Η Ευαγγελία Αραβανή επιστρέφει δυναμικά στην σόου μπίζ καθώς θα βρίσκεται φέτος στο πλεύρο της Ναταλίας Γερμανού.
Τέσσερα βότανα που θα σας βοηθήσουν να αδυνατίσετε
Τέσσερα βότανα που θα σας βοηθήσουν μαζί με την δίαιτα σας να αδυνατίσετε σας δίνει το www.Life2day.gr .
Φασκόμηλο: Βοηθά στην ενεργοποίηση του μεταβολισμού. Βράζετε μία χούφτα φασκόμηλο σε 4 φλιτζάνια νερό. Πίνετε ένα ποτήρι από το ρόφημα πρωί, μεσημέρι και βράδυ, πριν από το φαγητό. Εκτός του ότι βοηθά στο αδυνάτισμα, είναι αρωματικό, ελαφρώς διουρητικό και έχει ευχάριστη γεύση. Μπορείτε να το πίνετε για πολύ καιρό, χωρίς να αντιμετωπίσετε παρενέργειες.
Χαμομήλι: Είναι ένα ελαφρύ ρόφημα, που συμβάλλει στην αποτοξίνωση του οργανισμού. Διαλύστε 1 κ.γ. χαμομήλι σε σκόνη σε βραστό νερό. Πίνετε 1-2 ποτήρια την ημέρα, πριν από το φαγητό.
Λουΐζα: H Λουΐζα είναι από τα πιο γνωστά και διαδεδομένα βότανα στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. H Λουΐζα βοηθά στην αύξηση του ρυθμού του μεταβολισμού, στη ρύθμιση της όρεξης και στη διούρηση – γι’ αυτό και είναι μια καλή επιλογή για όσους ταλαιπωρούνται από κατακράτηση υγρών. Επιπλέον, η Λουΐζα έχει ήπια κατευναστική δράση. Δοσολογία : Ετοιμάζετε έγχυμα βάζοντας μέχρι 3 κουταλάκια σε 1 φλιτζάνι νερό. Ωστόσο, αποφύγετέ την αν έχετε υπόταση, επειδή είναι διουρητική και μειώνει την πίεση.
Λεμόνι: Σε ένα ποτήρι χλιαρό νερό, στύψτε 10 σταγόνες από ένα φρεσκοκομμένο λεμόνι . Πίνετε αυτό το βιταμινούχο ρόφημα κάθε πρωί. Βοηθά στη διάλυση του συσσωρευμένου λίπους.
Βρετανοί Αρχαιολόγοι: Να επιστρέψουν τα γλυπτά του Παρθενώνα στην Ελλάδα
Να επιστρέψουν τα γλυπτά του Παρθενώνα στην Ελλάδα η όχι; Σε αυτό το ερώτημα που καλούνται να απαντήσουν οι επισκέπτες ιστοσελίδας που ανήκει στον βρετανικό Σύλλογο των Νεαρών Αρχαιολόγων (Young Archaeologist Club – http://www.yac-uk.org/news/120831/parthenonpoll). Ο μόνος, όπως αυτοχαρακτηρίζεται, σύλλογος στη Βρετανία που απευθύνεται σε νέους έως 17 ετών με ενδιαφέρον στην αρχαιολογία.
Η νεανική «λέσχη» εκδίδει τρεις φορές τον χρόνο ένα περιοδικό με αρχαιολογικά θέματα, με το τρέχον τεύχος να κάνει αναφορά στο γνωστό δίλημμα, αλλά και στο σχετικό ντιμπέιτ, που διοργανώθηκε στις 11 Ιουνίου στο Λονδίνο από τον οργανισμό Intelligence Squared. Ως γνωστόν, εκείνη την ημέρα το κοινό ψήφισε δυο φορές, μία πριν και μία μετά τη λήξη της δίωρης συζήτησης, στην οποία συμμετείχαν από την πλευρά των υποστηρικτών της επανένωσης ο βουλευτής των Φιλελεύθερων Δημοκρατών Άντριου Τζορτζ και ο ηθοποιός και συγγραφέας Στίβεν Φράι και από την αντίθετη πλευρά ο ιστορικός, καθηγητής Πανεπιστημίου Φελίπε Φερνάντες-Αρμέστο και ο ιστορικός, δημοσιογράφος και βουλευτής των Εργατικών Τρίστραμ Χαντ. Κι ενώ πριν την έναρξη οι υπέρμαχοι της επιστροφής ήταν μόνο 196, με τους αντίθετους να φτάνουν τους 202 και τους αναποφάσιστους τους 158, μετά τη λήξη της τηλεμαχίας νικητές αναδείχτηκαν οι πρώτοι και μάλιστα με διαφορά: 384 ψήφισαν υπέρ και 125 κατά, ενώ μόνο 24 έμειναν αναποφάσιστοι.
Η ηθοποιός Κάθι Μπέιτς υποβλήθηκε σε διπλή μαστεκτομή
Σε διπλή μαστεκτομή υποβλήθηκε η αμερικανίδα ηθοποιός Κάθι Μπέιτς που είχε βραβευτεί με Οσκαρ για την ερμηνεία της στην ταινία “Misery” και έπαιξε επίσης στον “Τιτανικό”, σύμφωνα με ανακοίνωση της .
Η 64χρονη ηθοποιός η οποία είχε ήδη έναν καρκίνο στις ωοθήκες το 2003, παρέμενε σιωπηλή στο λογαριασμό της στο Twitter από το Μάιο, μετά την ακύρωση της συμμετοχής της στην τηλεοπτική σειρά “Harry’s Law” όπου είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο NBC.
“Γεια χαρά σε όλους, λυπάμαι για την μακρά σιγή. Μού διαγνώστηκε καρκίνος του μαστού πριν από δύο μήνες και υποβλήθηκα σε διπλή μαστεκτομή”, γράφει στο τελευταίο μήνυμά της στο Twitter.
“Το στήθος μου δεν μου λείπει περισσότερο από το Harry’s Law. Σας ευχαριστώ όλους για τα ευχάριστα μηνύματά σας. Όλοι σας με βοηθάτε να το ξεπεράσω”.
Η Κάθι Μπέιτς, που διευκρινίζει ότι δεν χρειάζεται να υποβληθεί σε χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία, σύμφωνα με το People Magazine, έχει λάβει δεκάδες μηνύματα υποστήριξης από γυναίκες που δοκιμάστηκαν από την αρρώστια.
Η ”χρυσή” Vaneza Palaez φωτογραφήθηκε ολόγυμνη
H ‘’χρυσή’’ Vaneza Palaez φωτογραφήθηκε γυμνή για το περιοδικό SoHo καλύπτοντας τα επίμαχα σημεία με χρυσό!
Η Κολομβιανή καλλονή απέσπασε τον τίτλο ομορφιάς στην Κολομβία ενώ έχει συμμετάσχει σε επιδείξεις μόδας στην Εβδομάδα Μόδας στο Μαϊάμι αλλά και σε άλλες πόλεις.
Δείτε τις φωτογραφίες
To εργασιακό στρες οδηγεί στο έμφραγμα
Η εργασιακή πίεση αυξάνει κατά 23% τον κίνδυνο …
εμφράγματος ή στεφανιαίας νόσου σε σχέση με ένα περιβάλλον απασχόλησης που δίνει περιθώρια ελευθερίας και διακρίνεται από χαλαρότητα, σύμφωνα με ευρωπαϊκή μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό έντυπο The Lancet,
Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Λονδίνου με επικεφαλής τον Δρ Μίκα Κιβιμάκι μελέτησαν για 7,5 χρόνια σχεδόν 200.000 άτομα από επτά ευρωπαϊκές χώρες (Βέλγιο, Δανία, Φινλανδία, Γαλλία, Ολλανδία, Σουηδία και Βρετανία), οι οποίοι δεν είχαν στο παρελθόν καρδιολογικά προβλήματα. Η μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι περίπου το 3,4% των εμφραγμάτων μπορεί να αποδοθεί στο εργασιακό στρες, ένα όχι αμελητέο ποσοστό, αλλά πάντως πολύ μικρότερο από το 36% που αποδίδεται στο κάπνισμα και το 12% που αποδίδεται στην έλλειψη σωματικής άσκησης.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οποιαδήποτε εργασία ή επάγγελμα μπορεί να προκαλέσει άγχος, όμως το φαινόμενο είναι ακόμα συχνότερο σε όσους έχουν χαμηλότερη εργασιακή εξειδίκευση.Για παράδειγμα, οι γιατροί, που έχουν μεγαλύτερα περιθώρια ελευθερίας στη λήψη αποφάσεων, είναι λιγότερο πιθανό να αγχωθούν σε σχέση με ένα βιομηχανικό εργάτη. Όπως εξηγεί ο Δρ Κιβιμάκι, ακόμα κι αν κάποιος έχει αρκετό άγχος στη δουλειά του, μπορεί να αντισταθμίσει εν μέρει την πίεση για την καρδιά του κάνοντας υγιεινή ζωή, χωρίς κάπνισμα και με συνεχή σωματική άσκηση. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η τρέχουσα οικονομική κρίση σχεδόν σίγουρα ενισχύει τη σχέση ανάμεσα στο εργασιακό στρες και τους καρδιολογικούς κινδύνους.
Ενδείξεις ότι κακομαθαίνετε το παιδί σας
Οι περισσότεροι ειδικοί δυσανασχετούν με τη χρήση του όρου «κακομαθημένο παιδί». Οι γονείς ξέρουν, όμως έαν το παιδί τους είναι κακομαθημένο; Πως μπορούν να το καταλάβουν;
Κακομαθημένα παιδια
Οι περισσότεροι ειδικοί δυσανασχετούν με τη χρήση του όρου «κακομαθημένο παιδί». «Πρόκειται για περιγραφή που ανήκει σε τελείως άλλη εποχή», σημειώνει ο Δρ Ντέιβιντ Έλκιντ καθηγητής Παιδικής Ανάπτυξης στο Πανεπιστήμιο Tufts των ΗΠΑ.«Οι γονείς που ‘κακομαθαίνουν’ τα παιδιά τους, συχνά από υπερβολικά καλή πρόθεση, στην πραγματικότητα θέλουν να τους παρέχουν τα πάντα χωρίς εκείνα να κοπιάσουν για τίποτα, αλλά ο κόσμος δυστυχώς δεν λειτουργεί έτσι», τονίζει.
Γιατί δε μπορείς να κακομάθεις ένα μωρό;
Είναι αδύνατον να «κακομάθεις» ένα βρέφος, εξηγεί ο Δρ Έλκιντ. «Τα μωρά κλαίνε όταν χρειάζονται κάτι και είναι δύσκολο να τα κακομάθεις, επειδή δεν προσπαθούν να σε χειραγωγήσουν ή χειριστούν. Στην βρεφική ηλικία πρέπει ο γονιός να οικοδομήσει το αίσθημα ότι ο κόσμος είναι ένα ασφαλές μέρος για το παιδί.» Βέβαια, μετέπειτα, είναι πιθανό να κακομάθει κανείς το παιδί του παρέχοντας του πολλά αγαθά, μη θέτοντας όρια και μη έχοντας απαιτήσεις. Αλλά οπωσδήποτε δεν μπορεί να θεωρηθεί κακομαθημένο ένα βρέφος έξι μηνών, σημειώνει ο Δρ Έλκιντ.
Έρευνες έχουν δείξει ότι τα βρέφη των οποίων οι γονείς ανταποκρίνονται ταχύτερα στις ανάγκες τους (περιλαμβανομένου του κλάματος) είναι πιο χαρούμενα και πιο ανεξάρτητα μέχρι να συμπληρώσουν τον 12ο μήνα ζωής, εξηγεί ο Δρ Πήτερ Α. Γκορσκι καθηγητής Δημόσιας Υγείας, Παιδιατρικής και Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Φλόριντα των ΗΠΑ.Και τι συμβαίνει με τα νάζια και τον θυμό των νηπίων; Μήπως τελικά αυτά είναι κακομαθημένα; Όχι απαντά και πάλι ο Δρ Ελκιντ. Ο θυμός είναι μέρος της φυσιολογικής ανάπτυξης του ανθρώπου. «Είναι η περίοδος που τα παιδιά διαφοροποιούνται και το κάνουν λέγοντας συχνά ‘όχι’», εξηγεί. «Και αυτό είναι φυσιολογικό», συμπληρώνει. Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει ο γονιός να θέτει όρια στο παιδί ή ότι θα πρέπει πάντα να ενδίδει στις απαιτήσεις του, αλλά σε κάθε περίπτωση η άρνηση του παιδιού να ντυθεί ή να φάει, δεν σημαίνει ότι είναι κακομαθημένο. Απλώς, δείχνει ότι είναι μια ξεχωριστή προσωπικότητα.
Τρεις ενδείξεις ότι κακομαθαίνετε το παιδί σας
Άρα, αφού ένα βρέφος που το κανακεύουν συνέχεια οι γονείς ή ένα νήπιο που θυμώνει συχνά δεν είναι κακομαθημένο, τότε πως καταλαβαίνουμε ότι το παιδί μας είναι κακομαθημένο;
Τρία κλασσικά παραδείγματα, κατά τον Δρ Έλκιντ:
Φαγητό: Έχετε σερβίρει το φαγητό και το παιδί δεν θέλει να φάει αυτό που έχει μπροστά του, οπότε πρέπει να του ετοιμάσετε κάτι ιδιαίτερο. Αν αυτό συμβεί μια ή δυο φορές δεν τρέχει τίποτα και φυσικά τα παιδιά με ειδικές διαιτητικές ανάγκες πρέπει πάντα να αντιμετωπίζονται διαφορετικά. Αλλά αν το παιδί συνεχίζει να απαιτεί καθημερινά κάτι διαφορετικό, κι εσείς ικανοποιείτε αυτές τις απαιτήσεις, τότε είναι κακομαθημένο.
Θυμός: Όπως προαναφέρθηκε σε ένα νήπιο θυμός είναι φυσιολογικός, αλλά όταν ο 6χρονος γιος σας, πετάει πράγματα κάθε φορά που θυμώνει γιατί δεν γίνεται αυτό που θέλει, τότε υπάρχει πρόβλημα. Για τα νήπια είναι φυσικό να χρησιμοποιούν τον θυμό για να εκφράσουν συναισθήματα που δεν μπορούν να περιγράψουν με λέξεις, αλλά καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν χρησιμοποιούν τον θυμό για να χειραγωγήσουν τους ανθρώπους γύρω τους.
Υπερβολική εξάρτηση από τους γονείς: Αν το παιδί δε μπορεί να κοιμηθεί μόνο του, δεν μένει με τους παππούδες και αρνείται να πάει σχολείο, τότε υπάρχει πρόβλημα. Το παιδί έχει υπερβολική εξάρτηση από τους γονείς, αλλά καθώς μεγαλώνει πρέπει να μάθει να αισθάνεται άνετα τόσο με άλλους ανθρώπους του οικογενειακού περιβάλλοντος όσο και με το να μένουν μόνα στο σπίτι.
Ο Δρ Γκορσκι πάντως προτιμά αντί του όρου «κακομαθημένο» την λέξη «παραχαϊδεμένο» ή «υπερπροστατευμένο». Τα παιδιά αυτά όντως μπορούν να «κάνουν κουμάντο» επειδή οι γονείς τους συμπεριφέρονται ως μικρότερα από την πραγματική τους ηλικία.
«Ένα ανησυχητικό σημάδι είναι όταν το παιδί, έχοντας ξεπεράσει την νηπιακή ηλικία, συνεχίζει να συμπεριφέρεται σαν μωρό –κλαίγοντας και ουρλιάζοντας, χτυπώντας άλλα παιδιά και μη χρησιμοποιώντας τα κατάλληλα εκφραστικά μέσα για την ηλικία του όταν θέλει να επικοινωνήσει τις σκέψεις του και τα συναισθήματά του», τονίζει ο Δρ Γκορσκι. «Γενικά, αυτή η συμπεριφορά είναι μια ένδειξη ότι το παιδί δεν αισθάνεται σιγουριά για τον εαυτό του», συμπληρώνει.
Πέντε συμβουλές για να μεγαλώσετε σωστά το παιδί σας
Πώς λοιπόν μπορείτε να αποφύγετε να μεγαλώσετε κακομαθημένα παιδιά; Θέτοντας κάθε φορά τα κατάλληλα όρια σύμφωνα με την ηλικία τους, αρχίζοντας ήδη από τη νηπιακή ηλικία, προτείνει ο Δρ Γκορσκι.
Εδραιώστε τα όρια της ασφάλειας. Για παράδειγμα: «Μην αγγίζεις ποτέ την κουζίνα όταν είναι σε λειτουργία» και «Ποτέ μην τρέχεις στον δρόμο». Καθορίστε τι είναι αποδεκτό και τι όχι και ποτέ μη διαπραγματεύεστε το νόημα της ασφάλειας.
Ενισχύστε την θετική κοινωνική συμπεριφορά. Καθορίστε ποιες καλές συμπεριφορές του παιδιού θα ενισχύσετε, επιβραβεύοντάς το όταν είναι ευγενικό και αποφύγετε να το μαλώσετε για τις αρνητικές του συμπεριφορές.
Μιλήστε ανοιχτά στα παιδιά για την συμπεριφορά καθώς αυτά μεγαλώνουν. Τα παιδιά σχολικής ηλικίας και οι έφηβοι είναι ικανοί να κατανοήσουν καλύτερα διάφορες καταστάσεις. Συζητήστε λοιπόν και επιλύστε τυχόν διαφορές. Για παράδειγμα: αν ρωτήσετε το παιδί σας «μα, γιατί το κάνεις αυτό;» ενδεχομένως να μην σας δώσει απάντηση. Αλλά αν του πείτε «αναρωτιέμαι γιατί αυτό συνεχίζει να συμβαίνει» τότε ίσως αυτή η ανοιχτού τύπου ερώτηση να του δώσει το έναυσμα να σκεφτεί και να αιτιολογήσει την κατάσταση.
Διατηρήστε την ψυχραιμία σας. Αν χάνετε την ψυχραιμία σας με την κακή συμπεριφορά του παιδιού σας, αισθάνεστε άσχημα και τελικά μοιάζετε πολύ με ένα κακομαθημένο παιδί! Φυσικά, αυτό δεν πρόκειται να διδάξει καλύτερους τρόπους στο παιδί σας.
Να είστε συνεπείς. Πάντα να πράττετε αυτό που λέτε. Αν πείτε στο παιδί ότι θα υπάρξουν συνέπειες μετά από συγκεκριμένες συμπεριφορές, τότε πρέπει να το κάνετε πράξη. Όταν τα παιδιά είναι εκτός ελέγχου, τότε απλώς προσπαθούν να σας πουν ότι χρειάζονται τη βοήθειά σας, δεν σημαίνει ότι είναι κακομαθημένα. Το καλύτερο λοιπόν είναι να αρχίσετε νωρίς και διαρκώς να θέτε όρια, να προσπαθείτε σε κάθε ηλικιακό στάδιο να κατανοήσετε τις αναπτυξιακές ανάγκες του παιδιού σας και τελικά να τηρείτε την ισορροπία ανάμεσα στην ελευθερία και τα όρια.
Ανακαλύφθηκαν τα πέντε γονίδια που καθορίζουν το σχήμα του προσώπου
Πέντε γονίδια που καθορίζουν το σχήμα του προσώπου του ανθρώπου ανακάλυψαν ολλανδοί επιστήμονες, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό έντυπο PLoS Genetics.
Η ανακάλυψη αναμένεται να βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση των ανωμαλιών του προσώπου μερικών ανθρώπων, ενώ μελλοντικά ίσως βοηθήσει τις εγκληματολογικές υπηρεσίες να σχηματίζουν μια εικόνα του προσώπου ενός υπόπτου μόνο από την ανάλυση του διαθέσιμου γενετικού υλικού του, με τον ίδιο τρόπο που τα δαχτυλικά αποτυπώματα «προδίδουν» την ταυτότητα κάποιου.Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Μάνφρεντ Κάιζερ του Τμήματος Μοριακής Βιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου «Erasmus» του Ρότερνταμ, μελέτησαν περίπου 10.000 άτομα, συσχετίζοντας το πορτρέτο τους με την ανάλυση του DNA τους.
Με αυτό τον τρόπο εντόπισαν τα γονίδια PRDM16, PAX3, TP63, COL17A1, C5orf50, που σχετίζονται με διαφορετικά σχήματα προσώπου. Από αυτά, τα τρία είχαν προταθεί και στο παρελθόν ότι εμπλέκονται στην μορφολογία του προσώπου, κάτι που η νέα μελέτη επιβεβαίωσε, ενώ εντοπίστηκαν ακόμα δύο, τελείως άγνωστα μέχρι τώρα.
Ανάλογα με το γονιδιακό υλικό που έχει κανείς, αυξάνεται η πιθανότητα το πρόσωπό του να έχει το ανάλογο σχήμα. Τα γονίδια, μεταξύ άλλων, καθορίζουν τη θέση των μάγουλων, την απόσταση ανάμεσα στα μάτια, το μήκος και πλάτος της μύτης κ.α.Προς το παρόν πάντως, η συσχέτιση ανάμεσα στο DNA και το πορτρέτο του προσώπου απέχει πολύ από το να θεωρηθεί πλήρης. Σε συνδυασμό όμως με άλλα πρόσφατα ευρήματα, όπως η αξιοποίηση του γενετικού υλικού για την πρόβλεψη του χρώματος των μαλλιών και των ματιών, καθώς και της ηλικίας από την ανάλυση του αίματος, οι εγκληματολογικές υπηρεσίες έχουν σιγά-σιγά νέα γενετικά «εργαλεία» στο οπλοστάσιό τους, τα οποία αναμένεται να χρησιμοποιηθούν περισσότερο στο μέλλον.Σύμφωνα με τον Δρ Κάιζερ, «αυτά τα πρώτα ευρήματα σηματοδοτούν την αρχή της γενετικής κατανόησης της μορφολογίας του ανθρώπινου προσώπου» και ελπίζει ότι στο μέλλον αναμένεται να βρεθούν και άλλα σχετικά γονίδια.
Έως τώρα σχεδόν τίποτε δεν ήταν γνωστό για τους γενετικούς παράγοντες που διαμορφώνουν το πρόσωπο ενός ανθρώπου. «Όπως συμβαίνει με το ύψος, υποψιαζόμαστε ότι το σχήμα του προσώπου επηρεάζεται από πολλές εκατοντάδες ή και χιλιάδες γονίδια με μικρή επίδραση το καθένα», σχολιάζει η Δρ γενετική Λαβίνια Πατερνόστερ του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ. Γι’ αυτό, όπως λέει, «αν και αρχίζουμε να κατανοούμε τις επιρροές με βάση τις οποίες αναπτύσσεται το ανθρώπινο πρόσωπο, απέχουμε πολύ από το να είμαστε σε θέση να προβλέψουμε ένα ανθρώπινο πρόσωπο μόνο από το γενετικό κώδικα κάποιου». «Είμαστε ακόμα στην αρχή. Δεν είναι ακόμα σαφές αν το νέο εγκληματολογικό εργαλείο θα είναι δυνατό να χρησιμοποιηθεί με ακρίβεια. Το ερώτημα παραμένει ανοικτό», παραδέχεται ο Δρ Κάιζερ, ο οποίος θα συνεχίσει την έρευνα για τον εντοπισμό και άλλων γονιδίων του προσώπου. Ορισμένοι επιστήμονες πάντως αισιοδοξούν ότι σε δύο έως πέντε χρόνια θα είναι πλέον εφικτή μια έστω μερική ανακατασκευή του πορτρέτου ενός υπόπτου μόνο από το DNA του, κάτι όμως που μένει να αποδειχτεί στην πράξη.
Νέα θεραπεία της σπληνομεγαλίας
Για τη θεραπεία της σπληνομεγαλίας ή άλλων συμπτωμάτων που σχετίζονται με την νόσο σε ενήλικες ασθενείς με πρωτοπαθή μυελοΐνωση (γνωστή επίσης ως χρόνια ιδιοπαθή μυελοΐνωση), ή με μυελοΐνωση κατόπιν αληθούς πολυκυτταραιμίας ή κατόπιν ιδιοπαθούς θρομβοκυτταραιμίας, ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την δραστική ουσία ruxolitinib .
Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής βασίστηκε στα θετικά αποτελέσματα των κλινικών μελετών του προγράμματος COMFORT.
Η μυελοΐνωση είναι μία σπάνια απειλητική για τη ζωή αιματολογική κακοήθεια που χαρακτηρίζεται από ανεπάρκεια του μυελού των οστών, διογκωμένη σπλήνα (σπληνομεγαλία), και σοβαρά συμπτώματα όπως η υπερβολική κόπωση, νυχτερινές εφιδρώσεις και δυσεπίλυτο κνησμό (φαγούρα), χαμηλή ποιότητα ζωής και απώλεια βάρους, καθώς και μικρότερη επιβίωση. Στην ΕΕ, η νόσος πλήττει περίπου 0,75 σε κάθε 100.000 ανθρώπους κάθε χρόνο.
Η μυελοΐνωση αναπτύσσεται κατόπιν της ανεξέλεγκτης σηματοδότησης του μονοπατιού JAK, το οποίο ρυθμίζει την παραγωγή αιμοσφαιρίων, με αποτέλεσμα να προκληθούν αλλοιώσεις στο μυελό των οστών και προβλήματα στη παραγωγή του αίματος, που οδηγούν σε διόγκωση του σπλήνα και άλλες σοβαρές επιπλοκές.
Η ruxolitinib στοχεύει άμεσα στον υποκείμενο μηχανισμό της νόσου, μειώνοντας σημαντικά την σπληνομεγαλία και βελτιώνοντας τα συμπτώματα, ανεξάρτητα των μεταλλάξεων της πρωτεΐνης JAK, του υπο-τύπου της νόσου ή οποιασδήποτε προηγούμενης θεραπείας, συμπεριλαμβανομένου της υδροξυουρίας.
”Η έγκριση της ruxolitinib από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σηματοδοτεί τον ερχομό μίας νέας και άκρως αναγκαίας θεραπευτικής επιλογής, η οποία έχει τη δυνατότητα να αλλάξει ουσιαστικά τις ζωές των ασθενών. Στοχεύοντας το απορυθμισμένο μονοπάτι JAK, η ruxolitinib προσφέρει γρήγορα και με διάρκεια οφέλη, ενώ έχει την δυνατότητα να γίνει το νέο πρότυπο θεραπείας», δήλωσε σχετικά η Δρ Κλερ Χάρρισον από το Guy’s and St. Thomas’ NHS Foundation Trust, του Νοσοκομείου Guy’s του Λονδίνου.
Η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια της ruxolitinib στη θεραπεία των ασθενών με μυελοΐνωση αποδεικνύεται από τις κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ CΟMFORT-I και COMFORT-II. Η χρόνια φλεγμονή μέσω αυξημένων επιπέδων κυτοκίνης είναι μία από τις κύριες συνέπειες των απορυθμισμένων σηματοδοτών JAK 1 και JAK 2, και μπορεί να είναι ένας κύριος συντελεστής για την νοσηρότητα και θνησιμότητα των ασθενών με μυελοϋπερπλαστικά νεοπλάσματα, όπως η μυελοΐνωση. Σε μία μελέτη Φάσης ΙΙΙ, η ruxolitinib φάνηκε να μεταβάλει την κλινική πορεία της μυελοΐνωσης, αντιστρέφοντας την εξέλιξη των συμπτωμάτων και τη σπληνομεγαλία, βελτιώνοντας, έτσι, την ποιότητα ζωής και επηρεάζοντας δυνητικά την συνολική επιβίωση.
Η μελέτη COMFORT-I έδειξε ότι το 41,9% των ασθενών που έλαβαν ruxolitinib πέτυχε τουλάχιστον 35% μείωση στον όγκο του σπλήνα στις 24 εβδομάδες από την αρχική τιμή, σε σύγκριση με το 0,7% των ασθενών ομάδα που έλαβε εικονικό φάρμακο. Μία πρώιμη ανάλυση της COMFORT-Ι στις 51 εβδομάδες θεραπείας έδειξε αύξηση της συνολικής επιβίωσης με τη ruxolitinib σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο.
Στην COMFORT-II, μετά από 48 εβδομάδες θεραπείας, η ruxolitinib μείωσε το μέγεθος του σπλήνα κατά 35% ή περισσότερο στο 28% των ασθενών σε σύγκριση με 0% των ασθενών στην ομάδα που έλαβε την καλύτερη διαθέσιμη θεραπεία. Ως καλύτερη διαθέσιμη θεραπεία θεωρείται οποιοσδήποτε εμπορικά διαθέσιμος παράγοντας (ως μονοθεραπεία ή σε συνδυασμό) ή καμία θεραπευτική αγωγή. Την 24η εβδομάδα, το 32% των ασθενών που έλαβαν θεραπεία με ruxolinitib έδειξε μείωση κατά 35% ή περισσότερο του μεγέθους του σπλήνα σε σύγκριση με 0% των ασθενών που έλαβαν την καλύτερη διαθέσιμη θεραπεία. Επιπρόσθετα η ruxolitinib βελτίωσε τα συμπτώματα της μυελοΐνωσης σε κάθε αξιολόγηση σε σύγκριση με την ομάδα που έλαβε την καλύτερη διαθέσιμη θεραπεία.
Παράλληλα, ενώ οι ασθενείς που έλαβαν την καλύτερη διαθέσιμη θεραπεία έδειξαν επιδείνωση των συμπτωμάτων, οι ασθενείς που έλαβαν ruxolitinib έδειξαν σημαντική και διαρκή βελτίωση στην συνολική ποιότητα ζωής, τη λειτουργία και τα συμπτώματα όπως απώλεια της όρεξης, δύσπνοια, κόπωση, αϋπνία και πόνο, κατά την 48η εβδομάδα θεραπείας. Η ruxolitinib έδειξε μέτρια τοξικότητα σε σύγκριση με την ΒΑΤ, με αυξημένη συχνότητα της αναιμίας και θρομβοπενίας. Η ruxolitinib έδειξε μέτρια τοξικότητα σε σύγκριση με την καλύτερη διαθέσιμη θεραπεία, με αυξημένη συχνότητα της αναιμίας και θρομβοπενίας.
Ελεύθερες ρίζες: οι επιδράσεις στην υγεία & την ομορφιά
Τα τελευταία χρόνια οι ελεύθερες ρίζες έχουν αρχίσει να ενοχοποιούνται για πολλά από τα σύγχρονα προβλήματα υγείας: τις καρδιοαγγειακές παθήσεις, τον καρκίνο, την πρόωρη γήρανση, το χρώμα και την όλη εμφάνιση του δέρματος του προσώπου γενικότερα, την αρθρίτιδα, καθώς και για τον καταρράκτη, την σκλήρυνση κατά πλάκας, τα πεπτικά έλκη κλπ.
Πληθώρα επιστημονικών ερευνών έχουν διεξαχθεί γύρω από τις ελεύθερες ρίζες και αποτελέσματα αυτών έχουν δείξει την σημασία των ελεύθερων ριζών και το πόσο επικίνδυνες μπορεί να αποβούν για τον ανθρώπινο οργανισμό.
Σχετικές πληροφορίες δίνει στο www.Life2day.gr η Χριστίνα Κωστάρα Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, M.Med.Sci . Επιστημονικός συνεργάτης MediDiatrofi.
Τι είναι όμως οι ελεύθερες ρίζες;
Οι ελεύθερες ρίζες είναι άτομα ή μόρια ή ομάδες ατόμων ή μορίων που διαθέτουν ένα ελεύθερο «μονήρες» ηλεκτρόνιο, που δρουν μεμονωμένα ή κατά ομάδες και είναι εξαιρετικά ασταθείς και υψηλότατα ευαίσθητα σε αντιδράσεις. Όταν η παρουσία τους στον οργανισμό είναι αριθμητικά μεγάλη, δρουν επιθετικά κατά των κυττάρων, προσβάλλοντας θανάσιμα τόσο την κυτταρική μεμβράνη που προφυλάσσει την ενδοκυττάρια ζωή, όσο και τον πυρήνα του κυττάρου, καταστρέφοντας το νουκλεϊνικό γενετικό υλικόDNA και RNA.
Οι ελεύθερες ρίζες είναι δυνατόν να σχηματιστούν με την θερμοκρασία, την υπεριώδη ακτινοβολία και τις ακτίνες Χ στο περιβάλλον, αλλά κυρίως παράγονται μέσα στον οργανισμό κατά την διάρκεια φυσιολογικών μεταβολικών διεργασιών. Οι πιο βλαβερές ελεύθερες ρίζες στον ανθρώπινο οργανισμό σχηματίζονται κατά την διάρκεια σύνθετων χημικών διεργασιών κατά τις οποίες το οξυγόνο χρησιμοποιείται μέσα στο κύτταρο.
Μην φανταστείτε ότι όλες οι ελεύθερες ρίζες είναι βλαβερές. Επιτελούν ένα πλήθος χρήσιμών λειτουργιών, όπως για παράδειγμα χρησιμοποιούνται από κάποια λευκά αιμοσφαίρια για την καταστροφή εισερχόμενων βακτηρίων. Αποτελούν επίσης το μέσο με το οποίο λειτουργούν πολλά φάρμακα και είναι σημαντικές στην χημεία πολλών ενζύμων.
Παρόλα αυτά, οι ελεύθερες ρίζες έχουν ενοχοποιηθεί για την ανάπτυξη πολλών κλινικών προβλημάτων (νόσων) σχετικά με τον εγκέφαλο, τα μάτια, την καρδιά, τα νεφρά, τον γαστρεντερικό σωλήνα και τους πνεύμονες.
Το οξυγόνο μπορεί γενικά να θεωρηθεί τοξικό αέριο. Παρόλο που είναι απαραίτητο για την επιβίωση του ανθρώπου και τους υπόλοιπους αερόβιους οργανισμούς, εάν τα ζωντανά κύτταρα εκτεθούν σε υψηλότερη από την φυσιολογική πίεση οξυγόνου, υπάρχει περίπτωση το οξυγόνο να αποβεί τοξικό. Ποικίλοι παράγοντες εμπλέκονται, αλλά η επίδραση του υπερβάλλον οξυγόνου μπορεί να παρατηρηθεί inincubators: Πρόωρα μωρά μπορεί να υποστούν βλάβη στον αμφιβληστροειδή με αποτέλεσμα να οδηγηθούν σε τύφλωση. Έχουν περάσει σχεδόν 40 χρόνια από τότε που προτάθηκε για πρώτη φορά ότι οι πιο επιζήμιες επιπτώσεις της αυξημένης συγκέντρωσης οξυγόνου στους ζωντανούς οργανισμούς μπορεί να οφείλεται στον σχηματισμό των ελευθέρων ριζών. 15 περίπου χρόνια αργότερα περιγράφτηκε για πρώτη φορά το ένζυμο υπεροξειδική δισμουτάση στα θηλαστικά κύτταρα καθώς και καθιερώθηκε επίσης ο ρόλος του στην καταλυτική αφαίρεση μια ελεύθερης ρίζας (Superoxide Oz.).
H άμυνα του οργανισμού
Ο οργανισμός έχει ένα σύνθετο (περίπλοκο) αμυντικό σύστημα (μηχανισμό) για τον έλεγχο των ελευθέρων ριζών χωρίς το οποίο το σώμα θα φθειρόταν πολύ γρήγορα.
Τα μεγαλύτερα ποσά ελευθέρων ριζών πιθανόν παράγονται κατά την διάρκεια χημικών αντιδράσεων οι οποίες εμπλέκουν οξυγόνο, όπως όταν για παράδειγμα το οξυγόνο «καίει» υδατάνθρακες για να παράγει ενέργεια. Κατά την διάρκεια αυτής της διαδικασίας, παράγονται ελεύθερες ρίζες οι οποίες με την σειρά τους οξειδώνουν neighbouring chemicals. Η άμυνα του οργανισμού ενάντια αυτής της επίθεσης ονομάζεται αντιοξειδωτικό σύστημα και τα υλικά που χρησιμοποιεί ονομάζονται αντιοξειδωτικά.
Στα αντιοξειδωτικά συγκαταλέγονται:
Ένζυμα: Παράγονται από το ανθρώπινο σώμα και λειτουργούν μέσα στα κύτταρα για την εξουδετέρωση των ελεύθερων ριζών κατά τον σχηματισμό τους. Το πιο γνωστό ένζυμο είναι η superoxide dismutase ή αλλιώς SOD. Τα ένζυμα χρειάζονται συνήθως την παροχή πληθώρας μετάλλων όπως ψευδάργυρο, σελήνιο, χαλκό και μαγγάνιο για την άριστη παραγωγή και λειτουργία τους.
Δύο άλλα σημαντικά αντιοξειδωτικά ένζυμα είναι η καταλάση και η υπεροξειδάση. Τα ένζυμα αυτά, κυρίως το υπεροξείδιο της γλουταθειόνης, είναι απαραίτητα για την ασφαλή απομάκρυνση του υπεροξειδίου του υδρογόνου, η οποία θα εμποδίσει την διάσπαση του σε ελεύθερες ρίζες. Η γλουταθιονική υπεροξειδάση περιέχει σελήνιο και χρειάζεται βιταμίνη Ε για την σωστή λειτουργία της. Φαίνεται λοιπόν η σπουδαιότητα των συγκεκριμένων θρεπτικών συστατικών ως αντιοξειδωτικά.
Καθαριστικά (scavenging) θρεπτικά συστατικά: Ένα πλήθος θρεπτικών συστατικών τα οποία συναντώνται στα τρόφιμα, χρησιμοποιούνται ευθέως (άμεσα) για την παγίδευση των ελευθέρων ριζών.
Τα σημαντικότερα θρεπτικά συστατικά είναι:
Β–καροτίνη: Τα καρότα και τα πράσινα λαχανικά αποτελούν πολύ καλή πηγή β-καροτένιου, λιποδιαλυτό βιταμινικό στοιχείο το οποίο πιστεύεται ότι είναι ένα από τους σημαντικότερους καθαριστές των ελευθέρων ριζών.
Πολλοί διατροφολόγοι πιστεύουν ότι η διατροφή στην Βρετανία είναι ιδιαίτερα χαμηλή σε β-καροτίνη και ότι το γεγονός αυτό εξηγεί την μεγάλη συχνότητα προσβολής από συγκεκριμένα είδη καρκίνων στην χώρα αυτή.
Βιταμίνη C: Η βιταμίνη C αποτελεί ένα υδατοδιαλυτό καθαριστή των ελευθέρων ριζών και είναι υπεύθυνη για την παγίδευση των ελευθέρων ριζών στα υδατικά μέρη των κυττάρων και ιστών. Αντιδρά γρήγορα με τα υπεροξείδια και πολύ γρήγορα με τοξικές υδροξυλικές ρίζες.
ΒιταμίνηΕ: Αποτελεί έναν λιποδιαλυτό καθαριστή των ελευθέρων ριζών το οποίο προστατεύει τα λίπη στο σώμα, και ιδιαίτερα τα κυτταρικά τοιχώματα τα οποία αποτελούνται από λιπίδια (λίπη) και πρωτεΐνες. Τα λιπίδια αυτά είναι ιδιαίτερα ευπαθή στην υπεροξείδωση η οποία αποτελεί έναν επικίνδυνο αυτό-εξαπλώμενο μηχανισμό, γεγονός το οποίο καθιστά την βιταμίνη Ε ιδιαίτερα σημαντική για την αποτροπή της παραπάνω υπεροξείδωσης. Πιστεύεται επίσης ότι η βιταμίνη Ε προστατεύει τα αντιοξειδωτικά ένζυμα του ανθρώπινου σώματος, με αποτέλεσμα να παρατείνει την ενεργή ζωή τους.
Γλουταθειόνη: Το θρεπτικό αυτό συστατικό υπάρχει στην διατροφή του ανθρώπου αλλά μπορεί επίσης να παραχθεί και από τον ανθρώπινο οργανισμό. Το αναχθέν γλουταθείο είναι σημαντικό καθαριστικό των υδροξυλικών ριζών – τα οποία είναι ιδιαίτερα ενεργές ελεύθερες ρίζες. Έλλείψη της γλουταθειόνης, η οποία είναι πρόδρομος του υπεροξειδίου της γλουταθειόνης, μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολικό σχηματισμό υπεροξειδίων, τα οποία διασπούν τα ερυθροκύτταρα οδηγώντας σε σοβαρή αιμολυτική αναιμία.
Ελεύθερες ρίζες – οι επιδράσεις στην υγεία του ανθρώπου
Ο γενετικός μας κώδικας είναι αποθηκευμένος σε μια έλικα η οποία ονομάζεται DNA, και η οποία βρίσκεται στον πυρήνα κάθε κυττάρου. Δυστυχώς το DNA όπως κάθε άλλη χημική ουσία, είναι ευάλωτο στις επιζήμιες ελεύθερες ρίζες. Οι ελεύθερες ρίζες μπορεί να καταστρέψουν τα κύτταρα αλλά συνήθως η ζημιά μπορεί να αποκατασταθεί με την επίδραση μια αρκετά περίπλοκης διαδικασίας η οποία περιλαμβάνει την συμμετοχή ενζύμων. Σφάλματα στην διεργασία επιδιόρθωσης είναι δυνατόν να οδηγήσει στην μη ελεγχόμενη ανάπτυξη μεταλλαγμένων κυττάρων – με άλλα λόγια στην ανάπτυξη καρκινογόνων κυττάρων!
Τα κύτταρα αυτά σχηματίζονται συνεχώς, αλλά συνήθως το ανοσοποιητικό σύστημα του ανθρώπινου οργανισμού τα καταστρέφει. Ωστόσο, σε περίπτωση που το ανοσοποιητικό σύστημα είναι κατακλυσμένο από μεταλλάξεις και δεν μπορεί να τις αντιμετωπίσει, τότε είναι πιθανόν να επικρατήσει καρκίνος.
Πιστεύεται λοιπόν, ότι μαζική οξειδωτική βλάβη των ελευθέρων ριζών, όπως για παράδειγμα στους καπνιστές, μπορεί να οδηγήσει στην έναρξη καρκίνου, ιδιαίτερα όταν το αντιοξειδωτικό σύστημα του οργανισμού είναι κατεστραμμένο λόγω διαιτητικών ελλείψεων πολύτιμων θρεπτικών συστατικών. ΗImperial Cancer Research Fund πρόσφατα δημιούργησε έναν πίνακα με τον οποίο επισήμανε πως μια βελτιωμένη διατροφή θα μπορούσε να εμποδίσει την ανάπτυξη ενός μεγάλου αριθμού μορφών καρκίνου.
Πρόωρη γήρανση
Οι ελεύθερες ρίζες σκοτώνουν τα κύτταρα με το να καταστρέφουν τα κυτταρικά τοιχώματα ή τα συστατικά (περιεχόμενο) των κυττάρων, όπως είναι το DNA. Καθώς το κύτταρο πεθαίνει, συνήθως καταστρέφονται και τα κύτταρα τα οποία το περιέβαλλαν και εξαρτώνταν από αυτό. Φυσιολογικά, τα κατεστραμμένα κύτταρα αντικαθίστανται από άλλα, αλλά επέρχεται μια στιγμή όπου ο αριθμός των κατεστραμμένων κυττάρων υπερβαίνει την παραγωγή νέων κυττάρων οπότε αρχίζει η διαδικασία της γήρανσης.
Παρόλο που η διαδικασία της γήρανσης είναι γενετικά προγραμματισμένη, πιστεύεται ότι υπερβολική οξειδωτική βλάβη των ελευθέρων ριζών μετατοπίζει την ισορροπία προς την καταστροφή των κυττάρων, με αποτέλεσμα να επιταχύνει την έναρξη της γήρανσης και τον ρυθμό με τον οποίο αυτή εξελίσσεται.
Για παράδειγμα, το κουρασμένο, χλωμό δέρμα των χρόνιων καπνιστών ή το ρυτιδιασμένο δέρμα των ανθρώπων που κάνουν υπερβολική ηλιοθεραπεία, είναι αποτέλεσμα της οξειδωτικής βλάβης των ελεύθερων ριζών, βλάβες οι οποίες επεκτείνονται πέρα από την στοιβάδα της επιδερμίδας.
Καρδιακές παθήσεις
Μερικοί διατροφολόγοι πιστεύουν ότι μπορεί να μην είναι η χοληστερόλη αυτή καθαυτή το πρόβλημα για τις καρδιακές παθήσεις, αλλά η οξειδωτική επίδραση την οποία έχουν οι ελεύθερες ρίζες στην χοληστερόλη. Η οξείδωση της LDL (κακή χοληστερόλη) από την επίδραση συγκεκριμένων ελεύθερων ριζών αποτελεί σημαντικότατο βήμα προς την διαδικασία της αθηρωμάτωσης. Πρόσφατες επιδημιολογικές μελέτες έχουν δείξει την αξία της βιταμίνης Ε σαν το πιο αποτελεσματικό αντιοξειδωτικό στοιχείο στην μείωση του ρίσκου για στεφανιαία νόσο.
Εξασθενημένη ανοσία
Ο ανοσοποιητικός μηχανισμός αποτελείται από ειδικά κύτταρα, όπως είναι τα λεμφοκύτταρα, τα οποία επιτίθενται στα βακτήρια και τους ιούς τα οποία εισβάλλουν στον οργανισμό. Όλα αυτά τα κύτταρα είναι ευπαθή στην επίδραση ελευθέρων ριζών και η έλλειψη αντιοξειδωτικών θρεπτικών συστατικών είναι γνωστό ότι οδηγεί σε εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Μελέτες έχουν δείξει ότι η β-καροτίνη αυξάνει την συγκέντρωση των κυττάρων τα οποία μετέχουν στο ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού, καθώς διεγείρουν την παραγωγή ιντερφερόνης (γλυκοπρωτεΐνες τις οποίες παράγει ο ίδιος ο ανθρώπινος οργανισμός για την προστασία του από εισβαλλώμενους ιούς). Ενισχύει επίσης την δραστηριότητα των αντικαρκινικών κυττάρων, των μονοκυττάρων.
Η βιταμίνη C παίζει σημαντικό ρόλο ως αντιοξειδωτικό στα λευκοκύτταρα, όπου είναι απαραίτητο στοιχείο για την επιτάχυνση της αντίδρασης των λευκοκυττάρων στην εισβολή των μικροοργανισμών και στην ενίσχυση της ικανότητας τους στην εξουδετέρωση των οργανισμών αυτών.
Η βιταμίνη Ε είναι γνωστό ότι είναι απαραίτητη για την παραγωγή και την λειτουργία των λεμφοκυττάρων και είναι γνωστό ότι η συμπληρωματική χορήγηση της ενισχύει τον ανοσοποιητικό μηχανισμό.
Η έλλειψη σεληνίου καταστέλλει την άνοσο απάντηση αφήνοντας τον ανθρώπινο οργανισμό εκτεθειμένο στην επίθεση των ελεύθερων ριζών και των διάφορων ασθενειών
Προληπτικά μέτρα
Πληθώρα ερευνών έχουν δείξει ότι μια καλύτερη διατροφή, η οποία περιλαμβάνει την κατανάλωση μεγαλύτερων ποσών φρέσκων λαχανικών, συμβάλλει θετικά σε υψηλότερα επίπεδα αντιοξειδωτικών στοιχείων στο αίμα. Υψηλά επίπεδα αντιοξειδωτικών στο αίμα συσχετίζονται με μειωμένη οξειδωτική βλάβη των ελευθέρων ριζών στους ιστούς. Αυτό σημαίνει ότι η υιοθέτηση μιας καλύτερης διατροφής οδηγεί σε μείωση του κινδύνου για προσβολή από ασθένειες. Η άποψη αυτή ενισχύεται από μελέτες οι οποίες έχουν δείξει χαμηλότερους ρυθμούς προσβολής από καρκίνο σε χώρες όπου είναι αυξημένη η κατανάλωση λαχανικών.
Κάπνισμα
Το κάπνισμα δημιουργεί έναν τεράστιο φόρτο οξειδωτικών βλαβών των ελευθέρων ριζών, σε επίπεδο τέτοιο ώστε να καταβάλλει το αντιοξειδωτικό σύστημα του οργανισμού.
Εάν είστε καπνιστής, είναι απαραίτητο να τρώτε τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνες ή να παίρνετε συμπληρώματα βιταμινών. Εργαστηριακές έρευνες έχουν δείξει ότι ένα και μόνο τσιγάρο αδειάζει τον ανθρώπινο οργανισμό από 25 mg Βιταμίνης C. Φαίνετε λοιπόν ότι η λήψη συμπληρωμάτων βιταμινών είναι ο μόνος τρόπος για να διασφαλιστεί μια επαρκής πρόσληψη θρεπτικών συστατικών σε άτομα τα οποία καπνίζουν πολύ..
