τη ντροπή που συνοδεύουν αυτή τη συμπεριφορά του.

Είναι μια πρακτική που χρησιμοποιείται συχνά ως ναρκισσιστική άμυνα, επειδή οι ναρκισσιστές επιχειρούν να αντισταθμίσουν ένα αίσθημα ντροπής, παρουσιάζοντας τον εαυτό τους στους άλλους ως τέλειο. Δεν μπορούν να παραδεχτούν μια αρνητική συμπεριφορά, επειδή είναι τόσο απειλητική για την εικόνα τους. Οι ναρκισσιστές επίσης αποκτούν ανοσία σε αυτό το αίσθημα ντροπής, αναπτύσσοντας ένα είδος θράσους, που τους επιτρέπει να εμπλέκονται σε ανήθικες ή σκληρές συμπεριφορές.

Στρατηγικές του gaslighting

Υπάρχουν αρκετές κοινές τακτικές που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο του gaslighting. Οι άνθρωποι που χειραγωγούν με αυτόν τον τρόπο μπορεί να έχουν μια προτιμώμενη στρατηγική που χρησιμοποιούν συνήθως ή να εναλλάσσουν αρκετές μεταξύ τους, ειδικά αν οι πρώτες προσπάθειες δεν έχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα. Αυτές οι τακτικές περιλαμβάνουν:

  • Άρνηση: Ισχυρίζονται ότι κάτι που συνέβη δεν συνέβη ή ότι κάτι που δεν συνέβη τελικά συνέβη.
  • Περισπασμός: Αλλάζουν θέμα στη συζήτηση, μιλούν για κάτι μη σχετικό.
  • Αποφυγή: Ρίχνουν το φταίξιμο σε κάποιον άλλο. Οι τρόποι αποφυγής περιλαμβάνουν:
  • Προβολή: Αρνούνται ότι συμπεριφέρθηκαν αρνητικά και κατηγορούν κάποιον άλλο για τη συμπεριφορά.
  • Λανθασμένες αναλογίες: Συγχωρούν την ακατάλληλη συμπεριφορά τους συγκρίνοντάς τη με ένα μικρότερο λάθος που έκανε κάποιος άλλος και συμπεριφέρονται σαν αυτές οι δύο πράξεις να έχουν την ίδια βαρύτητα.
  • Κριτήρια άσπρο-μαύρο: Δίνουν έμφαση σε λάθη που έκανε ο άλλος για να τον κάνουν να πιστέψει ότι φταίει. Αυτό είναι αποτελεσματικό γιατί το άλλο άτομο σίγουρα θα κάνει κάποια λάθη, καθώς κανείς δεν διαχειρίζεται τις καταστάσεις τέλεια. Συγχρόνως, οι ίδιοι αρνούνται οποιοδήποτε λάθος από τη μεριά τους.
  • Αναφορά παλιών λαθών: Κάνουν τους άλλους να αμφισβητούν τον εαυτό τους, αναφέροντας προηγούμενες περιπτώσεις, άσχετες με την παρούσα κατάσταση, όπου έκαναν ή θυμήθηκαν κάτι λάθος.
  • Ισχυρισμοί παρανόησης: Ισχυρίζονται ότι δεν έκαναν κάποιο λάθος και ότι το πρόβλημα είναι πως το άλλο άτομο παρανόησε ή παρεξήγησε αυτό που είπαν ή έκαναν.
  • Παράλειψη πλαισίου: Παρουσιάζουν τη συμπεριφορά του άλλου ατόμου ως κακή, παραλείποντας να αναφέρουν το πλαίσιο στο οποίο προέκυψε.
  • Κανονικοποίηση: Επιμένουν ότι η συμπεριφορά τους είναι εντάξει επειδή «όλοι» το κάνουν, ενώ στην πραγματικότητα οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θα συμπεριφέρονταν έτσι.
  • Σύγκριση με τα άκρα: Μειώνουν τη βαρύτητα των δικών τους πράξεων και τις παρουσιάζουν ως αποδεκτές ή ακόμα και καλές, φέρνοντας παραδείγματα χειρότερης συμπεριφοράς που δεν έκαναν.
  • Ακύρωση: Μειώνουν τα συναισθήματα του άλλου και την επίδραση που είχε πάνω του μια εμπειρία.
  • Δεν ζητούν συγνώμη: Απολογούνται με τρόπο που αρνούνται κάθε ευθύνη και ρίχνουν το φταίξιμο σε κάποιον άλλο.
  • Πρόκληση ντροπής/ενοχής: Το κάνουν να φαίνεται σαν ο άλλος να κάνει κάτι λάθος ή να είναι κακός άνθρωπος επειδή αντιδράει στην κακομεταχείριση.

Η εμπειρία του gaslighting

Το gaslighting μπορεί να σε κάνει να νιώσεις πολύ αποπροσανατολισμένος. Συχνά μας κάνει να φεύγουμε από μια κατάσταση εντελώς μπερδεμένοι, να αναρωτιόμαστε τι συνέβη ή να σκεφτόμαστε ότι κάτι ήταν λάθος, αλλά χωρίς να μπορούμε να το εντοπίσουμε ακριβώς. Μπορεί να μας κάνει να ανατρέχουμε και να αναλύουμε κάθε λεπτομέρεια των γεγονότων για να σιγουρευτούμε ότι δεν τα φανταστήκαμε.

Είναι εξαντλητικό και τρομακτικό να νιώθεις ότι δεν μπορείς να εμπιστευτείς την ίδια σου την αντίληψη. Όταν αρχίσεις να συνειδητοποιείς τι όντως σου συνέβη, μπορεί να νιώσεις μεγάλη αναστάτωση και θυμό. Το gaslighting, ειδικά όταν το έχεις βιώσει επανειλημμένα, μπορεί να έχει αρνητικές ψυχολογικές επιδράσεις, όπως χρόνια αυτοαμφισβήτηση, τραύμα και σωματικά συμπτώματα που σχετίζονται με το στρες.

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις για την υγεία από την Ελλάδα και τον Κόσμο
Ακολουθήστε το healthweb.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Διαβάστε Eπίσης:

7 φράσεις που χρησιμοποιούν οι gashlighters για να μπερδεύουν και να ελέγχουν

Και όμως υπάρχει παράνοια και στους υγιείς

Γνωστικές διαστρεβλώσεις και επιρροές στον τρόπο διαβίωσης

svg%3E svg%3E
svg%3E
svg%3E
Περισσότερα

Η έναρξη του κολεγίου εγκυμονεί αυξημένο άγχος και κατάθλιψη

Καναδάς κολέγιο κατάθλιψη: Περίπου το 32% των ερωτηθέντων είχε άγχος στην αρχή του ακαδημαϊκού έτους και το 27% είχε συμπτώματα κατάθλιψης. Έξι μήνες αργότερα, το 37% των μαθητών είχε συμπτώματα άγχους και το 33% παρουσίασε συμπτώματα κατάθλιψης.

Υπάρχει σχέση μεταξύ του διαβήτη και των ψυχιατρικών παθήσεων

Διαβήτης τύπου 2 και ψυχολογία: Οι επιστήμονες ερεύνησαν πρόσφατα τη σχέση μεταξύ διαβήτη και ψυχιατρικών παθήσεων. Διαπίστωσαν ότι τα άτομα με ψυχιατρικές διαταραχές έχουν περισσότερες πιθανότητες από τον γενικό πληθυσμό να έχουν διαβήτη τύπου 2. Λένε ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για τη διερεύνηση των υποκείμενων μηχανισμών πίσω από τη σύνδεση. 

Συμβουλές αυτοβοήθειας για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης

Κατάθλιψη Αντιμετώπιση: Επηρεάζοντας όλες τις πτυχές της επαγγελματικής, κοινωνικής και προσωπικής σας ζωής, η κατάθλιψη μπορεί να έχει εξουθενωτικό αντίκτυπο στον τρόπο λειτουργίας σας σε καθημερινή βάση. Ευτυχώς, υπάρχουν μερικά αποδεδειγμένα πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να ξεπεράσετε τα συμπτώματα και να συνεχίσετε να ζείτε μια υγιή, παραγωγική ζωή.

Πότε πρέπει να μιλήσουμε με το παιδί μας για την φυλή;

Γονείς παιδιά φυλή: Ήδη από την προσχολική ηλικία, τα παιδιά αρχίζουν να δείχνουν αυτό που ονομάζεται ευνοιοκρατία φυλετικής ομάδας. Ακριβώς επειδή δεν έχετε ακούσει το παιδί σας να λέει κάτι που θυμίζει προκατάληψη, δεν σημαίνει ότι αυτές οι στάσεις δεν διαμορφώνονται.

Τα γραπτά μηνύματα πηγή άγχους για όλους

Μηνύματα SMS άγχος: Διαπιστώθηκε ότι 1 στους 5 ανθρώπους αγωνίζεται να συμβαδίσει με τις απαντήσεις των μηνυμάτων και σχεδόν 1 στους 6 αγνοούν όλα τα μηνύματα επειδή αισθάνονται καταβεβλημένοι.

5 Ψυχικά Οφέλη της Άσκησης

Αθλητισμός ψυχικά οφέλη: Από το λιγότερο άγχος μέχρι την τόνωση της αυτοεκτίμησης, η τακτική σωματική δραστηριότητα είναι ευεργετική τόσο για τον εγκέφαλό σας και την ψυχή, όσο και για το σώμα. 

Οι μισοί ενήλικες στη Βρετανία αποκρύπτουν την ψυχική τους κατάσταση από τον ασφαλιστικό τους πάροχο

Ψυχική υγεία ασφάλιση: Σχεδόν οι μισοί ενήλικες (47%) σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο αντιμετώπισαν προκλήσεις ψυχικής υγείας κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορωνοϊού, καθώς εκατομμύρια αντιμετώπισαν οικονομικές δυσκολίες, άγχος στις σχέσεις και άγρυπνες νύχτες.

Η κλιματική αλλαγή είναι μία απειλητική πραγματικότητα με σαφείς διαστάσεις στην ψυχική υγεία και ευεξία

Κλιματική αλλαγή ψυχική υγεία: Η σύνδεση μεταξύ της κλιματικής αλλαγής και της ψυχικής υγείας και ευεξίας δεν έχει ακόμη καλά εμπεδωθεί, τόσο στο κοινό όσο και τους ειδικούς στην κοινότητα της κλιματικής αλλαγής. Οι περισσότεροι από τους ανθρώπους που εργάζονται στον τομέα είναι βιοφυσικοί επιστήμονες ή ειδικοί στη δημόσια υγεία που δεν γνωρίζουν απαραίτητα την ψυχολογική έρευνα που έχει συγκεντρωθεί τις τελευταίες δεκαετίες, με αποτέλεσμα πολλοί ερευνητές να μιλούν για τις ανθρώπινες διαστάσεις της κλιματικής αλλαγής, αλλά η συζήτηση να μην είναι τόσο συχνά ψυχολογικά πλαισιωμένη ή/και τεκμηριωμένη.