Κάθε ερωτική και σεξουαλική σχέση στηρίζεται σε κανόνες που δεν είναι πάντα διατυπωμένοι με λόγια. Πρόκειται για τις λεγόμενες «σιωπηλές συμφωνίες», δηλαδή τις άγραφες προσδοκίες, τις πεποιθήσεις και τις παραδοχές που διαμορφώνονται ανάμεσα σε δύο ανθρώπους χωρίς να έχουν συζητηθεί ανοιχτά. Αν και αυτές οι άτυπες συμφωνίες μπορούν να ενισχύσουν την αίσθηση οικειότητας και ασφάλειας, όταν παραμένουν ασαφείς ή δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες και των δύο συντρόφων, είναι πιθανό να οδηγήσουν σε παρεξηγήσεις, απογοήτευση και συγκρούσεις.
Τι είναι οι σιωπηλές συμφωνίες;
Οι σιωπηλές συμφωνίες είναι οι άγραφοι «κανόνες» που διέπουν μια σχέση. Δεν προκύπτουν μέσα από μια ξεκάθαρη συζήτηση, αλλά διαμορφώνονται από τις εμπειρίες, την ανατροφή, τις πολιτισμικές επιρροές και τις προηγούμενες σχέσεις κάθε ανθρώπου.
Για παράδειγμα, ένας σύντροφος μπορεί να θεωρεί αυτονόητο ότι η σεξουαλική επαφή εκφράζει πάντα αγάπη, ενώ ο άλλος μπορεί να τη βλέπει περισσότερο ως έναν τρόπο σωματικής οικειότητας ή εκτόνωσης. Όταν αυτές οι διαφορετικές αντιλήψεις δεν εκφράζονται, δημιουργούνται προσδοκίες που δύσκολα μπορούν να εκπληρωθούν.
Οι προσδοκίες που δεν λέγονται
Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι ο σύντροφός τους «θα έπρεπε να καταλαβαίνει» τι χρειάζονται χωρίς να χρειάζεται να το πουν. Περιμένουν αυθόρμητα χάδια, περισσότερη πρωτοβουλία, συγκεκριμένη συχνότητα στις σεξουαλικές επαφές ή έναν συγκεκριμένο τρόπο έκφρασης της επιθυμίας.
Όμως, κανείς δεν μπορεί να διαβάσει τη σκέψη του άλλου. Όταν οι ανάγκες παραμένουν ανείπωτες, η απογοήτευση είναι σχεδόν αναπόφευκτη. Η έλλειψη επικοινωνίας συχνά ερμηνεύεται λανθασμένα ως αδιαφορία ή απόρριψη, ενώ στην πραγματικότητα μπορεί να οφείλεται απλώς σε διαφορετικές προσδοκίες.
Η συναίνεση είναι συνεχής διαδικασία
Μία από τις σημαντικότερες «συμφωνίες» σε κάθε σεξουαλική σχέση είναι η αμοιβαία συναίνεση. Η συναίνεση δεν αποτελεί μια εφάπαξ απόφαση ούτε μπορεί να θεωρείται δεδομένη επειδή υπάρχει μια μακροχρόνια σχέση.
Κάθε σεξουαλική επαφή προϋποθέτει ελεύθερη, σαφή και διαρκή συναίνεση και από τους δύο συντρόφους. Οι επιθυμίες, τα όρια και οι ανάγκες μπορούν να αλλάζουν με τον χρόνο, γι’ αυτό και ο ανοιχτός διάλογος είναι απαραίτητος.
Τα όρια χρειάζονται συζήτηση
Κάθε άνθρωπος έχει διαφορετικά όρια, φαντασιώσεις και επίπεδα άνεσης. Αυτό που για κάποιον είναι ευχάριστο, για κάποιον άλλο μπορεί να προκαλεί δυσφορία.
Η συζήτηση γύρω από τις προτιμήσεις, τις ανησυχίες και τα προσωπικά όρια δεν μειώνει τον αυθορμητισμό της σχέσης, όπως συχνά πιστεύεται. Αντίθετα, δημιουργεί ένα ασφαλές περιβάλλον μέσα στο οποίο και οι δύο σύντροφοι αισθάνονται ότι γίνονται σεβαστοί.
Η επιθυμία δεν εκφράζεται με τον ίδιο τρόπο
Οι άνθρωποι δεν βιώνουν όλοι τη σεξουαλική επιθυμία με τον ίδιο τρόπο. Για ορισμένους η επιθυμία εμφανίζεται αυθόρμητα, ενώ για άλλους αναπτύσσεται σταδιακά μέσα από τη συναισθηματική εγγύτητα, τη σωματική επαφή ή το κατάλληλο περιβάλλον.
Όταν ένας σύντροφος θεωρεί ότι η δική του εμπειρία είναι η «φυσιολογική», μπορεί εύκολα να παρερμηνεύσει τη συμπεριφορά του άλλου. Η κατανόηση αυτών των διαφορών συμβάλλει στη μείωση των συγκρούσεων και ενισχύει την αμοιβαία εμπιστοσύνη.
Οι σιωπηλές συμφωνίες αλλάζουν με τον χρόνο
Μια σχέση δεν παραμένει στατική. Η γέννηση ενός παιδιού, οι επαγγελματικές υποχρεώσεις, το άγχος, οι αλλαγές στην υγεία ή η πάροδος των χρόνων μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη σεξουαλική ζωή ενός ζευγαριού.
Αυτό σημαίνει ότι οι άγραφοι κανόνες που ίσχυαν στην αρχή της σχέσης ίσως να μην ανταποκρίνονται πλέον στις σημερινές ανάγκες. Η τακτική επικοινωνία βοηθά το ζευγάρι να επαναπροσδιορίζει τις κοινές του προσδοκίες χωρίς να δημιουργούνται αποστάσεις.
Η επικοινωνία είναι το ισχυρότερο εργαλείο
Πολλά ζευγάρια αποφεύγουν να μιλήσουν για το σεξ επειδή νιώθουν αμηχανία ή φοβούνται μήπως πληγώσουν τον σύντροφό τους. Ωστόσο, η ειλικρινής επικοινωνία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες μιας υγιούς σεξουαλικής σχέσης.
Η συζήτηση δεν χρειάζεται να γίνεται μόνο όταν υπάρχει κάποιο πρόβλημα. Αντίθετα, η ανταλλαγή σκέψεων για τις επιθυμίες, τις ανάγκες και τις εμπειρίες μπορεί να ενισχύσει την οικειότητα και να βελτιώσει τη σεξουαλική ικανοποίηση και των δύο.
Δεν υπάρχουν «σωστοί» και «λάθος» κανόνες
Κάθε ζευγάρι δημιουργεί τις δικές του συμφωνίες, αρκεί αυτές να βασίζονται στον αμοιβαίο σεβασμό, την ειλικρίνεια και τη συναίνεση. Δεν υπάρχει μία συνταγή που να ταιριάζει σε όλους. Αυτό που λειτουργεί για ένα ζευγάρι μπορεί να μην λειτουργεί για κάποιο άλλο.
Το σημαντικό είναι οι κανόνες της σχέσης να είναι αποτέλεσμα κοινής επιλογής και όχι υποθέσεων ή κοινωνικών στερεοτύπων.
Οι καλύτερες σχέσεις δεν βασίζονται στις υποθέσεις
Οι σιωπηλές συμφωνίες αποτελούν αναπόφευκτο μέρος κάθε ανθρώπινης σχέσης. Ωστόσο, όταν οι σημαντικότερες προσδοκίες παραμένουν ανείπωτες, αυξάνεται ο κίνδυνος παρεξηγήσεων και συναισθηματικής απομάκρυνσης.
Οι πιο υγιείς και ικανοποιητικές σεξουαλικές σχέσεις δεν είναι εκείνες στις οποίες οι σύντροφοι «μαντεύουν» ο ένας τις ανάγκες του άλλου, αλλά εκείνες στις οποίες υπάρχει χώρος για ειλικρινή επικοινωνία, αμοιβαίο σεβασμό και συνεχές μοίρασμα σκέψεων και συναισθημάτων. Όταν οι άγραφοι νόμοι γίνονται αντικείμενο συζήτησης, μετατρέπονται σε συνειδητές συμφωνίες που ενισχύουν την εμπιστοσύνη, την οικειότητα και τη συναισθηματική σύνδεση. Σε μια σχέση, η πραγματική εγγύτητα δεν χτίζεται πάνω σε όσα υποθέτουμε, αλλά πάνω σε όσα τολμάμε να εκφράσουμε.
