Απάνθρωπες οι ρυθμίσεις που περιλαμβάνονται στις προθέσεις της τρόϊκα για τη φαρμακευτική δαπάνη, η οποία βρίσκεται για άλλη μια φορά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με το Υπουργείο Υγείας.

Της Νικολέτας Ντάμπου

Ρυθμίσεις που αφενός ξαναβάζουν στο στόχαστρο το φαρμακευτικό κόστος και αφετέρου δημιουργούν περιβάλλον για ακριβές κατηγορίες φαρμάκων, χτυπώντας παράλληλα την καινοτομία στον κλάδο. Ενώ,δεν συνυπολογίζεται καθόλου ο ανθρώπινος παράγοντας μόνο οι αριθμοί όπως τόνισε και ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ ‘’ ότι λύσεις για νέα καινοτόμα φάρμακα υπάρχουν ‘’ Ενώ , άφησε αιχμές για τις πολιτικές αποφάσεις σχετικά με την υγεία λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «για να έχει ο ασθενής νέα φάρμακα, κάποιοι πρέπει να αφήσουν τα Excel και να δουν τον άνθρωπο, να πουν και όχι στην τρόικα.»

Αυτό άλλωστε οδήγησε τους εκπροσώπους της εφοδιαστικής αλυσίδας να σηκώσουν τους τόνους της κριτικής με κοινή συνέντευξη τύπου.

Οι διαρροές από Βρυξέλλες κάνουν λόγο για «δισεκατομμύρια που χωρίζουν τις δυο πλευρές στα δημοσιονομικά» Παρά το γεγονός ότι το Υπουργείο έχει καταφέρει να περιορίσει δραστικά το φαρμακευτικό κόστος, αποσπώντας τα εύσημα της τρόϊκα σε προηγούμενους ελέγχους, σύμφωνα με πληροφορίες, οι τεχνοκράτες εκπρόσωποι των δανειστών, επιλέγουν ξανά αυτόν τον τομέα της υγείας, για να πιέσουν προς την επίτευξη των στόχων…

Έτσι, επινοούνται πάλι νέες ρυθμίσεις στην τιμολόγηση του φαρμάκου, ανατρέποντας πρόσφατες επιλογές της Κυβέρνησης και δημιουργώντας νέους κλυδωνισμούς στο ημιβυθισμένο σκάφος της υγείας στην Ελλάδα.

Nέο νομοσχέδιο

Οι Τελευταίες πληροφορίες αναφέρουν επίσης, ότι για να επιτευχθεί περαιτέρω μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης, στο νέο νομοσχέδιο για την Υγεία προβλέπονται μεταβολές στους όρους του rebate στα καινοτόμα φάρμακα, κυρίως, ακόμα και σε αυτά που χορηγούνται αποκλειστικά για νοσοκομειακή χρήση (blue box), τα οποία χρησιμοποιούνται σε θεραπείες για πολύ σοβαρές παθήσεις, σώζοντας ζωές. Σύμφωνα με εκτιμήσεις το υπουργείο προτρέχει σε ρυθμίσεις τύπου rebate, την ώρα που και με τα νέα μέτρα δε θα μπορεί κανείς να ξέρει την εικόνα που θα παρουσιάζει η αγορά πριν από την παρέλευση έξη μηνών. Γι΄ αυτό πολλοί συνιστούν αναμονή.

Γενόσημα

Στο νέο νομοσχέδιο συμπεριλαμβάνεται, σύμφωνα με πληροφορίες και μέχρι αυτήν την στιγμή γιατί υπάρχουν συνεχώς μεταβολές ….σαν τον γεφύρι της Αρτας , οριζόντια μείωση των τιμών των γενοσήμων κατά 15% όσα έχουν βγεί στα φαρμακεία από 1-1-2012 . Ενώ, όσα έχουν πάρει άδεια μετά τις 1-1-2012 η τιμή τους θα διαμορφωθεί από τον μέσο όρο των 3 χαμηλότερων τιμών σε κράτη μέλη της ΕΕ . Η δεύτερη εκδοχή είναι η τιμή τους θα διαμορφωθεί από το 50% των πρωτότυπων που χάσανε την πατέντα τους .

Φημολογείται ωστόσο , ότι θα επιστρέψουμε, εκ νέου, στη λογική του data protection, εγκαταλείποντας το ισχύον καθεστώς προστασίας της πατέντας, σύμφωνα με το πρώτο Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας, που ισχύει στην υπόλοιπη Ευρώπη και στον υπόλοιπο ανεπτυγμένο κόσμο γενικότερα.

Για τα φάρμακα, η πατέντα των οποίων έχει λήξει σχεδιάζουν η διαμόρφωση των τιμών σε υψηλότερο επίπεδο από το ισχύον (μ.ο. των 3 χαμηλότερων τιμών σε κράτη μέλη της ΕΕ).

Ενώ, μείωση της τιμής αναμένεται μόνο για τα καινοτόμα φάρμακα που καλύπτονται από πατέντα.
Έτσι αποθαρρύνοντας την καινοτομία, το κόστος μεσοπρόθεσμα και κυρίως μακροπρόθεσμα θα φτάσει σε πρωτοφανή ύψη.

Καινοτόμα φάρμακα

Είναι ήδη γεγονός ότι οι ασθενείς στην Ελλάδα, εδώ και λίγα χρόνια, δεν επωφελούνται των νέων θεραπειών, καθώς η εισαγωγή νέων καινοτόμων φαρμάκων γίνεται με το σταγονόμετρο, ενώ οι ήδη παρατηρούμενες ελλείψεις φαρμάκων, θα εξαπλωθούν.

Φαρμακευτικό κόστος

Επίσης με τη λογική αυτή, το φαρμακευτικό κόστος θα ακολουθήσει μεσοπρόθεσμα τη μοίρα του δημόσιου χρέους. Αντί να συρρικνώνεται θα αυξάνεται. Ο λόγος είναι απλός: Αν δεν παρέχεται στους ασθενείς η πιο σύγχρονη ενδεδειγμένη θεραπεία, είναι αυτονόητο ότι η ανάγκη και η συχνότητα νοσηλείας θα ενταθούν και η διάρκεια θα παραταθεί. Ενώ κάποιοι πολιτικοί παράγοντες θα πανηγυρίζουν για τον περιορισμό της φαρμακευτικής δαπάνης, κανείς δεν θα παρατηρεί την αύξηση της δοσολογίας που συχνά οδηγεί στον διπλασιασμό της τιμής και, κυρίως, τις επιπτώσεις από τις θεραπευτικές αποτυχίες ή τις ανεπιθύμητες δράσεις των παλαιότερων φαρμάκων αφενός στην ανάρρωση των ασθενών, αφετέρου στη συνολική υγειονομική δαπάνη. Αν αναλογιστεί κανείς και τις επιπτώσεις στην παραγωγικότητα (άδειες ασθενείας, μειωμένη ικανότητα συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό κ.α.), αντιλαμβάνεται το μέγεθος του ζητήματος και τα προσκόμματα ανάπτυξης που ανακύπτουν.

ΜΥΣΥΦΑ

Στο νοσμοσχέδιο που εάν όλα πάνε καλά θα κατατεθεί από τον Υπουργό Υγείας στην βουλή την Δευτέρα , συμπεριλαμβάνονται τα Μη Υποχρεωτικός Συνταγoγραφοούμενα Φάρμακα (ΜΥΣΥΦΑ) με σταθερή τιμή . Υπήρχε η εκδοχή να αυξάνεται η τιμή τους κατά 5% τον χρόνο αλλά αυτό δεν συμφωνήθηκε τελικά .

Φάρμακα Υψηλού Κόστους

Στο νομοσχέδιο για τα φάρμακα υψηλού κόστους προβλέπεται να πωλούνται σε τιμές χονδρικής από τις φαρμακευτικές εταιρίες οι οποίες θα πληρώνουν rebate 13% το οποίο θα εισπράττουν οι φαρμακοποιοί από τον ΕΟΠΥΥ… σε τι χρονικό διάστημα; Ο θεός και η ψυχή τους!

Απάντησε ο Υπουργός Υγείας στην κραυγή αγωνίας των συλλόγων ασθενών, των ιατρικών φορέων και των εκπροσώπων της εφοδιαστικής αλυσίδας φαρμάκου, σε μια ύστατη προσπάθεια να συγκρατηθεί η καταβαράθρωση της φαρμακευτικής δαπάνης.

Συγκεκριμένα είπε ο Α. Γεωργιάδης ”Αντιλαμβάνομαι τις ανησυχίες των παραγόντων της φαρμακευτικής αγοράς για τη μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης. Όμως, ο στόχος της χώρας είναι να φτάσουμε στο 1% του ΑΕΠ. Άρα πρέπει να βάλουμε όλοι τα δυνατά μας με τη συμπαράστασή μας στην Κυβέρνηση για να πετύχει τις μεταρρυθμίσεις, να αυξηθεί το ΑΕΠ της χώρας και έτσι να αυξηθεί και η φαρμακευτική δαπάνη. Το βέβαιο είναι ότι δε θα υπάρξουν ελλείψεις στην αγορά και θα ρυθμίσουμε την πληρότητα της αγοράς”

Τον κώδωνα του κινδύνου στην ηγεσία του υπουργείου Υγείας, την κυβέρνηση και την τρόικα για την «ανύπαρκτη» πρόσβαση στα καινοτόμα φάρμακα λόγω της περιστολής της φαρμακευτικής δαπάνης έκρουσαν για πρώτη φορά σύσσωμοι εκπρόσωποι συλλόγων ασθενών, ιατρικοί φορείς και εκπρόσωποι της εφοδιαστικής αλυσίδας φαρμάκου, σε μια ύστατη προσπάθεια να συγκρατηθεί η καταβαράθρωση της φαρμακευτικής δαπάνης.

Της Νικολέτας Ντάμπου

Η κατάσταση έχει αρχίσει να παίρνει επικίνδυνες διαστάσεις καθώς η μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης έχει οδηγήσει σε περαιτέρω εξάπλωση των μεταδοτικών ασθενειών όπως ηπατίτιδα B, C και HIV.

Ο πρόεδρος του Συλλόγου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας Κωνσταντίνος Φρουζής, σημείωσε ότι υπάρχει έξαρση σε νοσήματα που αφορούν μεγάλες ομάδες πληθυσμού, ενώ αναμένεται το προσδόκιμο ζωής να πέσει κατά 3 χρόνια το επόμενο διάστημα.

Τα ήδη υπάρχοντα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς στην πρόσβαση σε νέα και πιο αποτελεσματικά θεραπευτικά σχήματα θα επιδεινωθούν και θα αυξηθεί η νοσηρότητα είπε ο Γιώργος Καλαμίτσης, πρόεδρος του Συλλόγου Ασθενών Ήπατος Προμηθέας. Συμπλήρωσε δε πως με νέα φάρμακα το 1993 το 6% των ασθενών θεραπευόταν, το 2011 το 75%, σήμερα σχεδόν το 90% θεραπεύεται, όμως δεν έχουν πρόσβαση οι ασθενείς σε αυτά.

Ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ τόνισε ότι λύσεις για νέα καινοτόμα φάρμακα υπάρχουν και άφησε αιχμές για τις πολιτικές αποφάσεις σχετικά με την υγεία λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «για να έχει ο ασθενής νέα φάρμακα, κάποιοι πρέπει να αφήσουν τα Excel και να δουν τον άνθρωπο, να πουν και όχι στην τρόικα.»

Τον κίνδυνο ανθρωπιστικής κρίσης επισήμανε και ο Δημήτρης  Δέμος, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας, τονίζοντας ότι «ενώ το φάρμακο αποτελεί μόνο το 20% των συνολικών δαπανών στην υγεία, οι απαιτήσεις της τρόικα έχουν φτάσει σε υπέρμετρο βαθμό». Σημείωσε δε ότι ο στόχος των 2 δισ. που τίθεται από τους δανειστές δεν είναι δυνατό να επιτευχθεί και πως αν αυτό υλοποιηθεί η συνέπεια θα είναι να μην υπάρχουν στην ελληνική αγορά ούτε γενόσημα, ούτε off patent φάρμακα, ενώ τα δε πρωτότυπα και καινοτόμα σκευάσματα δεν θα μπορούν να έρθουν καν στην Ελλάδα, λόγω των συνεχών μειώσεων τιμών.

Η Πρόεδρος του Κ.Ε.Φ.Ι. κ. Ζωή Γραμματόγλου μετέφερε την πραγματική κατάσταση που βιώνουν οι φτωχοί ασθενείς λέγοντας ‘’Εγώ ένα πράγμα έχω καταλάβει, ότι όλα είναι θέμα κόστους. Με τη μείωση τη φαρμακευτικής δαπάνης οι ασθενείς δεν θα βρίσκουν το φάρμακό τους και θα αναγκάζονται να ψάχνουν μόνοι τους για να το βρουν. Και το μεγάλο πρόβλημα είναι με τους ανασφάλιστους ασθενείς. Δεν μπορεί να είσαι άρρωστος με καρκίνο και να μην μπορείς να βρεις τα φάρμακά σου και το Υπουργείο το μόνο που κάνει είναι να κατεβάζει το κόστος της φαρμακευτικής περίθαλψης. Κι εγώ τους ρωτάω πόσο κοστίζει μια ανθρώπινη ζωή, το έχουν σκεφτεί;’’

«Η μείωση των δαπανών υγείας δεν μπορεί να γίνει μόνο από τη μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης» τόνισε η Προέδρος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Φαρμακαποθηκών, Μανώλη Κάτσαρη.

‘’Το φαινόμενο αυτό που αποτελεί μεγάλη απειλή για τη δημόσια υγεία επιβεβαιώνεται πλήρως και από διάφορες έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί τους τελευταίους μήνες στη χώρα μας’’ υπογράμμμισε η Προέδρος Φαρμακαποθηκών.

Ειδικότερα, έρευνα, που πραγματοποιήθηκε από την KΑΠΑ Research για λογαριασμό της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας (ΕΣΔΥ) το χρονικό διάστημα 19-20 Σεπτεμβρίου 2013 με τη συμμετοχή 1.227 ατόμων απ’ όλη την Ελλάδα έδειξε ότι:

Ένας στους τρεις Έλληνες ασθενείς αναγκάζεται να διαφοροποιήσει τη θεραπεία του, αραιώνοντας τη συχνότητα λήψης φαρμάκου, ώστε να διαρκέσει περισσότερο, λόγω οικονομικής αδυναμίας να αγοράζει φάρμακα.

Άλλη έρευνα που πραγματοποίησε ο Τομέας Οικονομικών της ΕΣΔΥ, το διάστημα Φεβρουαρίου – Μαρτίου 2013, σε δείγμα 1.600 ασθενών έδειξε μεταξύ άλλων ότι:

• Το 60% των χρονίως πασχόντων αντιμετωπίζουν οικονομικούς περιορισμούς ή λίστες αναμονής στην πρόσβασή τους σε υπηρεσίες Υγείας.
• Οι χρονίως πάσχοντες έχουν μειώσει κατά 30% τις επισκέψεις τους σε υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, κατά την τριετία 2011 – 2013.
• Οι χρονίως πάσχοντες έχουν μειώσει κατά 50% τις δαπάνες τους για πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, κατά την τριετία 2011 – 2013.
• Το επίπεδο της αυτοεκτίμησης της υγείας των χρονίως πασχόντων έχει μειωθεί κατά 60% από το 2012.
• Το Μάιο του 2013, το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής (ΕΠΙΨΥ) πραγματοποίησε μια νέα έρευνα προκειμένου να αποτυπώσει την επικράτηση της κατάθλιψης στον ελληνικό πληθυσμό και να διερευνήσει τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στην ψυχική υγεία. Το αποτέλεσμα ήταν δραματικό:
• Σε σχέση με το 2011, είχαμε αύξηση 50% στην κλινική μείζονα κατάθλιψη λόγω της εντεινόμενης οικονομικής κρίσης (12,3% έναντι 8,2%). Μάλιστα, αξίζει να αναφερθεί ότι το αντίστοιχο ποσοστό το 2008, δηλαδή, πριν την κρίση ήταν μόλις 3,3% και το 2009 6,8%.
• Δυσοίωνες είναι οι προοπτικές για το μέλλον, όπως προκύπτει από ευρήματα άλλων μελετών:
• Σε ορίζοντα δεκαετίας αναμένεται ότι θα μειωθεί το προσδόκιμο επιβίωσης των Ελλήνων κατά περίπου 3 χρόνια, ως αποτέλεσμα της επιδείνωσης της ποιότητας ζωής τους.
• Για πρώτη φορά μετά το 1950 καταγράφεται αύξηση της βρεφικής θνησιμότητας στη χώρα μας! Από το 2008, όπου Ελλάδα άρχισε να μπαίνει στην κρίση, η βρεφική θνησιμότητα ανέβηκε από 3,31 (γεννήσεις νεκρών ανά 1.000 παιδιά ηλικίας ως ενός έτους) σε 4,28 το 2009, 4,36 το 2010 και 4,01 το 2011.

«Η Εξατομικευμένη Θεραπεία αποτελεί μία μεγάλη ευκαιρία για την Ελλάδα να ηγηθεί των εξελίξεων αντί να τις ακολουθεί, αξιοποιώντας καινοτόμες πρωτοβουλίες για την υγεία (ηλεκτρονική συνταγογράφηση), την αριστεία στην επιστήμη και τις συνεργασίες δημόσιου και ιδιωτικού τομέα» σύμφωνα με όσα υποστήριξε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Roche Hellas, Δρ. Alexander Zehnder, στο συνέδριο ”Εξατομικευμένη Θεραπεία και Καινοτομία”.

Της Νικολέτας Ντάμπου

Σημειώνεται ότι η Roche Hellas, αποφάσισε να επενδύσει σημαντικά ποσά στην Ελλάδα καθώς διαβλέπει σημαντικές ευκαιρίες για ανάπτυξη του κλάδου. Κατέχει ηγετική θέση στην ελληνική νοσοκομειακή φαρμακευτική αγορά, ειδικά στην κατηγορία των ογκολογικών φαρμάκων

Στο πλαίσιο αυτό υλοποιεί σημαντικές κλινικές έρευνες ειδικά για τον χώρο των εξατομικευμένων θεραπειών. «Η ανάγκη για Εξατομικευμένη Θεραπεία είναι σήμερα εντονότερη από ποτέ. Προσφέρει σημαντικά οφέλη για όλους τους εμπλεκόμενους -ασθενείς, ιατρούς, ασφαλιστικούς φορείς και νοσοκομεία και ρυθμιστικές αρχές- και συμβάλλει στην αποτελεσματική χρήση των διαθέσιμων πόρων της υγείας. Μέσα από τη σύμπραξη των κλάδων Διαγνωστικών και Φαρμάκου, η Roche βρίσκεται στη μοναδική θέση να ηγείται στον τομέα της Εξατομικευμένης Θεραπείας» τόνισε χαρακτηριστικά για το θέμα ο Διευθύνων Σύμβουλος της Roche Hellas, ο οποίος τόνισε ότι «οι Αρχές πρέπει να διευκολύνουν τη γρήγορη πρόσβαση των ασθενών σε φάρμακα Εξατομικευμένης Θεραπείας, καθώς προσφέρουν σημαντικά οφέλη για τους ασθενείς, προάγουν την ορθολογική χρήση των υγειονομικών πόρων και διευκολύνουν την αποτελεσματική χρήση των διαθέσιμων πόρων της υγείας.»

ΕΣΥ: Η χρήση προβλεπτικών βιοδεικτών μπορεί να εξοικονομήσει δαπάνες σε ακριβές θεραπείες

Η εξατομικευμένη θεραπεία οδηγεί σε ασφαλέστερες, αποδοτικότερες φροντίδες υγείας, αυξάνοντας την συνολική επιβίωση των ασθενών σύμφωνα με όσα επεσήμαναν ειδικοί επιστήμονες στο συνέδριο «Εξατομικευμένη Θεραπεία & Καινοτομία» που πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα στις 31 Οκτωβρίου 2013 στο συνεδριακό κέντρο Δαϊς.

Η εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση είναι μία μοναδική προσέγγιση στην ιατρική πρακτική, κατά την οποία εξειδικευμένα χαρακτηριστικά ενός ασθενούς (όπως το σύνολο των γονιδίων, οι βασικοί βιοδείκτες, το προηγούμενο ιστορικό θεραπείας, οι περιβαλλοντικοί παράγοντες καθώς και οι προτιμητέες συμπεριφορές) καθορίζουν τον σχεδιασμό της θεραπείας. Η προσέγγιση αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη βελτιστοποίηση των φαρμακευτικών θεραπειών αλλά και της συνολικής ιατρικής περίθαλψης.

Για την καλύτερη, πάντως, απόδοση αυτών των θεραπειών, καθώς όλοι οι ασθενείς δεν ανταποκρίνονται με τον ίδιο τρόπο σε μια συγκεκριμένη θεραπεία, τονίστηκε ότι είναι απαραίτητη η χρήση προβλεπτικών βιοδεικτών.

Οι δείκτες αυτοί οι οποίοι ουσιαστικά καταγράφουν με βάση τη σχετική στατιστική και επιστημονική τεκμηρίωση ποιο προφίλ ασθενούς μπορεί να ωφεληθεί από τις εξατομικευμένες θεραπείες. Μπορούν να βοηθήσουν τους ιατρούς να μάθουν περισσότερα σχετικά με τη νόσο του ασθενούς, για παράδειγμα, εάν ο ασθενής πάσχει από ένα συγκεκριμένο τύπο καρκίνου ή εάν διατρέχει μεγαλύτερο κίνδυνο να υποστεί ένα έμφραγμα του μυοκαρδίου. Κατά αυτόν τον τρόπο, η χρήση των βιοδεικτών συμβάλλει στο να αποκομίσουν οι ασθενείς το μέγιστο κλινικό όφελος αλλά και στην εξοικονόμηση πόρων για το ΕΣΥ καθώς ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στη θεραπεία δεν υποβάλλονται σε αυτή.