Το φθινόπωρο φέρνει καταρροή, βήχα, πονόλαιμο και πυρετό. Η παθολόγος Βασιλική Παπαδοπούλου εξηγεί στο Opinion Health του healthweb.gr με την Νικολέτα Ντάμπου πώς να προφυλαχθούμε, να ξεχωρίσουμε τις απλές ιώσεις από τις σοβαρές, πότε να απευθυνθούμε στον γιατρό και πώς να φροντίσουμε τον εαυτό μας στο σπίτι. Τονίζει τη σημασία της ξεκούρασης, της σωστής διατροφής, της ενυδάτωσης και της έγκαιρης παρέμβασης για ευπαθείς ομάδες, όπως διαβητικούς, ηλικιωμένους ή άτομα με υποκείμενα νοσήματα, προκειμένου να αντιμετωπίσουμε τις εποχικές ιώσεις με ψυχραιμία και ασφάλεια.

Φίλες, φίλοι, κυρίες και κύριοι, καλώς ήρθατε στο Opinion Health του healthweb.gr – την εκπομπή που ανοίγει διάλογο με τους ειδικούς και μας βοηθάει να παίρνουμε καλύτερες αποφάσεις για την υγεία μας. Το φθινόπωρο είναι μια εποχή που αγαπάμε, όμως συνοδεύεται και από κάτι λιγότερο ευχάριστο: τις εποχικές ιώσεις – καταρροή, βήχας, πονόλαιμος, πυρετός – συμπτώματα που όλοι λίγο πολύ γνωρίζουμε. Σήμερα θα μάθουμε πώς μπορούμε να προφυλαχθούμε, αλλά και πώς να φροντίσουμε σωστά τον εαυτό μας στο σπίτι, όταν μια ίωση μας χτυπήσει την πόρτα.

Μαζί μας έχουμε την κυρία Βασιλική Παπαδοπούλου, Ειδικό Παθολόγο με εξειδίκευση στον σακχαρώδη διαβήτη. Κυρία Παπαδοπούλου, σας ευχαριστούμε πολύ που παρευρίσκεστε στο Opinion Health.

Ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση. Θα προσπαθήσω να δώσω πρακτικές οδηγίες στον κόσμο, κυρίως για να αντιμετωπίζουμε με ψυχραιμία κάτι πολύ κοινό και όχι απαραίτητα τρομακτικό, ώστε να μην πανικοβάλλονται και τρέχουν στα Επείγοντα για περιστατικά που θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν στο σπίτι με λίγη υπομονή.

Ας ξεκινήσουμε τη συζήτηση από τα βασικά. Κυρία Παπαδοπούλου, ποιες είναι οι πιο συχνές φθινοπωρινές ιώσεις που βλέπετε αυτό το διάστημα στο ιατρείο σας;

Κοιτάξτε να δείτε, κυρίως αυτή την εποχή, με το που ξεκινάνε τα σχολεία, κλείνουν τα παράθυρα, υπάρχει μεγαλύτερος συγχρωτισμός και ξεκινάνε κυρίως τα μικρά παιδιά. Τότε κυριαρχούν οι ρινοϊοί, δηλαδή οι ιώσεις του ανώτερου αναπνευστικού. Βλέπουμε και εντεροϊούς, που προκαλούν γαστρεντερίτιδες. Η επίθεση στον οργανισμό ξεκινά από τις πύλες εισόδου: εισπνέουμε το αερόλυμα που περιέχει ιικό φορτίο, και συνήθως ξεκινά καταρροή, μπούκωμα, πονόλαιμος, ενώ ο οργανισμός αντιμετωπίζει την κατάσταση ανεβάζοντας πυρετό. Στη συνέχεια μπορεί να εμφανιστεί κακουχία, πονοκέφαλος κ.ά.

Άρα, οι βασικές ιώσεις τώρα είναι ρινοϊοί και εντεροϊοί. Η γρίπη εμφανίζεται λίγο πιο όψιμα, κυρίως από τα μέσα Δεκέμβρη μέχρι Μάρτιο. Ο COVID πλέον δεν έχει σχεδόν καμία εποχιακή κατανομή. Αν και τα κρούσματα εξακολουθούν να υπάρχουν, το στέλεχος έχει εξασθενήσει, οπότε οι περισσότερες περιπτώσεις δεν καταλήγουν σε νοσοκομείο όπως παλιά. Ωστόσο, η σύσταση για το 2025 είναι όλοι οι άνω των 60 να κάνουν μία δόση εμβολίου για COVID, και οι άνω των 75 δύο.

Κυρία Παπαδοπούλου, ποιοι παράγοντες ευνοούν την εμφάνιση αυτών των ιώσεων;

Κυρίως η στενή επαφή, ο συγχρωτισμός σε κλειστούς χώρους και η χαμηλή ηλιοφάνεια. Η βιταμίνη D προσφέρει προστασία, ενώ ο συνωστισμός σε σχολεία και γραφεία διευκολύνει τη μετάδοση. Το κρύο από μόνο του δεν προκαλεί ίωση· η εποχικότητα και οι συνθήκες ευνοούν τον ιό.

Πώς ξεχωρίζουμε μια απλή ίωση από κάτι σοβαρό, όπως γρίπη ή COVID-19;

Οι περισσότερες ιώσεις ξεκινούν από το ανώτερο αναπνευστικό με πονόλαιμο, καταρροή και πυρετό. Ο πυρετός μέχρι τέσσερις μέρες θεωρείται φυσιολογικός, με αποκλιμάκωση σημαντική ένδειξη ότι η ίωση περνά. Προσοχή χρειάζονται συμπτώματα όπως πόνος στο στήθος, δύσπνοια, επίμονος πονοκέφαλος ή υψηλός πυρετός που δεν υποχωρεί με αντιπυρετικά. Ο COVID πλέον δεν έχει ειδική εικόνα· η γρίπη όμως προκαλεί έντονο πόνο κεφαλιού, μυϊκούς πόνους και κακουχία.

Προφυλάξεις και φροντίδα στο σπίτι;

Καλό ανοσοποιητικό, ξεκούραση, σωστή διατροφή, επαρκής ύπνος, ενυδάτωση και αποφυγή καπνίσματος και αλκοόλ είναι τα βασικά. Αν εμφανιστεί ίωση, ξεκούραση, καλή σίτιση και, αν χρειαστεί, συμπληρώματα βιταμινών. Αν ο πυρετός διαρκεί πάνω από τέσσερις μέρες ή υπάρχουν σοβαρά συμπτώματα, τότε επικοινωνούμε με τον γιατρό.

Στα παιδιά, οι γονείς πρέπει να παρατηρούν τη δραστηριότητα και τη συμπεριφορά τους, την ποιότητα της ρινικής έκκρισης και τυχόν δυσκολία στην αναπνοή. Τα παιδιά με υποκείμενα νοσήματα ή συχνές ιώσεις πρέπει να επισκέπτονται νωρίτερα τον παιδίατρο.

Η διατροφή και τα φυσικά μέσα, όπως τσάι με μέλι ή χαμομήλι, βοηθούν στην αντιμετώπιση του βήχα, ενώ η σοκολάτα έχει αποδειχθεί ως ένα αποτελεσματικό αντιβηχικό.

• Στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, ο ιός μπορεί να απορυθμίσει το σάκχαρο. Για αυτόν τον λόγο, πρέπει να ενημερώνουν νωρίς τον γιατρό τους και να ακολουθούν τις οδηγίες για τυχόν τροποποίηση φαρμάκων ή δοσολογιών. Το ίδιο ισχύει για άτομα με άσθμα, ΧΑΠ, καρδιοπάθειες, ανοσοκατασταλτικά ή υψηλό BMI.

Όλα θέλουν ψυχραιμία, έγκαιρη προφύλαξη και σωστή αντιμετώπιση, ώστε μια ίωση να ξεπεραστεί με ασφάλεια και χωρίς πανικό.