Αρχική Blog Σελίδα 616

Οπτικές ψευδαισθήσεις: Τι μας μαθαίνουν τα ψάρια και τα πουλιά για την αντίληψη

Έχετε ποτέ κοιτάξει δύο κύκλους ίδιου μεγέθους και ορκιστεί πως ο ένας φαίνεται μεγαλύτερος; Αν ναι, τότε έχετε βιώσει την περίφημη ψευδαίσθηση του Ebbinghaus, που πήρε το όνομά της από τον Γερμανό ψυχολόγο Hermann Ebbinghaus (1850–1909). Αν ένας κύκλος τοποθετηθεί ανάμεσα σε μικρότερους, φαίνεται μεγαλύτερος. Αν περιβάλλεται από μεγαλύτερους, μοιάζει να μικραίνει. Αυτή η απλή αλλά εντυπωσιακή ψευδαίσθηση αποκαλύπτει κάτι βαθύ: η αντίληψή μας δεν είναι πιστή αντανάκλαση της πραγματικότητας, αλλά μια έξυπνη κατασκευή του εγκεφάλου.

antilipsi xronou 1

Όμως γεννιέται το ερώτημα: πέφτουν και τα ζώα στην ίδια παγίδα; Αν ένα ψάρι ή ένα πουλί αντιλαμβάνεται με παρόμοιο τρόπο την ψευδαίσθηση, τι μπορεί αυτό να μας πει για τον τρόπο που βλέπουν τον κόσμο τους;

Οπτικές ψευδαισθήσεις: Παράθυρα στον εγκέφαλο

Οι ψευδαισθήσεις δεν είναι απλώς οπτικά παιχνίδια — αποτελούν ισχυρά εργαλεία για τη μελέτη της αντίληψης. Όταν ο εγκέφαλος «παραπλανάται», αποκαλύπτει τις στρατηγικές και τις συντομεύσεις που χρησιμοποιεί για να ερμηνεύσει το χάος των ερεθισμάτων γύρω του.

Στους ανθρώπους, η ψευδαίσθηση του Ebbinghaus συνδέεται με τη λεγόμενη ολιστική επεξεργασία (global processing) — την τάση να αντιλαμβανόμαστε πρώτα το σύνολο μιας σκηνής και έπειτα τις λεπτομέρειες. Όμως, τα ζώα δεν ζουν όλα στον ίδιο οπτικό κόσμο. Ένα πουλί που ψάχνει σπόρους στο έδαφος ή ένα ψάρι που κινείται σε ρυάκια με έντονα φώτα αντιμετωπίζει διαφορετικές προκλήσεις.

Μελετώντας πώς αντιδρούν διαφορετικά είδη στις ίδιες ψευδαισθήσεις, οι επιστήμονες προσπαθούν να ανακαλύψουν αν οι ομοιότητες έχουν βαθιές εξελικτικές ρίζες ή αν οι διαφορές αντικατοπτρίζουν προσαρμογές σε συγκεκριμένα οικοσυστήματα.

Ψάρια και πουλιά: δύο διαφορετικοί κόσμοι όρασης

Μια πρόσφατη έρευνα στο Frontiers in Psychology εξέτασε δύο είδη: το γκάπυ (Poecilia reticulata) και το τρυγόνι (Streptopelia risoria). Δύο ζώα με εντελώς διαφορετικές ζωές και αισθητηριακές προτεραιότητες.

Τα γκάπυ ζουν σε ρηχά, τροπικά ρυάκια γεμάτα φως, φυτά και κινδύνους. Πρέπει να αποφασίζουν γρήγορα — να επιλέγουν συντρόφους, να αποφεύγουν θηρευτές και να εντάσσονται σε ομάδες. Σ’ αυτό το πολύπλοκο οπτικό περιβάλλον, το να μπορούν να εκτιμήσουν το σχετικό μέγεθος με μια ματιά είναι ζήτημα επιβίωσης.

Τα τρυγόνια, από την άλλη, είναι χερσαία σποροφάγα που περνούν ώρες ψάχνοντας μικρούς σπόρους στο έδαφος. Για αυτά, η ακρίβεια στη λεπτομέρεια είναι ζωτικής σημασίας. Επιπλέον, η διόφθαλμη όρασή τους τους επιτρέπει να υπολογίζουν αποστάσεις με μεγάλη ακρίβεια, κάτι που διαφοροποιεί τον τρόπο που εκτιμούν το μέγεθος των αντικειμένων. Οι ερευνητές, λοιπόν, θέλησαν να δουν αν το ίδιο «οπτικό κόλπο» θα ξεγελούσε εξίσου ένα ψάρι και ένα πουλί.

Οι κύκλοι της εξαπάτησης

Στα πειράματα, το «κεντρικό αντικείμενο» ήταν τροφή. Για τα γκάπυ, μικρές τροφικές νιφάδες τοποθετήθηκαν ανάμεσα σε κύκλους διαφορετικών μεγεθών. Για τα τρυγόνια, χρησιμοποιήθηκαν σπόροι κεχριού σε παρόμοια διάταξη.

Τα αποτελέσματα ήταν αποκαλυπτικά:
Τα γκάπυ έπεσαν ξεκάθαρα στην παγίδα. Όταν το φαγητό βρισκόταν ανάμεσα σε μικρότερους κύκλους, το προτιμούσαν, σαν να ήταν όντως μεγαλύτερο. Η συμπεριφορά τους αντικατόπτριζε την ανθρώπινη αντίληψη.

Τα τρυγόνια, αντίθετα, παρουσίασαν μεγαλύτερη ποικιλία αντιδράσεων. Ορισμένα ξεγελάστηκαν, άλλα όχι, ενώ μερικά έδειξαν την αντίθετη τάση. Αυτό υποδηλώνει ότι οι τρυγόνια ενδέχεται να βασίζονται σε περισσότερο τοπική επεξεργασία (local processing), εστιάζοντας στις λεπτομέρειες και όχι στο γενικό πλαίσιο.

Γιατί έχει σημασία;

Μπορεί να μοιάζει με απλή οφθαλμαπάτη, αλλά στην πραγματικότητα αγγίζει θεμελιώδη ζητήματα της εξελικτικής βιολογίας. Η αντίληψη δεν εξελίχθηκε για να είναι «αντικειμενικά σωστή», αλλά για να είναι λειτουργική στο περιβάλλον κάθε είδους.

Για τα γκάπυ, η ικανότητα να βλέπουν το «σύνολο» ίσως τα βοηθά να κατανοούν γρήγορα πολύπλοκα οπτικά σήματα, να εκτιμούν το μέγεθος ενός συντρόφου ή να αντιλαμβάνονται την πυκνότητα μιας ομάδας. Για τα τρυγόνια, που εστιάζουν σε μικρά αντικείμενα στο έδαφος, είναι πιθανό να έχει εξελιχθεί μια πιο ακριβής, λεπτομερής όραση, λιγότερο επηρεασμένη από το περιβάλλον πλαίσιο.

Ενδιαφέρον έχει και το γεγονός ότι η ατομική ποικιλία ήταν έντονη. Όπως και στους ανθρώπους, όπου κάποιοι ξεγελιούνται ευκολότερα από ψευδαισθήσεις, έτσι και στα πουλιά φαίνεται πως η προσωπική εμπειρία ή ακόμη και μικρές διαφορές στον εγκέφαλο μπορούν να επηρεάσουν την αντίληψη.

Ένα παράθυρο σε άλλους νούς

Η σύγκριση τόσο διαφορετικών ειδών — ενός ψαριού και ενός πουλιού — προσφέρει ένα μοναδικό παράθυρο στην ποικιλομορφία της ζωικής αντίληψης. Η ψευδαίσθηση του Ebbinghaus είναι μόνο ένα από τα εργαλεία που χρησιμοποιούν οι επιστήμονες για να μελετήσουν το πώς τα ζώα βλέπουν τον κόσμο, αλλά αποκαλύπτει κάτι ουσιώδες: Αυτό που βλέπουμε δεν είναι πάντα αυτό που υπάρχει.

antilipsi e1430468657661

Για εμάς, είναι υπενθύμιση των «συντομεύσεων» που χρησιμοποιεί ο εγκέφαλός μας για να κατανοήσει τον κόσμο. Για τα ζώα, δείχνει πώς η εξέλιξη έχει διαμορφώσει την όραση και την αντίληψη έτσι ώστε να εξυπηρετούν τις ανάγκες επιβίωσης κάθε είδους. Και για την επιστήμη, ανοίγει έναν δρόμο κατανόησης των εξελικτικών ριζών της νόησης: Μελετώντας τις ψευδαισθήσεις μέσα από τα μάτια των ζώων, μαθαίνουμε όχι μόνο πώς βλέπουν — αλλά και πώς σκέφτονται.

ΟΗΕ: Κλείνει πρόωρα ο οργανισμός UNAIDS – Παγκόσμια ανησυχία για την πορεία του HIV

0

Η πρόταση του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ να «τερματιστεί η λειτουργία του UNAIDS έως το τέλος του 2026» προκάλεσε σοκ σε κυβερνητικούς και μη κυβερνητικούς φορείς υγείας. Για ανθρώπους όπως η Γκάννα Ντόβμπαχ, εκτελεστική διευθύντρια του Eurasian Harm Reduction Association, η είδηση ήρθε σαν κεραυνός εν αιθρία.

Στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και της Κεντρικής Ασίας (EECA) όπου δραστηριοποιείται η Ντόβμπαχ, τα στοιχεία δείχνουν 48% αύξηση των νέων μολύνσεων και 32% αύξηση των θανάτων από AIDS την τελευταία δεκαετία — κυρίως μεταξύ ευάλωτων ομάδων όπως οι εργαζόμενοι στο σεξ, οι άνδρες που κάνουν σεξ με άνδρες και τα άτομα που κάνουν ενέσιμη χρήση ναρκωτικών.

Η ίδια τονίζει πως ο UNAIDS λειτουργούσε ως «διπλωμάτης της δημόσιας υγείας»: συνομιλούσε με κυβερνήσεις σε χώρες όπου η ελευθερία λόγου είναι περιορισμένη, προάσπιζε τα δικαιώματα των ευάλωτων πληθυσμών και συντόνιζε τη διανομή αντιρετροϊκών φαρμάκων από ξένους δωρητές.

«Με το τέλος του UNAIDS, υπάρχει μεγάλος κίνδυνος οι κυβερνήσεις να αγνοήσουν τις ανάγκες των ανθρώπων που ζουν με HIV», προειδοποιεί η Ντόβμπαχ.

hiv a
Hiv- Aids

Η μείωση της βοήθειας απειλεί την παγκόσμια απάντηση στον HIV

Η απόφαση να τερματιστεί η δράση του οργανισμού τέσσερα χρόνια νωρίτερα έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία, καθώς έρχεται σε μια περίοδο δραστικών περικοπών της διεθνούς βοήθειας προς τις χώρες χαμηλού εισοδήματος.

Στο Παγκόσμιο Συνέδριο Υγείας στο Βερολίνο, η εκτελεστική διευθύντρια του UNAIDS, Winnie Byanyima, τόνισε:

«Η ταχεία μείωση της χρηματοδότησης κοστίζει ζωές – ας είμαστε ξεκάθαροι για αυτό».

Η Angeli Achrekar, αναπληρώτρια εκτελεστική διευθύντρια του οργανισμού, χαρακτήρισε την πρόταση UN80 –ένα σχέδιο μεταρρύθμισης του ΟΗΕ για την 80ή επέτειό του– ως «μεγάλο σοκ».

Ο UNAIDS βρίσκεται ήδη σε βαθιά αναδιάρθρωση, με στόχο τη μείωση του προσωπικού από 600 σε 300 άτομα. Παρ’ όλα αυτά, το 2025 συνέβαλε καθοριστικά στο να βοηθήσει κυβερνήσεις και κοινωνίες του Νότου να αντιμετωπίσουν την αιφνίδια απόσυρση της ξένης βοήθειας, παρακολουθώντας ταυτόχρονα τις επιπτώσεις στους πληθυσμούς.

«Το να τερματίσουμε απότομα τον UNAIDS είναι το τελικό χτύπημα στην παγκόσμια απάντηση για το AIDS», προειδοποιεί η Achrekar.
«Με τις περικοπές των ΗΠΑ και άλλων μεγάλων δωρητών, υπάρχει ο κίνδυνος να ξεφύγει ξανά η επιδημία».

Ένας οργανισμός-πηγή δεδομένων και συντονισμού

Ερευνητές σημειώνουν ότι η ικανότητα του UNAIDS να συγκεντρώνει αξιόπιστα, συγκρίσιμα δεδομένα σε πληθυσμιακό επίπεδο είναι ανεκτίμητη.

Μέσα από αυτά προκύπτει πως η Αφρική παραμένει το επίκεντρο του HIV, φιλοξενώντας το 67% των 40,8 εκατομμυρίων ανθρώπων που ζουν με τον ιό παγκοσμίως.

Σύμφωνα με τον Kenneth Ngure, πρόεδρο της International AIDS Society,

«Ο UNAIDS κρατά τον καθρέφτη της επιδημίας για να μπορούν όλοι να δουν και να δράσουν».

Η σύγκριση δεδομένων μεταξύ χωρών και περιοχών επιτρέπει στοχευμένες παρεμβάσεις — κάτι που, χωρίς τον οργανισμό, θα είναι εξαιρετικά δύσκολο.

hiv aids 1

Οι ειδικοί προειδοποιούν για πισωγύρισμα

Η Nomathemba Chandiwana, γιατρός-ερευνήτρια στο Ίδρυμα Desmond Tutu στη Νότια Αφρική, φοβάται ότι η απουσία του UNAIDS θα δυσκολέψει την προώθηση προγραμμάτων εξάλειψης της μετάδοσης από μητέρα σε παιδί και θα οδηγήσει τις κυβερνήσεις να εντάξουν τον HIV σε ένα γενικό «πακέτο» προβλημάτων υγείας, μειώνοντας έτσι την εστίαση και την αποτελεσματικότητα των δράσεων.

«Στην Western Cape, για παράδειγμα, δεν έχουμε εξειδικευμένη μονάδα πρόληψης HIV όπως σε άλλες επαρχίες», εξηγεί. «Όταν δεν υπάρχει ξεχωριστή προτεραιότητα, η πρόληψη απλώς αποδυναμώνεται».

«Η επιδημία θα περάσει κάτω από την επιφάνεια»

Στην Κεντρική Ασία, η Ντόβμπαχ ανησυχεί ότι χωρίς τον UNAIDS θα είναι αδύνατο να παρακολουθούνται τα δεδομένα για τις πιο ευάλωτες και ποινικοποιημένες ομάδες, όπως οι ομοφυλόφιλοι άνδρες και οι χρήστες ενδοφλέβιων ναρκωτικών.

«Αυτό είναι πολύ ευαίσθητο έργο, που κατέστη εφικτό μόνο χάρη στα δίκτυα εμπιστοσύνης του οργανισμού τα τελευταία 20 χρόνια», λέει.

Χωρίς αυτά, ορισμένες χώρες μπορεί να μοιάσουν περισσότερο με τη Ρωσία, όπου η επιδημία είναι συγκεντρωμένη σε περιθωριοποιημένες κοινότητες, αλλά οι αρχές επιμένουν ότι «είναι πρόβλημα των νέων» που λύνεται με κατασκηνώσεις υγείας.

«Η επιδημία του HIV θα περάσει κάτω από την επιφάνεια», προειδοποιεί η Ντόβμπαχ.
«Μερικές χώρες μπορεί να διακόψουν εντελώς την εθνική απάντηση μέσα σε 1-2 χρόνια, και τότε, σε πέντε χρόνια, θα δούμε νέες εκρήξεις κρουσμάτων — ακόμη και σε γυναίκες, παιδιά και ιατρικές μονάδες».

Πηγή: theguardian.com

Εγκρίθηκαν δύο αιματολογικά τεστ για το Αλτσχάιμερ στις ΗΠΑ – Τι δείχνουν για την αξιοπιστία τους

0

Νέα εποχή στη διάγνωση της άνοιας; Οι πρώτες εξετάσεις αίματος υπόσχονται ευκολότερο εντοπισμό της νόσου, χωρίς να αντικαθιστούν όμως τις εξειδικευμένες μεθόδους.

Λίγους μήνες μετά την έγκριση του πρώτου τεστ αίματος που βοηθά στη διάγνωση της νόσου Αλτσχάιμερ, η αμερικανική FDA άναψε το «πράσινο φως» και για ένα δεύτερο αιματολογικό τεστ.

Η νέα εξέταση, που αναπτύχθηκε από τις φαρμακευτικές εταιρείες Roche και Eli Lilly, δεν προσφέρει οριστική διάγνωση, μπορεί όμως να αποκλείει το ενδεχόμενο Αλτσχάιμερ με υψηλό επίπεδο αξιοπιστίας.

Η αρνητική προγνωστική εκτίμηση του τεστ μπορεί να βοηθήσει τους γιατρούς να διαχωρίσουν τη νόσο Αλτσχάιμερ από άλλες μορφές άνοιας που στα αρχικά τους στάδια προκαλούν ήπια γνωσιακή έκπτωση.

Η διάκριση των ασθενών που πάσχουν πράγματι από Αλτσχάιμερ είναι κρίσιμη, καθώς αποτελεί προϋπόθεση για τη χορήγηση των πρώτων εγκεκριμένων θεραπειών, οι οποίες όμως παρουσιάζουν περιορισμένα οφέλη και σοβαρές παρενέργειες.

Αξίζει να σημειωθεί ότι κανένα από τα δύο τεστ δεν έχει λάβει ακόμη έγκριση στην Ευρώπη.

anoia a

 Το «κλειδί» της διάγνωσης

Σύμφωνα με ανακοίνωση της Roche, η νέα εξέταση Elecsys κατάφερε να αποκλείσει σωστά τα άτομα που δεν έπασχαν από Αλτσχάιμερ σε μια κλινική δοκιμή με 312 εθελοντές που εμφάνιζαν γνωσιακή έκπτωση.

Το τεστ μετρά τα επίπεδα μιας φωσφορυλιωμένης μορφής της πρωτεΐνης ταυ, η οποία σχηματίζει παθολογικές συσσωματώσεις στον εγκέφαλο των ασθενών με Αλτσχάιμερ.

Η προσέγγιση αυτή διαφέρει από εκείνη του πρώτου τεστ που εγκρίθηκε τον Μάιο, γνωστού ως Lumipulse της ιαπωνικής Fujirebio.

Το Lumipulse όχι μόνο αποκλείει τα αρνητικά δείγματα, αλλά και ανιχνεύει θετικά αποτελέσματα, μετρώντας τα επίπεδα μιας διαφορετικής μορφής της πρωτεΐνης ταυ και της πρωτεΐνης αμυλοειδούς βήτα (1-42), που επίσης συνδέεται με τη νόσο.

Σε κλινική μελέτη με 499 εθελοντές, το 97% όσων βρέθηκαν αρνητικοί στο Lumipulse επιβεβαιώθηκαν ως αρνητικοί και σε εξειδικευμένες εξετάσεις του εγκεφαλονωτιαίου υγρού, ενώ το 92% των θετικών αποτελεσμάτων αντιστοιχούσαν πράγματι σε ασθενείς με Αλτσχάιμερ.

mnimi anoia

Αμφιβολίες για την πλήρη αποτελεσματικότητα

Η αποτελεσματικότητα του νέου τεστ των Roche και Eli Lilly παραμένει δύσκολο να εκτιμηθεί, καθώς οι εταιρείες δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιήσει τα πλήρη δεδομένα της μελέτης.

Όπως δήλωσε στο περιοδικό Nature η Ασβίνι Κέσαβαν του University College London, «θα ήταν κρίσιμο να γνωρίζουμε την ευαισθησία, την ειδικότητα και τις θετικές προγνωστικές τιμές του τεστ ώστε να εκτιμηθεί με ακρίβεια η αξιοπιστία του».

Φαίνεται πως και τα δύο τεστ αφήνουν περίπου το ένα τρίτο των εξεταζόμενων σε μια «γκρίζα ζώνη» αβεβαιότητας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η οριστική διάγνωση απαιτεί εξειδικευμένες εξετάσεις όπως ανάλυση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού ή τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET scan).

Οι νέες αιματολογικές δοκιμές δεν πρόκειται να αντικαταστήσουν αυτές τις μεθόδους, μπορούν όμως να προσφέρουν μια πρώτη, εύκολη και μη επεμβατική εκτίμηση.

Ποιοι πρέπει να υποβάλλονται στα νέα τεστ

Όπως υπογράμμισε η Κέσαβαν, τα αιματολογικά τεστ πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο σε άτομα με εμφανή γνωσιακή έκπτωση, καθώς ακόμη και υγιείς ηλικιωμένοι μπορεί να παρουσιάζουν παθολογικές πρωτεΐνες στον εγκέφαλο χωρίς να νοσούν από Αλτσχάιμερ.

Τα τεστ αυτά, αν και ελπιδοφόρα, παραμένουν συμπληρωματικά εργαλεία — μια αρχική πυξίδα για τους γιατρούς, όχι όμως η τελική απάντηση.

Τραγωδία στο Ρέθυμνο: 50χρονος εργολάβος έχασε τη ζωή του μετά από πτώση από σκαλωσιά

0

Ένα τραγικό δυστύχημα σημειώθηκε το πρωί της Δευτέρας στο Ρέθυμνο, όταν εργολάβος έχασε τη ζωή του κατά τη διάρκεια εργασιών σε αποθήκη. Το περιστατικό έχει προκαλέσει σοκ στην τοπική κοινωνία, καθώς ο άτυχος άνδρας ήταν ιδιοκτήτης του χώρου και εκτελούσε εργασίες συντήρησης.

Στο σημείο έσπευσε ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ, το οποίο μετέφερε τον άνδρα στο Νοσοκομείο Ρεθύμνου.
Οι διασώστες διαπίστωσαν ότι ο εργολάβος ήταν χωρίς τις αισθήσεις του, και παρά τις προσπάθειες των γιατρών, διαπιστώθηκε ο θάνατός του λίγο αργότερα.
Την τραγική είδηση επιβεβαίωσε, μιλώντας στο Cretalive, ο πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Ρεθύμνου, Κώστας Νικολιδάκης.

ekav 1

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι αστυνομικές αρχές και οι ιατροδικαστές εξετάζουν το ενδεχόμενο να προηγήθηκε κάποιο πρόβλημα υγείας (όπως ζάλη ή αδιαθεσία), το οποίο ενδέχεται να προκάλεσε τη μοιραία πτώση του εργολάβου από τη σκαλωσιά.

Οι αρχές ερευνούν τις συνθήκες του δυστυχήματος, ενώ δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο να προηγήθηκε πρόβλημα υγείας που οδήγησε στην πτώση του.

Σαλάτα με αυγά: Απλές και νόστιμες παραλλαγές για κάθε περίσταση

0

Η σαλάτα με αυγά είναι από τις πιο κλασικές και αγαπημένες επιλογές, καθώς συνδυάζει τη νοστιμιά με την ευκολία. Μπορεί να σερβιριστεί ως συνοδευτικό σε ένα γεύμα, να αποτελέσει ελαφρύ κυρίως πιάτο ή ακόμα και να γεμίσει σάντουιτς για ένα γρήγορο και χορταστικό σνακ. Παρακάτω θα δούμε μερικές παραλλαγές και τρόπους για να απολαύσετε αυτή την απλή αλλά πεντανόστιμη σαλάτα.

Κλασική σαλάτα με αυγά

Κλασική σαλάτα με αυγά

Η πιο απλή και παραδοσιακή συνταγή περιλαμβάνει βραστά αυγά, μαγιονέζα, λίγο μουστάρδα, ψιλοκομμένο φρέσκο κρεμμυδάκι και μαϊντανό. Τα αυγά κόβονται σε μικρά κομμάτια και ανακατεύονται απαλά με τα υπόλοιπα υλικά, ώστε να δημιουργηθεί μια κρεμώδης υφή. Η σαλάτα αυτή μπορεί να σερβιριστεί πάνω σε φρυγανισμένο ψωμί, σε τορτίγια ή και μόνη της σε μπολ. Η γεύση της είναι ισορροπημένη, με τη μαγιονέζα να προσθέτει πλούτο και τα μυρωδικά να δίνουν φρεσκάδα. Είναι η ιδανική βάση για να πειραματιστεί κανείς με διαφορετικά συστατικά.

Ελαφριά και υγιεινή εκδοχή

Για όσους αποφεύγουν τη μαγιονέζα ή θέλουν μια πιο ελαφριά επιλογή, η κλασική συνταγή μπορεί να τροποποιηθεί εύκολα. Στη θέση της μαγιονέζας χρησιμοποιούμε γιαούρτι στραγγιστό ή συνδυασμό γιαουρτιού και ελαιόλαδου. Προσθέτουμε αγγουράκι ψιλοκομμένο, καρότο τριμμένο και λίγες ελιές για μεσογειακή γεύση. Η σαλάτα αυτή είναι πλούσια σε πρωτεΐνη, χαμηλή σε λιπαρά και μπορεί να συνοδεύσει τέλεια ένα πιάτο με ψητά λαχανικά ή να σερβιριστεί ως γέμιση σε αραβική πίτα. Είναι μια δροσερή επιλογή, κατάλληλη για καλοκαιρινά γεύματα.

Δημιουργικές παραλλαγές

Η σαλάτα με αυγά μπορεί να προσαρμοστεί εύκολα ανάλογα με τη διάθεση και τα υλικά που υπάρχουν στην κουζίνα. Μπορεί να εμπλουτιστεί με τόνο ή κοτόπουλο για περισσότερη πρωτεΐνη, με καλαμπόκι και πιπεριές για χρώμα και γλυκιά γεύση, ή με αβοκάντο για πιο βελούδινη υφή. Επιπλέον, λίγη πάπρικα ή κάρυ μπορούν να της δώσουν έντονο χαρακτήρα. Ακόμα και λίγες σταγόνες λεμονιού θα αναδείξουν όλα τα αρώματα και θα προσθέσουν μια ευχάριστη οξύτητα. Έτσι, μια απλή σαλάτα μετατρέπεται σε γκουρμέ έμπνευση.

Δημιουργικές παραλλαγές

Η σαλάτα με αυγά είναι ένα πιάτο ευέλικτο, γρήγορο και προσαρμόσιμο στις ανάγκες και τα γούστα του καθενός. Είτε προτιμάτε την κλασική εκδοχή, είτε μια πιο ελαφριά και υγιεινή, είτε πιο τολμηρούς συνδυασμούς, πάντα θα έχετε ένα πιάτο που ικανοποιεί και θρέφει. Δοκιμάστε διαφορετικές παραλλαγές, προσθέστε φαντασία και θα ανακαλύψετε πόσο εύκολα μπορεί μια απλή σαλάτα να γίνει το αστέρι του τραπεζιού σας.

Νέα αιματολογική εξέταση ανιχνεύει 50 τύπους καρκίνου πριν εμφανιστούν τα συμπτώματα

0

Η επιστήμη κάνει ένα ακόμη βήμα προς το μέλλον της προληπτικής ιατρικής, καθώς μια καινοτόμος αιματολογική εξέταση υπόσχεται να εντοπίζει δεκάδες μορφές καρκίνου πριν εκδηλωθούν τα πρώτα συμπτώματα. Οι ερευνητές στη Βόρεια Αμερική μιλούν για ένα νέο εργαλείο διάγνωσης που θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά την προσέγγιση στον προσυμπτωματικό έλεγχο και να αυξήσει τις πιθανότητες επιτυχούς θεραπείας.

Τα ευρήματα θεωρούνται ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, καθώς η εξέταση φαίνεται ικανή να εντοπίσει περισσότερες από 50 μορφές καρκίνου, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που δεν καλύπτονται από προγράμματα προληπτικού ελέγχου. Εάν επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα των επερχόμενων μελετών, το τεστ αυτό θα μπορούσε να γίνει σημείο καμπής στη μάχη κατά του καρκίνου.

Νέα δεδομένα από κλινική δοκιμή στη Βόρεια Αμερική δείχνουν ότι μια αιματολογική εξέταση μπορεί να εντοπίσει ένα ευρύ φάσμα καρκίνων, εκ των οποίων τα τρία τέταρτα δεν περιλαμβάνονται σε κανένα πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου.
Περισσότερο από το ήμισυ των καρκίνων εντοπίστηκε σε πρώιμο στάδιο, όταν η θεραπεία είναι ευκολότερη και ενδεχομένως ιάσιμη.

Η εξέταση Galleri, που αναπτύχθηκε από την αμερικανική φαρμακευτική εταιρεία Grail, ανιχνεύει θραύσματα καρκινικού DNA που αποδεσμεύονται από όγκους και κυκλοφορούν στο αίμα, παρέχοντας ένα νέο εργαλείο για την έγκαιρη διάγνωση.
Η κλινική δοκιμή περιλάμβανε 25.000 ενήλικες από τις ΗΠΑ και τον Καναδά, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν για έναν χρόνο.
Περίπου 1% των συμμετεχόντων εμφάνισε θετικό αποτέλεσμα, και στο 62% αυτών ο καρκίνος επιβεβαιώθηκε με περαιτέρω εξετάσεις.

Ο επικεφαλής ερευνητής, Δρ. Νίμα Ναμπαβιζαντέχ, αναπληρωτής καθηγητής Ακτινοθεραπευτικής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Υγείας και Επιστημών του Όρεγκον, δήλωσε ότι τα δεδομένα δείχνουν πως η εξέταση μπορεί να αλλάξει θεμελιωδώς τον τρόπο που πραγματοποιείται ο προσυμπτωματικός έλεγχος καρκίνου.
Όπως εξήγησε, η μέθοδος επιτρέπει τον εντοπισμό πολλών τύπων καρκίνου «νωρίτερα, όταν οι πιθανότητες επιτυχούς θεραπείας ή ίασης είναι σημαντικά μεγαλύτερες».

Παράλληλα, η εξέταση απέκλεισε σωστά την παρουσία καρκίνου σε πάνω από 99% των ατόμων που είχαν αρνητικό αποτέλεσμα, δείχνοντας υψηλό βαθμό αξιοπιστίας.
Σε συνδυασμό με τους υπάρχοντες προσυμπτωματικούς ελέγχους για μαστό, έντερο, πνεύμονες και τράχηλο της μήτρας, ο συνολικός αριθμός ανιχνευμένων καρκίνων αυξήθηκε κατά επτά φορές.

Σημαντικό είναι ότι τρεις στις τέσσερις διαγνώσεις αφορούσαν τύπους καρκίνου που δεν καλύπτονται σήμερα από οργανωμένα προγράμματα προληπτικού ελέγχου, όπως του ήπατος, των ωοθηκών, του στομάχου, της ουροδόχου κύστης και του παγκρέατος.
Επιπλέον, η εξέταση εντόπισε σωστά την προέλευση του καρκίνου σε εννέα στις δέκα περιπτώσεις.

Τα εντυπωσιακά αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι η αιματολογική εξέταση μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στον έγκαιρο εντοπισμό του καρκίνου.
Ωστόσο, ανεξάρτητοι επιστήμονες επισημαίνουν πως απαιτούνται περαιτέρω δεδομένα για να διαπιστωθεί αν η μέθοδος μειώνει πράγματι τη θνησιμότητα από καρκίνο.

Η επιστημονική κοινότητα αναμένει με ενδιαφέρον τα αποτελέσματα μιας τριετούς μελέτης του NHS στην Αγγλία, που περιλαμβάνει 140.000 συμμετέχοντες.
Τα ευρήματα θα δημοσιευθούν το 2026, και αν αποδειχθούν θετικά, το NHS σχεδιάζει να επεκτείνει τη χρήση της εξέτασης σε ένα εκατομμύριο ανθρώπους.

Ο Σερ Χαρπάλ Κουμάρ, πρόεδρος της Grail στον τομέα βιοφαρμάκων, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα «πολύ ενθαρρυντικά».
Σε συνέντευξή του στο BBC Radio 4, τόνισε: «Η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων που πεθαίνουν από καρκίνο χάνεται επειδή τον ανιχνεύουμε πολύ αργά».

Παράλληλα, ο Νάσερ Τουράμπι από το Cancer Research UK προειδοποίησε ότι απαιτείται προσεκτική αξιολόγηση, ώστε να αποφευχθεί η υπερδιάγνωση καρκίνων που ενδεχομένως δεν θα προκαλούσαν βλάβη.
«Η Εθνική Επιτροπή Προληπτικού Ελέγχου του Ηνωμένου Βασιλείου θα παίξει καθοριστικό ρόλο στην αξιολόγηση των στοιχείων και στη λήψη απόφασης για το αν οι εξετάσεις αυτές θα ενσωματωθούν στο NHS», πρόσθεσε.

Πηγή: BBC

Νέο «έξυπνο εμβόλιο» μειώνει καρκινικούς όγκους σε έξι εβδομάδες – Οι κλινικές δοκιμές

0

Μια πρωτοποριακή θεραπεία υπόσχεται να αλλάξει τον τρόπο που αντιμετωπίζονται ορισμένες από τις πιο δύσκολες μορφές καρκίνου. Οι επιστήμονες παρουσίασαν ένα «έξυπνο εμβόλιο» που φαίνεται να ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα και να συρρικνώνει τους όγκους σε χρόνο ρεκόρ – μέσα σε έξι μόλις εβδομάδες.

Οι γιατροί χαρακτηρίζουν τα αποτελέσματα της κλινικής δοκιμής «εξαιρετικά ενθαρρυντικά», καθώς η θεραπεία τριπλής δράσης με αμιβανταμάμπη φαίνεται πως μπορεί να αξιοποιηθεί ως ενέσιμο εμβόλιο για τη θεραπεία υποτροπιαζόντων ή μεταστατικών καρκίνων.

Το «έξυπνο εμβόλιο» αυτό κατάφερε να συρρικνώσει όγκους σε ασθενείς με καρκίνο κεφαλής και τραχήλου μέσα σε έξι εβδομάδες.

Ο καρκίνος κεφαλής και τραχήλου είναι η έκτη πιο συχνή μορφή καρκίνου παγκοσμίως. Όταν η νόσος υποτροπιάζει ή εξαπλώνεται μετά τη συνηθισμένη θεραπεία, οι ασθενείς λαμβάνουν ανοσοθεραπεία και χημειοθεραπεία με φάρμακα που περιέχουν λευκόχρυσο, όπως η σισπλατίνη. Αν όμως και αυτή αποτύχει, οι επιλογές είναι περιορισμένες.

emvolio11

Έρευνα έδειξε ότι η αμιβανταμάμπη, χορηγούμενη μέσω ένεσης κάτω από το δέρμα, μπορεί να συρρικνώσει τους όγκους σε ασθενείς των οποίων ο καρκίνος επανεμφανίστηκε μετά από ανοσοθεραπεία και χημειοθεραπεία. Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ιατρικής Ογκολογίας στο Βερολίνο.

Ο Kevin Harrington, καθηγητής βιολογικών θεραπειών στο Ινστιτούτο Έρευνας για τον Καρκίνο του Λονδίνου και σύμβουλος ογκολόγος στο Royal Marsden NHS Foundation, δήλωσε:
«Το να βλέπουμε τέτοιο επίπεδο οφέλους σε ασθενείς που έχουν ήδη δοκιμάσει πολλές θεραπείες είναι εξαιρετικά ενθαρρυντικό. Αυτή η μέθοδος θα μπορούσε να σηματοδοτήσει μια πραγματική αλλαγή στην αντιμετώπιση του καρκίνου κεφαλής και τραχήλου – όχι μόνο ως προς την αποτελεσματικότητα, αλλά και ως προς τον τρόπο παροχής φροντίδας».

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι πρόκειται για την πρώτη φορά που εφαρμόζεται θεραπεία τριπλής δράσης σε ασθενείς των οποίων η νόσος επανεμφανίστηκε μετά τη θεραπεία. Η αμιβανταμάμπη, είπε, είναι ένα έξυπνο φάρμακο που όχι μόνο μπλοκάρει δύο κρίσιμες μοριακές οδούς του καρκίνου, αλλά και ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα να δράσει αποτελεσματικά.

Σε αντίθεση με πολλές αντικαρκινικές θεραπείες που απαιτούν πολύωρη παραμονή στο νοσοκομείο, η αμιβανταμάμπη χορηγείται υποδόρια, μέσω μιας απλής ένεσης. Έτσι καθίσταται πιο γρήγορη, πιο άνετη και στο μέλλον πιθανόν να μπορεί να χορηγείται σε εξωτερικά ιατρεία ή και στο σπίτι.

Η κλινική δοκιμή Orig-AMI 4 περιλάμβανε ασθενείς από 11 χώρες, μεταξύ των οποίων και το Ηνωμένο Βασίλειο. Όλοι έπασχαν από υποτροπιάζον ή μεταστατικό πλακώδες καρκίνωμα κεφαλής και τραχήλου (HNSCC) – μια μορφή καρκίνου δύσκολη στη θεραπεία και με υψηλά ποσοστά επανεμφάνισης.

HPV emvoliasmos POY

Σε δείγμα 86 ασθενών που είχαν ήδη λάβει ανοσοθεραπεία και χημειοθεραπεία, η χορήγηση αμιβανταμάμπης είχε θετικά αποτελέσματα στο 76% των περιπτώσεων: οι όγκοι συρρικνώθηκαν ή σταμάτησαν να αναπτύσσονται.
Η αντίδραση παρατηρήθηκε κατά μέσο όρο σε έξι εβδομάδες, ενώ οι παρενέργειες ήταν κυρίως ήπιες έως μέτριες.
Η μέση επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου έφτασε τους 6,8 μήνες για όσους έλαβαν το φάρμακο ως μονοθεραπεία.

Η αμιβανταμάμπη δρα τριπλά:

  1. Αναστέλλει τον EGFR (υποδοχέα επιδερμικού αυξητικού παράγοντα),

  2. Αναστέλλει τη MET οδό, που επιτρέπει στα καρκινικά κύτταρα να αντισταθούν στις θεραπείες,

  3. Και ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα να επιτεθεί στον όγκο.

Ο Carl Walsh, 59 ετών από το Μπέρμιγχαμ, πάσχει από καρκίνο της γλώσσας και συμμετείχε στη δοκιμή τον Ιούλιο, μετά την αποτυχία των προηγούμενων θεραπειών.
«Είμαι τώρα στον έβδομο κύκλο και η θεραπεία φαίνεται να λειτουργεί. Είμαι πολύ ευχαριστημένος με την πρόοδο», δήλωσε.
«Πριν ξεκινήσω, δυσκολευόμουν να μιλήσω και να φάω. Το πρήξιμο έχει μειωθεί αισθητά και ο πόνος έχει υποχωρήσει. Μερικές φορές ξεχνάω ακόμη και ότι έχω καρκίνο», πρόσθεσε συγκινημένος.

Πηγή: The Guardian

Νέα «ανάσα» στο ΕΚΑΒ – Ορκίστηκαν 158 διασώστες και πληρώματα ασθενοφόρων

0

Το Εθνικό Κέντρο Άμεσης Βοήθειας (ΕΚΑΒ) εισέρχεται σε μια νέα φάση αλλαγών και ενίσχυσης, καθώς από τη νέα χρονιά αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή το σχέδιο αναδιοργάνωσης που προωθεί το Υπουργείο Υγείας.

Παρά το γεγονός ότι το πλάνο ανασχεδιασμού είχε παρουσιαστεί στον πρωθυπουργό πριν από περίπου δυόμισι χρόνια από τον τότε υπουργό Υγείας Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, μέχρι σήμερα είχαν γίνει μόνο μεμονωμένες παρεμβάσεις, χωρίς να υπάρξουν ουσιαστικές αλλαγές στη λειτουργία του οργανισμού.

Ψηφιακός μετασχηματισμός και νέα οργανωτική δομή

Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης ανακοίνωσε ότι έχει ήδη ξεκινήσει μια σειρά μέτρων που στοχεύουν τόσο στον ψηφιακό εκσυγχρονισμό όσο και στην οργανωτική αναδιάρθρωση του ΕΚΑΒ.

«Όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι ο οργανισμός πρέπει να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα. Πιστεύω ότι το καλοκαίρι του 2026 θα μπορούμε να παρουσιάσουμε μια ακόμη καλύτερη εικόνα του ΕΚΑΒ», δήλωσε ο κ. Γεωργιάδης, στο περιθώριο της ορκωμοσίας 158 νέων διασωστών.

EKAV 1 780x470 1

Το ΕΚΑΒ αλλάζει και ενισχύεται

Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους υπογράμμισε ότι το ΕΚΑΒ ενισχύεται σημαντικά, καθώς:

  • Εκσυγχρονίζεται και ενδυναμώνεται με καταρτισμένο προσωπικό,

  • Υλοποιεί ευρύ εξοπλιστικό πρόγραμμα για την ενίσχυση του στόλου,

  • Και υιοθετεί σύγχρονα πρωτόκολλα εκπαίδευσης για τους διασώστες.

«Για το Υπουργείο Υγείας, το ΕΚΑΒ αποτελεί προτεραιότητα, έναν ισχυρό πυλώνα κοινωνικής συνοχής, μιας Πολιτείας που στέκεται στο πλευρό του πολίτη τη στιγμή της ανάγκης», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ενίσχυση προσωπικού και νέες προσλήψεις

Η Γενική Γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας, Λίλιαν Βενετία Βιλδιρίδη, τόνισε ότι μέσα στον τελευταίο 1,5 χρόνο έχουν προκηρυχθεί 538 θέσεις μόνιμου προσωπικού, ενώ μόνο τους τελευταίους τρεις μήνες έχουν ενταχθεί στο ΕΚΑΒ 426 επικουρικοί εργαζόμενοι, εκ των οποίων 329 είναι πληρώματα ασθενοφόρων.

Παράλληλα, εντός του μήνα θα εκδοθεί νέα απόφαση για την πρόσληψη επιπλέον επικουρικού προσωπικού, ώστε να καλυφθούν οι τομείς με μεγάλες ελλείψεις.

«Αυτό δεν σημαίνει ότι τα κενά έχουν καλυφθεί πλήρως», δήλωσε η κ. Βιλδιρίδη, «αλλά συνεχίζουμε την προσπάθεια ώστε καμία περιοχή να μη μείνει χωρίς επαρκή κάλυψη».

«Νέα δύναμη για το ΕΚΑΒ»

Ο διοικητής του ΕΚΑΒ, Γεώργιος Χαραλάμπους, χαρακτήρισε την ημέρα της ορκωμοσίας ως «ιστορική»:

«Μετά από δέκα χρόνια, το ΕΚΑΒ αποκτά ξανά νέα δύναμη και πνοή. Οι 158 διασώστες που εντάσσονται σήμερα αποτελούν το μέλλον ενός οργανισμού που βρίσκεται πάντα στην πρώτη γραμμή, εκεί όπου δοκιμάζεται η ανθρώπινη αντοχή, η ψυχραιμία και το ήθος».

EKAV 2 1536x1024 1

Συγκίνηση και μήνυμα από τον πρόεδρο των εργαζομένων

Ο πρόεδρος των εργαζομένων του ΕΚΑΒ, Γιώργος Μαθιόπουλος, εξέφρασε τη συγκίνηση των συναδέλφων για την απώλεια ενός διασώστη εν ώρα υπηρεσίας, τονίζοντας τη δυσκολία και την προσφορά του επαγγέλματος:

«Οι διασώστες δίνουν καθημερινά μάχη κάτω από αντίξοες συνθήκες. Θα σώζετε ζωές και θα επιστρέφετε στο σπίτι με τη χαρά ότι σώσατε έναν άνθρωπο — αλλά θα υπάρχουν και στιγμές απώλειας. Καλή δύναμη στο έργο σας και θερμά συλλυπητήρια στην οικογένεια του συναδέλφου».

ΕΣΥ σε οικονομική ασφυξία – Τα νοσοκομεία βυθίζονται στα χρέη

0

Το Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ) εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπο με ασφυκτικά χρέη, παρά τις επίσημες δηλώσεις της κυβέρνησης ότι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές μειώνονται σταδιακά. Στην πραγματικότητα, τα παλιά χρέη των νοσοκομείων δεν αποπληρώνονται όπως προβλέπεται, ενώ νέα οφειλές δημιουργούνται καθημερινά, προκαλώντας αδιέξοδο στη λειτουργία τους.

Σύμφωνα με παράγοντες του χώρου της Υγείας, η αύξηση των χρεών οφείλεται κυρίως σε διοικήσεις νοσοκομείων που προσπαθούν να διατηρήσουν τα κονδύλια του προϋπολογισμού για να παρουσιάζουν τεχνητή μείωση δαπανών, αλλά και σε κακοδιαχείριση των διαθέσιμων πόρων για προμήθειες και υπηρεσίες.

nosokomeio c 1

Υπό παρακολούθηση από τις ευρωπαϊκές αρχές

Η οικονομική κατάσταση των δημόσιων νοσοκομείων παραμένει υπό στενή παρακολούθηση από τις ευρωπαϊκές αρχές, οι οποίες προειδοποιούν με νέα πρόστιμα σε περίπτωση που δεν σημειωθεί πρόοδος. Παρά τις επαναλαμβανόμενες δεσμεύσεις του Υπουργείου Υγείας, η χώρα μας παραμένει στο “στόχαστρο” των Βρυξελλών για την καθυστέρηση αποπληρωμής προμηθευτών.

Νέα στοιχεία για το ύψος των οφειλών

Το Υπουργείο Υγείας έχει ζητήσει από τους διοικητές των νοσοκομείων να καταθέσουν αναλυτικά οικονομικά στοιχεία έως το τέλος του έτους – από δαπάνες και διαγωνισμούς, έως και το σύνολο των οφειλών – ώστε να γίνει αξιολόγηση της οικονομικής διαχείρισης κάθε μονάδας.

Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές των νοσοκομείων ανέρχονται περίπου σε 1,4 δισ. ευρώ, ενώ το Υπουργείο κάνει λόγο για 900 εκατ. ευρώ, καθώς δεν έχουν υπολογιστεί ακόμα οι υποχρεώσεις της ΕΚΑΠΥ.

Η Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΥ) είχε συσταθεί για να ελέγχει τις προμήθειες και να επιταχύνει τις πληρωμές, ωστόσο δεν λειτουργεί ακόμα αποτελεσματικά, με αποτέλεσμα να συσσωρεύονται νέες καθυστερήσεις.

nosokomeio2

Πίεση στους διοικητές για περιορισμό των δαπανών

Οι νέοι διοικητές των νοσοκομείων βρίσκονται ήδη υπό έντονη πίεση να περιορίσουν τις δαπάνες και να προχωρήσουν σε σταδιακή αποπληρωμή των χρεών. Έχουν λάβει ρητές οδηγίες να αποφεύγουν τις απευθείας αναθέσεις και να διασφαλίζουν τη διαφάνεια στη διαχείριση των οικονομικών.

Επιπλέον, οι διοικητές έχουν υπογράψει συμβόλαια αποδοτικότητας με το Υπουργείο Υγείας και τις Υγειονομικές Περιφέρειες (ΥΠΕ), τα οποία προβλέπουν ορθολογική και υπεύθυνη διαχείριση των οικονομικών πόρων του ΕΣΥ.

Η οικονομική ασφυξία του συστήματος παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για την αναδιοργάνωση των νοσοκομείων και την ομαλή λειτουργία της δημόσιας υγείας.

Έρχεται η ηλεκτρονική συνταγογράφηση στα δημόσια νοσοκομεία – Τι αλλάζει στο ΕΣΥ

0

Η ηλεκτρονική συνταγογράφηση φαρμάκων επεκτείνεται σύντομα και στα δημόσια νοσοκομεία, καθώς μέχρι σήμερα η διαδικασία δεν περνά από ψηφιακό έλεγχο. Πρόκειται για ένα βήμα που θα αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο παρακολουθείται η φαρμακευτική δαπάνη στο Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ).

Σύμφωνα με τις δεσμεύσεις του υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, ακόμη και εντός του έτους το σύστημα της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης θα επεκταθεί στις μεγάλες νοσηλευτικές μονάδες, ώστε να ελέγχεται πλήρως η χορήγηση φαρμάκων και οι σχετικές δαπάνες του Δημοσίου.

eopyy

Σήμερα, τα δημόσια νοσοκομεία προμηθεύονται φάρμακα μέσω της Εθνικής Κεντρικής Αρχής Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΥ), η οποία και αποπληρώνει τις φαρμακευτικές εταιρείες. Τα φαρμακεία των νοσοκομείων εκτιμούν τις ανάγκες τους με βάση τον αριθμό νοσηλευόμενων ασθενών και ζητούν τις αντίστοιχες ποσότητες φαρμάκων.

Ωστόσο, η διαδικασία παραμένει χειροκίνητη και μη ψηφιακά ελεγχόμενη, καθώς οι ιατροί απευθύνονται απευθείας στα φαρμακεία των νοσοκομείων για τα απαραίτητα σκευάσματα, χωρίς διασύνδεση με την κεντρική βάση συνταγογράφησης.

Ψηφιοποίηση για περιορισμό της δαπάνης

Η ένταξη των νοσοκομείων στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση αποτελεί βασικό στόχο της κυβέρνησης, προκειμένου να περιοριστεί η φαρμακευτική δαπάνη, η οποία χαρακτηρίζεται ως ανεξέλεγκτη.

Το clawback, δηλαδή η αυτόματη επιστροφή χρημάτων όταν ξεπερνιέται ο προϋπολογισμός, έχει φτάσει σε ποσοστά κοντά στο 80%, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη για ψηφιακό έλεγχο.

Ήδη, στην ΗΔΙΚΑ πραγματοποιούνται δοκιμές του νέου συστήματος, ώστε όλα τα δημόσια νοσοκομεία να ενταχθούν στην ενιαία ηλεκτρονική πλατφόρμα. Αν και οι παραγγελίες φαρμάκων συνεχίζουν να γίνονται μέσω της ΕΚΑΠΥ, οι διοικητές των νοσοκομείων έχουν πλέον την ευθύνη περιορισμού της δαπάνης.

6

Ευθύνες και έλεγχοι

Σε πρόσφατη σύσκεψη με τους διοικητές των νοσοκομείων, ο Άδωνις Γεωργιάδης έδωσε σαφείς οδηγίες για τον έλεγχο της χορήγησης φαρμάκων, επισημαίνοντας ότι δεν πρέπει να υπάρχει σπατάλη.

Επανέλαβε πως η πληρωμή των φαρμάκων γίνεται πλέον κεντρικά από την ΕΚΑΠΥ, ωστόσο ο έλεγχος παραμένει στην ευθύνη των διοικητών, τονίζοντας χαρακτηριστικά:

«Αυτό σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει ότι ο έλεγχος της δαπάνης φεύγει από τα δικά σας χέρια».

Με την ηλεκτρονική συνταγογράφηση στα νοσοκομεία, η ηγεσία του Υπουργείου επιδιώκει πλήρη διαφάνεια, παρακολούθηση της φαρμακευτικής δαπάνης σε πραγματικό χρόνο και ψηφιακό εκσυγχρονισμό του ΕΣΥ.