Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ελονοσίας καθιερώθηκε το 2008 με πρωτοβουλία του ΟΗΕ και γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 25 Απριλίου για να αναδείξει τους κίνδυνους που αντιμετωπίζει ο σύγχρονος κόσμος από την ελονοσία, την πιο παλιά καταγεγραμμένη ασθένεια της ανθρωπότητας.
Η ελονοσία, που μεταδίδεται από τα κουνούπια, προσβάλλει κάθε χρόνο 500 εκατομμύρια ανθρώπους, από τους οποίους το ένα εκατομμύριο τελικά υποκύπτει στην ασθένεια, το 90% στην Υποσαχάρειο Αφρική. Έξι χώρες της Αφρικής, της ηπείρου όπου η ελονοσία είναι πιο διαδεδομένη, θα μπορούσαν να είναι απαλλαγμένες από τη νόσο έως το 2020, σύμφωνα με μια έκθεση που δημοσίευσε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Ένας από τους στόχους του 2016-2030 στο πρόγραμμα του ΠΟΥ για την ελονοσία είναι να εξαλειφθεί η ασθένεια σε τουλάχιστον 10 χώρες παγκοσμίως μέχρι το τέλος αυτής της δεκαετίας. Οι χώρες της Αφρικής αυτές είναι η Αλγερία, η Μποτσουάνα, το Πράσινο Ακρωτήριο, τα νησιά Κομόρες, η Νότιος Αφρική και τη Σουαζιλάνδη. Στη Νότια Αφρική η εξάλειψη της ελονοσίας είναι ένας στόχος για τη δημόσια υγεία. Η χώρα έχει καταγράψει 11.700 κρούσματα της νόσου το 2014 ενώ το 2000 τα κρούσματα ήταν γύρω στις 64.000.
Ο ΠΟΥ εκτιμά ότι οι άλλες χώρες στις οποίες ο στόχος για εξάλειψη μπορεί να επιτευχθεί είναι η Κίνα, η Μαλαισία και η Νότια Κορέα, οκτώ χώρες της Λατινικής Αμερικής (Κόστα Ρίκα, Μπελίζ, Ελ Σαλβαδόρ, Μεξικό, Αργεντινή, Παραγουάη, Εκουαδόρ και Σουρινάμ), καθώς και η Σαουδική Αραβία, το Ιράν, Ομάν, τη Σρι Λάνκα, το Μπουτάν, το Ανατολικό Τιμόρ και το Νεπάλ. Στην Ευρώπη, την Κεντρική Ασία και τον Καύκασο τα κρούσματα είναι σαφώς πολύ λιγότερα και η ασθένεια θεωρείται ότι έχει περιοριστεί αν όχι εξαλειφθεί εδώ και ένα χρόνο. Το 2015 περίπου 214 εκατομμύρια άνθρωποι υπέφεραν από ελονοσία και 438.000 πέθαναν από τη νόσο. Εννέα από τους 10 θανάτους από τη νόσο το 2015 καταγράφηκε στην υποσαχάρια Αφρική.
Η ελονοσία είναι λοιμώδης ασθένεια που προκαλείται από παρασιτικά πρωτόζωα (ένα είδος μονοκύτταρων μικροοργανισμών) του γένους Πλασμώδιο (Plasmodium). Το όνομά της προέρχεται από τις λέξεις έλος και νόσος, καθώς είχε παρατηρηθεί ότι η νόσος ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη γύρω από ελώδεις περιοχές. Διεθνώς αποκαλείται μαλάρια [malaria (από τις ιταλικές λέξεις: mal + aria = κακός αέρας)] από την πεποίθηση που επικρατούσε κάποτε ότι η ασθένεια προκαλούνταν από τον “κακό (δύσοσμο) αέρα” κοντά στα έλη. Η ελονοσία προκαλεί συμπτώματα που συνήθως περιλαμβάνουν πυρετό, κούραση, εμετούς και πονοκεφάλους. Σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει ίκτερο, επιληπτικές κρίσεις, κώμα ή θάνατο. Τα συμπτώματα αυτά ξεκινούν δέκα με δεκαπέντε μέρες μετά το τσίμπημα. Σε αυτούς που δεν έχουν θεραπευτεί κατάλληλα, η ασθένεια μπορεί να επανεμφανισθεί μήνες αργότερα. Σε αυτούς που μόλις ξεπέρασαν μια μόλυνση, η επαναμόλυνση συνήθως προκαλεί ηπιότερα συμπτώματα. Αυτή η μερική ανοσία εξαφανίζεται για μήνες έως χρόνια, αν δεν υπάρχει τρέχουσα έκθεση στην ελονοσία.
