Ρεπορτάζ Υγείας

Η «εικονική πραγματικότητα» της ηγεσίας του Υπουργείου Υγείας

Η «εικονική πραγματικότητα» της ηγεσίας του Υπουργείου Υγείας
Υπάρχει εχέφρων άνθρωπος που αμφισβητεί ότι το ΕΣΥ βρίσκεται σε άθλια κατάσταση; Νοσοκομεία πότε χωρίς φάρμακα, πότε χωρίς σεντόνια και γάζες, πότε χωρίς βενζίνη για τα ασθενοφόρα, με ουρές και ράντζα στις εφημερίες, με γιατρούς και νοσηλευτές στα όρια της αντοχής τους. Η κυβέρνηση -δέσμια μιας πολιτικής αντίληψης ενός συστήματος αμιγώς κρατικού και απροσδιόριστου κόστους- […]

Υπάρχει εχέφρων άνθρωπος που αμφισβητεί ότι το ΕΣΥ βρίσκεται σε άθλια κατάσταση; Νοσοκομεία πότε χωρίς φάρμακα, πότε χωρίς σεντόνια και γάζες, πότε χωρίς βενζίνη για τα ασθενοφόρα, με ουρές και ράντζα στις εφημερίες, με γιατρούς και νοσηλευτές στα όρια της αντοχής τους. Η κυβέρνηση -δέσμια μιας πολιτικής αντίληψης ενός συστήματος αμιγώς κρατικού και απροσδιόριστου κόστους- παρακολουθεί αμήχανη και αναλώνεται σε ρουσφέτια και μικροδιευθετήσεις.

Γράφει ο κ. Κώστας Μπαργιώτας-Βουλευτής Λάρισας με το Ποτάμι-Υπεύθυνος του τομέα υγείας

Η ηγεσία του Υπουργείου Υγείας ζει μια «εικονική πραγματικότητα». Διατυμπανίζει μέσω ανακοινώσεων ότι το ΕΣΥ έχει πλεόνασμα… αδιάθετο ίσο με τον προϋπολογισμό ενός μεγάλου νοσοκομείου. Ακόμα και αν το πλεόνασμα υπάρχει με όρους λογιστικούς, το εύλογο ερώτημα που γεννάται είναι «πως προήλθε». Προήλθε από συγχωνεύσεις και αναδιάταξη των δομών; Όχι. Προήλθε από σύγχρονο ευρωπαϊκό μάνατζμεντ; Όχι. Προήλθε από εφαρμογές ηλεκτρονικής υγείας (e-health); Όχι. Προήλθε από αναμόρφωση των ιατρικών υπηρεσιών; Όχι. Προήλθε αποκλειστικά και μόνο από περικοπές.

Όπως προκύπτει από τους προϋπολογισμούς των τελευταίων ετών (βλ. πινακάκι), η κυβέρνηση έκανε περικοπές το 2016 και κάνει και άλλες το 2017. Με αναιμικούς προϋπολογισμούς, ειδικά τα μεγάλα νοσοκομεία, είναι αδύνατο να ανταπεξέλθουν ακόμα και στις βασικές τους υποχρεώσεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Λάρισας –στο οποίο υπηρέτησα επί σειρά ετών-  ο προϋπολογισμός του 2016 ήταν 46 εκ. ευρώ, ενώ το 2017 μειώθηκε στα 42 εκ. ευρώ.          Η κυβέρνηση με τα κονδύλια που διαθέτει δεν μπορεί να συντηρήσει ούτε στοιχειωδώς το ΕΣΥ στο μέγεθος και τον κατακερματισμό το σημερινό. Πολλώ δε μάλλον να δημιουργήσει, όπως διατείνεται, μια αμιγώς κρατική πρωτοβάθμια φροντίδα, απροσδιορίστου κόστους, και αριθμού διορισμών. 

2014 (σε εκ.€ πραγματοποιήσεις) 2015 (σε εκ.€ πραγματοποιήσεις) 2016 (σε εκ.€  εκτιμήσεις) 2017 (σε εκ.€  προϋπολογισμός)
Υπουργείο Υγείας (συνολικά) 4750 4416 4397 4198
Νοσοκομεία 4683 3845 3919 3720
Α’ βάθμια Υγεία 0 338 428 451

«Εικονική πραγματικότητα» ζει η ηγεσία του Υπουργείου Υγείας και σε σχέση με τα συμβαίνοντα στον ΕΟΠΥΥ. Όπως αναφέρεται στον προϋπολογισμό του 2017 «Η μείωση της κρατικής επιχορήγησης κατά 200 εκατ. ευρώ αντανακλά την αναμενόμενη βελτίωση των οικονομικών μεγεθών του ΕΟΠΥΥ». Στη συνέχεια, γίνεται αναφορά «στην αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών για υγειονομική περίθαλψη (ν. 4334/2015) και στην αναμενόμενη μείωση των απλήρωτων υποχρεώσεων» και διαπιστώνεται ότι «κατόπιν των ανωτέρω, ο ΕΟΠΥΥ, στο τέλος του 2017, αναμένεται να παρουσιάσει πλεόνασμα σε δημοσιονομική βάση ύψους 314 εκατ. ευρώ». Δηλαδή, παρ’ ότι το κράτος θα δώσει 200 εκατ. λιγότερα, ο ΕΟΠΥΥ θα βγάλει και πλεόνασμα 314 ολόκληρα εκατομμύρια. Η απάντηση στο ερώτημα ποιος θα καλύψει αυτά τα συνολικά 514 εκατομμύρια είναι αυτονόητη: οι φορολογούμενοι στους οποίους μετακυλίεται ο λογαριασμός.

Το ΕΣΥ χρειάζεται «νοικοκύρεμα» και όχι τυφλές περικοπές. Η κοινή αντίληψη ότι ο οικονομισμός συνδέεται άρρηκτα με την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών είναι μια φενάκη. Το σύστημα, με την μορφή που έχει σήμερα, είναι –όπως έχω ξαναπεί- ο «Πίθος των Δαναΐδων». Δεν γεμίζει ποτέ όσο «νερό» και να ρίξουμε και χρειάζεται τεκτονικές αλλαγές σε όλους τους τομείς και όχι μπαλωματάκια. Αλλαγές στη δομή, στη χρηματοδότηση, στις προμήθειες.

Τρεις είναι οι βασικές μεταρρυθμίσεις που πρέπει να γίνουν άμεσα. Η αναδιάταξη και οι συγχωνεύσεις είναι η πρώτη. Ο εκσυγχρονισμός της απαρχαιωμένης διοικητικής δομής είναι η δεύτερη. Είναι απαραίτητο τα νοσοκομεία και οι μεγάλες κρατικές μονάδες του ΠΕΔΥ να ανεξαρτητοποιηθούν από τα «νύχια» των κομματικών στρατών. Τα νοσοκομεία και οι μονάδες πρέπει να γίνουν αυτόνομες, αυτοδιοικούμενες -πάντα υπό δημόσια εποπτεία- μονάδες με πραγματικά αυτόνομες διοικήσεις, ολοκληρωμένους προϋπολογισμούς και σύγχρονο ευρωπαϊκό μάνατζμεντ. Η τρίτη αφορά τις ιατρικές υπηρεσίες. Πρέπει να αναμορφωθεί το ΚΕΣΥ στα πρότυπα των Κέντρων Αριστείας του εξωτερικού, να αναμορφωθεί άμεσα η ιατρική εκπαίδευση που έχει κυριολεκτικά διαλυθεί και να εξασφαλιστεί η εφαρμογή βέλτιστων πρακτικών από όλο το σύστημα, με περιοδικούς ελέγχους και περιοδική αξιολόγηση σε όλα τα επίπεδα, ακόμη και των μόνιμων ειδικών που υπηρετούν στο σύστημα.

Τα λογιστικά πλεονάσματα του ΕΣΥ και του ΕΟΠΥΥ που βλέπει η Αριστοτέλους θα προκαλούσαν θυμηδία, αν δε συνιστούσαν εμπαιγμό των ασθενών, των γιατρών, των νοσηλευτών και όλων των ασφαλισμένων.