«Τι κάνεις;» Είναι ίσως η πιο συνηθισμένη ερώτηση που ακούμε καθημερινά. Στη δουλειά, στο τηλέφωνο, στον δρόμο ή σε μια συνάντηση με φίλους, η αυτόματη απάντηση των περισσότερων είναι σχεδόν πάντα η ίδια: «Καλά, εσύ;». Ακόμη κι όταν μέσα μας νιώθουμε εξαντλημένοι, αγχωμένοι ή λυπημένοι, συχνά επιλέγουμε να κρύψουμε την πραγματική μας κατάσταση.
Η συνήθεια αυτή είναι τόσο βαθιά ριζωμένη, ώστε πολλές φορές απαντάμε μηχανικά, χωρίς καν να σκεφτούμε πώς πραγματικά αισθανόμαστε. Ωστόσο, το να αναγνωρίζουμε και να εκφράζουμε με ειλικρίνεια τα συναισθήματά μας μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα για τη φροντίδα της ψυχικής μας υγείας και την ενίσχυση των σχέσεών μας.
Γιατί λέμε «είμαι καλά» ενώ δεν είμαστε;
Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους αποφεύγουμε να μιλήσουμε ανοιχτά για όσα νιώθουμε.
Μερικοί φοβούνται ότι θα θεωρηθούν αδύναμοι ή υπερβολικοί. Άλλοι δεν θέλουν να επιβαρύνουν τους γύρω τους με τα προβλήματά τους ή πιστεύουν ότι κανείς δεν ενδιαφέρεται πραγματικά να ακούσει την απάντηση. Σε πολλές περιπτώσεις, η φράση «Τι κάνεις;» χρησιμοποιείται ως ένας κοινωνικός χαιρετισμός και όχι ως πρόσκληση για μια βαθύτερη συζήτηση.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει πάντα να κρύβουμε την αλήθεια.
Η ειλικρίνεια δεν σημαίνει ότι πρέπει να τα πείτε όλα
Το να είστε ειλικρινείς δεν σημαίνει ότι οφείλετε να αποκαλύπτετε κάθε λεπτομέρεια της ζωής σας σε οποιονδήποτε σας κάνει αυτή την ερώτηση.
Η ειλικρίνεια μπορεί να είναι απλή και διακριτική. Μπορείτε να εκφράσετε ότι δεν είστε στα καλύτερά σας, χωρίς να νιώθετε υποχρεωμένοι να εξηγήσετε τα πάντα.
Για παράδειγμα, μπορείτε να πείτε:
- «Δεν είναι η καλύτερη μέρα μου, αλλά θα περάσει.»
- «Είμαι λίγο πιεσμένος αυτή την περίοδο.»
- «Δεν αισθάνομαι πολύ καλά σήμερα, αλλά ευχαριστώ που ρώτησες.»
- «Περνάω μια δύσκολη φάση, όμως προσπαθώ.»
Με αυτόν τον τρόπο εκφράζετε την πραγματικότητα χωρίς να ξεπερνάτε τα προσωπικά σας όρια.
Επιλέξτε σε ποιον θα ανοιχτείτε
Δεν χρειάζεται όλοι να γνωρίζουν όσα συμβαίνουν στη ζωή σας. Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στην ευγένεια και στην εμπιστοσύνη.
Σε ανθρώπους που γνωρίζετε επιφανειακά, μια σύντομη αλλά ειλικρινής απάντηση είναι συνήθως αρκετή. Αν όμως κάποιος είναι στενός φίλος, μέλος της οικογένειας ή άνθρωπος που εμπιστεύεστε, ίσως αξίζει να μοιραστείτε περισσότερα.
Η ανοιχτή επικοινωνία μπορεί να ενισχύσει τις σχέσεις και να σας βοηθήσει να νιώσετε λιγότερο μόνοι.
Δεν χρειάζεται να απολογείστε για τα συναισθήματά σας
Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται ενοχές όταν παραδέχονται ότι δεν είναι καλά. Πιστεύουν ότι πρέπει πάντα να είναι δυνατοί, αισιόδοξοι και χαμογελαστοί.
Στην πραγματικότητα, όμως, όλα τα συναισθήματα είναι φυσιολογικά. Η λύπη, η απογοήτευση, το άγχος ή η εξάντληση αποτελούν μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας.
Το να αναγνωρίζετε ότι δυσκολεύεστε δεν είναι ένδειξη αδυναμίας. Αντίθετα, απαιτεί θάρρος και αυτογνωσία.
Η ειλικρίνεια μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για ουσιαστική επικοινωνία
Όταν κάποιος απαντά με ειλικρίνεια, δίνει συχνά την άδεια και στους άλλους να κάνουν το ίδιο. Έτσι δημιουργούνται πιο αυθεντικές σχέσεις, βασισμένες στην κατανόηση και την εμπιστοσύνη.
Μερικές φορές, μια απλή φράση όπως «Στην πραγματικότητα, περνάω μια δύσκολη περίοδο» μπορεί να οδηγήσει σε μια συζήτηση που θα σας ανακουφίσει ή θα σας κάνει να νιώσετε ότι δεν είστε μόνοι.
Αν δεν θέλετε να μιλήσετε, είναι επίσης αποδεκτό
Υπάρχουν στιγμές που δεν είστε έτοιμοι να μοιραστείτε όσα σας απασχολούν. Και αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό.
Μπορείτε να απαντήσετε:
- «Δεν είμαι πολύ καλά, αλλά δεν θα ήθελα να μιλήσω γι’ αυτό τώρα.»
- «Περνάω κάποια πράγματα, όμως χρειάζομαι λίγο χρόνο.»
- «Σε ευχαριστώ που ενδιαφέρεσαι. Ίσως μιλήσουμε κάποια άλλη στιγμή.»
Με αυτόν τον τρόπο προστατεύετε τα προσωπικά σας όρια, χωρίς να προσποιείστε ότι όλα είναι καλά.
Πότε αξίζει να ζητήσετε βοήθεια;
Αν η στενοχώρια, το άγχος ή η απελπισία επιμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα και επηρεάζουν την καθημερινότητά σας, τις σχέσεις σας ή τη λειτουργικότητά σας, είναι σημαντικό να απευθυνθείτε σε έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας.
Η υποστήριξη από ψυχολόγο ή ψυχίατρο δεν αποτελεί ένδειξη αποτυχίας, αλλά μια υπεύθυνη επιλογή φροντίδας του εαυτού σας.
Δεν χρειάζεται να απαντάτε πάντα «είμαι καλά» όταν αυτό δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Η ειλικρίνεια δεν σημαίνει ότι πρέπει να μοιράζεστε τα πάντα με όλους, αλλά ότι επιτρέπετε στον εαυτό σας να αναγνωρίζει και να εκφράζει όσα πραγματικά νιώθει. Μερικές φορές, μια απλή και αυθεντική απάντηση μπορεί να αποτελέσει την αρχή μιας ουσιαστικής συζήτησης, να ενισχύσει τις ανθρώπινες σχέσεις και να σας θυμίσει ότι δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζετε τις δυσκολίες μόνοι σας. Το να παραδεχτείτε ότι δεν είστε καλά δεν σας κάνει πιο αδύναμους· σας κάνει πιο ανθρώπινους.
