Νέες θεραπείες για σοβαρές μορφές καρκίνου, έχουν πλέον οι γιατροί στην φαρέτρα τους , σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στο 19ο Πανελλήνιο Συνέδριο Κλινικής Ογκολογίας που διοργάνωσαν πρόσφατα στην Αθήνα η Εταιρεία Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας και η Ελληνική Εταιρεία Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας.

Επιστήμονες από τα μεγαλύτερα ερευνητικά και θεραπευτικά κέντρα της Ευρώπης παρουσίασαν σημαντικές μελέτες ενώ το συνέδριο παρακολούθησαν περισσότεροι από 500 σύνεδροι από όλη την Ελλάδα.

Στο επίκεντρο των θεμάτων του φετινού συνεδρίου ήταν οι σημαντικές εξελίξεις που έχουν σημειωθεί πρόσφατα στη θεραπεία του καρκίνου του προστάτη, του μελανώματος, των νεοπλασμάτων του γαστρεντερικού συστήματος, των ηπατικών μεταστάσεων και του σαρκώματος.

Πιο συγκεκριμένα, στον καρκίνο του προστάτη ευχάριστα είναι τα νέα για τους ασθενείς καθώς, σύμφωνα με αποτελέσματα μελετών που παρουσίασε ο Χρήστος Παπανδρέου, καθηγητής Ογκολογίας από το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλίας, οι ασθενείς που τους χορηγούνται φάρμακα που έχουν στόχο τους ανδρογονικούς υποδοχείς (όπως η enzalutamide), παρουσιάζουν σημαντικά βελτιωμένη συνολική επιβίωση σε σύγκριση με αυτούς που λαμβάνουν εικονικό φάρμακο.

Ο Karim Fizazi, από το Ινστιτούτο Gustave Roussy της Γαλλίας, παρουσίασε παρόμοια θετικά αποτελέσματα για την abiraterone σε ανθεκτικούς στον ορμονικό χειρισμό καρκίνους του προστάτη ενώ ο Yann-Alexandre Vano, από το Νοσοκομείο Georges Pompidou του Παρισιού, παρουσίασε ενδιαφέροντα αποτελέσματα για τη χημειοθεραπεία στον μεταστατικό καρκίνο του προστάτη, επικεντρώνοντας στη δράση του cabazitaxel αλλά και στην αλληλουχία των θεραπευτικών χειρισμών.

Για το μελάνωμα είναι γνωστό πλέον ότι έχουμε περάσει από την μη-ειδική ανοσοθεραπεία στην εξαιρετικά αποτελεσματική εκλεκτική αδρανοποίηση των Τ-κυττάρων (CTLA4 Blockade), με χαρακτηριστική τη δράση του Ipilimumab, που παρουσίασε ο Peter Mohr από το Νοσοκομείο Elbe kliniken Buxtehude της Γερμανίας.

Κατά τη διάρκεια των εργασιών του συνεδρίου, εκτενώς παρουσιάστηκαν οι τελευταίες εξελίξεις στα νεοπλάσματα του γαστρεντερικού συστήματος. Η Δρ Gina Brown από το Νοσοκομείο Royal Marsden του Λονδίνου παρουσίασε τα νεώτερα δεδομένα για την διάγνωση και την σταδιοποίηση του καρκίνου του ορθού με τη χρήση της μαγνητικής τομογραφίας αναδεικνύοντας τους προγνωστικούς παράγοντες για την τοπική και την απομακρυσμένη υποτροπή καθώς και τους προγνωστικούς δείκτες για την επιτυχή έκβαση της πρωτογενούς χειρουργικής επέμβασης.

Ο Δρ Rob Glynne-Jones από το Mount Vernon Cancer Centre του Northwood, Middlesex, παρουσίασε την προωθημένη, για τα σημερινά δεδομένα, άποψη της διαχείρισης ορισμένων ασθενών με καρκίνο του ορθού χωρίς ακτινοβολία.

Ο Δρ Paris Tekkis, καθηγητής του Imperial College του Λονδίνου ανέδειξε την διεπιστημονική διαχείριση των ασθενών με απαιτητικές τεχνικά μεθόδους για την επίτευξη ενθαρρυντικών μακροπρόθεσμων αποτελεσμάτων σε επιλεγμένες περιπτώσεις ασθενών με καρκίνο του ορθού.

Ο Δρ Ευάγγελος Ξυνός, καθηγητής χειρουργικής του Πανεπιστημίου της Κρήτης, παρουσίασε την σύγχρονη και μελλοντική προοπτική, που αφορά την παθολοανατομική πλήρη ανταπόκριση μετά από την νεο-επικουρική θεραπεία του καρκίνου του ορθού.

Τέλος, ο Δρ Marc Peeters, από το Τμήμα Ογκολογίας του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Αντβέρπης, αποσαφήνισε την εξατομικευμένη θεραπεία στο μεταστατικό ορθοκολικό καρκίνο, ιδίως με τα ενδιαφέροντα αποτελέσματα που έχουν πετύχει οι νεώτεροι στοχευτικοί παράγοντες, όπως το panitumumab.

Αποτελέσματα που μεταφράζονται σε αυξημένη επιβίωση των ασθενών με ηπατικές μεταστάσεις έδειξε ο Δρ Andreas Paul, από το Τμήμα Γενικής, Χειρουργικής Κοιλίας και Μεταμοσχευτικής Χειρουργικής του Πανεπιστημίου του Essen, ο οποίος παρουσίασε τις νεώτερες τεχνικές στην ηπατεκτομή ασθενών.

Στα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της πρωταρχικής επέμβασης έναντι της προεγχειρητικής χημειοθεραπείας σε ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο των ωοθηκών, αναφέρθηκαν η Δρ Christina Fotopoulou, από το Imperial College του Λονδίνου και το Γυναικολογικό Ογκολογικό Κέντρο του Δυτικού Λονδίνου και ο Δρ Αριστοτέλης Μπάμιας, αναπληρωτής καθηγητής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα».

Τις τρέχουσες στρατηγικές και τις μελλοντικές προοπτικές της θεραπείας των σαρκωμάτων μαλακών μορίων παρουσίασε ο Δρ Ian Judson, από τη μονάδα Σαρκώματος του Νοσοκομείου Royal Marsden του Λονδίνου.

Για το παρόν και το μέλλον της ακτινοθεραπείας, την ποιότητα των νέων τεχνολογιών καθώς και τις εφαρμοσμένες κλινικές πρακτικές, ανέπτυξαν, μεταξύ άλλων, ο Δρ Δημήτριος Καρδαμάκης, καθηγητής Ακτινοθεραπείας του Πανεπιστημίου Πατρών, ο Δρ Michael Brada και ο Δρ Γεώργιος Ηλιάδης, Ακτινοθεραπευτής Ογκολόγος από το Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο.

«Κάθε ασθενής με καρκίνο αξίζει το καλύτερο» τόνισε κατά την ομιλία του ο Δρ Cornelis van de Velde, καθηγητής Χειρουργικής στο Πανεπιστήμιο του Leiden και πρόεδρος της Eυρωπαϊκής Οργάνωσης κατά του Καρκίνου (ECCO), αναφερόμενος στα εξαιρετικά αποτελέσματα που παρουσιάζουν οι ασθενείς που αντιμετωπίζονται στα ειδικά νοσηλευτικά ιδρύματα. Ο ομιλητής υπογράμμισε τις διαφορές ως προς την επιβίωση μεταξύ των ασθενών από διαφορετικά κράτη της Ευρώπης παρουσιάζοντας ως πιθανές αιτίες τόσο τις διαγνωστικές πρακτικές όσο και τις διαφορές στην πρόσβαση της σύγχρονης συστημικής θεραπείας.

Ο Δρ Richard Sullivan, καθηγητής Πολιτικής κατά του Καρκίνου και της Παγκόσμιας Υγείας, υποστήριξε ότι η παγκοσμιοποίηση της επικινδυνότητας για τον καρκίνο αποτελεί ένα σημαντικό εμπόδιο για τη βιώσιμη και οικονομικά προσιτή υγειονομική κάλυψη των οικονομικά αδύναμων ασθενών, ιδίως όταν οι αποτελεσματικές χειρουργικές επεμβάσεις και η ακτινοθεραπεία αγνοούνται σε βάρος των φαρμάκων, ιδιαίτερα των νεώτερων και ακριβότερων.

Καθυστερεί πολύ η χορήγηση δωρεάν υπηρεσιών περίθαλψης σε 200.000 ανασφάλιστους και ανέργους καθώς  το σύστημα  δεν είναι ακόμα έτοιμο.

Συγκεκριμένα, οι υπηρεσίες θα παρέχονται μέσω ειδικών κουπονιών (healthvouchers), τα οποία θα χορηγούνται με ηλεκτρονικό τρόπο στους δικαιούχους. 

Το μέτρο έχει κόστος 46 εκατομμύρια ευρώ και έχει εξαγγελθεί πριν από τρεις μήνες.

Την Τετάρτη, προκηρύχθηκε πρόχειρος διαγωνισμός, για λειτουργία μηχανισμού υποστήριξης (λειτουργία call – center, help desk). Καταληκτική ημερομηνία για τις προσφορές ορίστηκε η 24η Μαΐου.

Το ‘call center’ θα υποστηρίξει την εφαρμογή του προγράμματος για απόκτηση δικαιώματος πρόσβασης (healthvoucher) σε υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας πολιτών χωρίς ασφαλιστική ικανότητα.

Παρέχει υποστήριξη στους πολίτες και τα ΚΕΠ κατ ελάχιστον με τους ακόλουθους τρόπους:

1. Δίνει διευκρινίσεις αναφορικά με την επιλεξιμότητα των ωφελούμενων.
2. Παρέχει υποστήριξη σε διαδικαστικά θέματα κατά την υποβολή της αίτησης.
3. Αποτελεί σημείο επικοινωνίας για τα ΚΕΠ για θέματα διευκρινίσεων επί του προγράμματος ή διαδικαστικών επί της αίτησης.
4. Αποστέλλει στους δικαιούχους ηλεκτρονικό αντίγραφο (μέσω e-mail) του healthvoucher, σε περίπτωση απώλειας, και αφού έχει ταυτοποιήσει τα στοιχεία τους μέσω ΑΜΚΑ – ΑΦΜ – αριθμού αστυνομικής ταυτότητας με τη λίστα εγγεγραμμένων στο πρόγραμμα στην οποία έχει πρόσβαση.
5. Παρέχει ενημέρωση στους δικαιούχους για τις διαθέσιμες ενέργειες που καλύπτει το healthvoucher, είτε προ της χρήσης του είτε κατά τη διάρκεια υλοποίησης του προγράμματος.

Συγκεντρώνει, επίσης, τα ερωτήματα των πολιτών, ενημερώνει και αποστέλλει στο ΕΠΙΣΕΥ για ανάρτηση στο site του προγράμματος ερωτήσεις και απαντήσεις. Επικοινωνεί με τον αρμόδιο σε υπουργείο Υγείας και ΕΟΠΥΥ, για θέματα – ερωτήματα προς διευκρίνιση στα οποία το ίδιο δεν μπορεί να απαντήσει.

Για «μικροπρέπεια» και «αγνωμοσύνη» κάνει λόγο ο πρώην υπουργός Υγείας Ανδρέας Λοβέρδος, βάλλοντας κατά του αναπληρωτή υπουργού Υγείας Μάριου Σαλμά και του προέδρου του ΕΟΦ Γιάννη Τούντα, επισημαίνοντας πως το νέο σύστημα παρακολούθησης φαρμάκων στηρίζεται σε νόμο του 2011 που η ΝΔ είχε καταψηφίσει. Ο κ. Λοβέρδος μιλά για προσπάθεια οικειοποίησης του έργου άλλων για λόγους προβολής και εντυπωσιασμού.
Συγκεκριμένα, ο κ. Λοβέρδος δήλωσε τα εξής:

“Στοιχειώδης πολιτική ευγένεια επιβάλλει τη δημόσια αναφορά στουςψηφισμένους νόμους του Φεβρουαρίου και του Ιουνίου του 2011 -για τους οποίους και χτυπήθηκα με κάθε μέσο- εκ μέρους του Αν. Υπ. Υγείας αλλά και του επί τριετίας προέδρου του ΕΟΦ. Δεν το έπραξαν, πιστοί στη δοκιμασμένη μέθοδο της οικειοποίησης προσπάθειας πολλών ανθρώπων για λόγους προβολής και εντυπωσιασμού. Ξέχασαν όμως να υπενθυμίσουν στον ελληνικό λαό ότι το άρθρο 64 του νομού 3918/11 που με μεγάλη χαρά εφαρμόζουν τώρα, η Νέα Δημοκρατία το είχε καταψηφίσει!!!
Το έργο των προηγούμενων κυβερνήσεων ή το καπηλεύονται άλλοι, είτε το λασπώνουν και δεν υπάρχει κάνεις να το υπερασπιστεί. Σε αυτή την κατάσταση πρέπει να δοθεί ένα τέλος. Η προσπάθεια να κρατηθεί όρθιο το εθνικό σύστημα υγεία είναι υπόθεση όλων και δεν χωρούν τέτοιες μικρότητες”.

Η 8η Μαΐου καθιερώθηκε από φέτος ως η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου των Ωοθηκών, μιας νόσου που έχει το υψηλότερο ποσοστό θνησιμότητας από όλους τους γυναικολογικούς καρκίνους και ευθύνεται για το θάνατο 140.000 γυναικών κάθε χρόνο σε όλο τον κόσμο.

«Οργανώσεις από όλον τον κόσμο ενώνουν σήμερα τις δυνάμεις τους με αφορμή την καθιέρωση της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καρκίνου των Ωοθηκών, με στόχο να ενημερώσουν και να ευαισθητοποιήσουν το κοινό και τα ΜΜΕ για την ανάγκη της έγκαιρης διάγνωσης και αντιμετώπισης της νόσου. Για τις ασθενείς που πάσχουν από τη νόσο, καθώς και τους συγγενείς και τα κοντινά τους πρόσωπα, ο σημερινός εορτασμός αποτελεί την επιβεβαίωση της αλληλεγγύης της παγκόσμιας κοινότητας στον αγώνα τους κατά του καρκίνου», δήλωσε η κα. Elisabeth Ross, πρόεδρος της Επιτροπής για την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου των Ωοθηκών. «Όταν οι άνθρωποι δουλεύουν μαζί για ένα κοινό σκοπό μπορούν να πετύχουν σπουδαία πράγματα και οι επιτυχία των εκδηλώσεων ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του μαστού τα τελευταία 15 χρόνια το αποδεικνύουν περίτρανα. Ήρθε η στιγμή να κάνουμε ακριβώς το ίδιο και για τον καρκίνο των ωοθηκών».

Περίπου 220.000 γυναίκες διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο παγκοσμίως με καρκίνο ωοθηκών και η πρόγνωση τους είναι κακή, εξαιτίας κυρίως της έλλειψης επαρκούς προσυμπτωματικού ελέγχου. Μόλις το 45% των ασθενών έχουν πιθανότητες να επιζήσουν για 5 έτη σε σύγκριση με το 90% των γυναικών με καρκίνο του μαστού και γι’ αυτό το λόγο η νόσος χαρακτηρίζεται και ως «σιωπηλός δολοφόνος».

Τα συμπτώματά της νόσου ενδέχεται να είναι διφορούμενα, καθώς μπορεί να συγχέονται με συμπτώματα λιγότερο σοβαρών νόσων, ιδιαίτερα γαστρεντερικών ενοχλήσεων, οδηγώντας σε υψηλά ποσοστά περιστατικών που διαγιγνώσκονται σε προχωρημένο στάδιο, όταν πλέον είναι πιο δύσκολο να θεραπευτούν. Περίπου το 70% των γυναικών με καρκίνο των ωοθηκών διαγιγνώσκονται στο στάδιο ΙΙΙ ή IV της νόσου, γεγονός που σημαίνει ότι ο όγκος εμφανίζεται στη μία ή και τις δύο ωοθήκες με περιτοναϊκές μεταστάσεις εκτός της πυέλου ή λεμφαδενικές μεταστάσεις (στάδιο ΙΙΙ) ή έχει ήδη κάνει μετάσταση σε άλλα μέρη του σώματος (στάδιο IV).

Ο υποκείμενος μηχανισμός που οδηγεί στην ανάπτυξη της νόσου δεν είναι απόλυτα κατανοητός αλλά πιστεύεται ότι σχετίζεται με την αναπαραγωγή και την ωορρηξία. Διάφοροι παράγοντες ωστόσο, όπως το οικογενειακό ιστορικό, η προχωρημένη ηλικία, η εμμηνόπαυση, καθώς και ο επιβαρυμένος τρόπος ζωής (παχυσαρκία, κάπνισμα) μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο για μια γυναίκα να εμφανίσει καρκίνο των ωοθηκών. Η συντριπτική πλειονότητα (πάνω από το 90%) των όγκων προκαλούνται από την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και πολλαπλασιασμό των επιθηλιακών κυττάρων, τα οποία σχηματίζουν την επιφάνεια της ωοθήκης.

Τα τελευταία 15 χρόνια, μετά δηλαδή την προσθήκη της πακλιταξέλης στη χημειοθεραπεία των ασθενών, και παρά τις εντατικές έρευνες των επιστημόνων, δεν είχε υπάρξει σημαντική εξέλιξη για την αντιμετώπιση της νόσου. Η θεραπεία βασιζόταν στη χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση όσο το δυνατόν μεγαλύτερου μέρους του όγκου και στη συνέχεια στην μέχρι τότε καθιερωμένη χημειοθεραπεία.

Ωστόσο, η έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή της ένδειξης του μονοκλωνικού αντισώματος μπεβασιζουμάμπη σε συνδυασμό με την κλασική χημειοθεραπεία ως θεραπεία πρώτης γραμμής για γυναίκες με νεοδιαγνωσθείσα προχωρημένη νόσο, σηματοδότησε μια νέα ελπίδα για την επιστημονική κοινότητα και τις ασθενείς. Η έγκριση βασίστηκε σε δύο μελέτες Φάσης ΙΙΙ (GOG0218 και ICON7), οι οποίες κατέδειξαν ότι οι γυναίκες με νεοδιαγνωσθέντα προχωρημένο καρκίνο των ωοθηκών που έλαβαν μπεβασιζουμάμπη συν χημειοθεραπεία (καρβοπλατίνη και πακλιταξέλη) και συνέχισαν με μονοθεραπεία με μπεβασιζουμάμπη έζησαν σημαντικά περισσότερο χωρίς επιδείνωση της νόσου τους (επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου) σε σύγκριση με όσες έλαβαν μόνο χημειοθεραπεία.

Μια νέα κατηγορία του γενετικού υλικού στοχοθέτηση φαρμάκου για το καρκίνο του δέρματος ,έχει δοκιμαστεί με επιτυχία σε ανθρώπους για πρώτη φορά, ανοίγοντας το δρόμο σε νέες θεραπείες για ένα ευρύ φάσμα συνθηκών από καρκίνους του δέρματος για ασθένειες των ματιών.

Συγκεκριμένα, η έρευνα περιλαμβάνει το φάρμακο Dz13, μια στοχευμένη μοριακή θεραπεία, η οποία αναπτύχθηκε στο Πανεπιστήμιο της Νέας Νότιας Ουαλίας (UNSW) και έχει τώρα βρεθεί ότι είναι ασφαλείς σε μια κλινική δοκιμή ασθενών με την κοινή μορφή καρκίνου του δέρματος, βασικοκυτταρικό καρκίνωμα κυττάρων.
”Αυτή είναι η πρώτη έκθεση ενός φαρμάκου αυτού του τύπου που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν σε ανθρώπους», λέει ο καθηγητής UNSW Ιατρικής Levon Khachigian, ο οποίος έχει την ανάπτυξη της DNAzyme τεχνολογίας για 10 χρόνια.
«Είναι ένα έξυπνο φάρμακο, που στοχεύει σε μια κακή πρωτεΐνη που ελέγχει την ανάπτυξη του όγκου και την εξάπλωση», λέει ο καθηγητής Khachigian, ο Διευθυντής του Κέντρου UNSW Vascular Research.

Η συνεργατική μελέτη διεξήχθη από ερευνητές από UNSW, το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ και της Royal Prince Alfred Hospital.
Τα ευρήματα δημοσιεύονται στο έγκυρο περιοδικό The Lancet.
”Ακόμα κι αν ήμασταν μόνο δοκιμές για την ασφάλεια, υπήρξαν απρόσμενες θετικές επιπτώσεις», λέει ο καθηγητής Khachigian.
”Το φάρμακο γκρέμισε επίπεδα αυτής της πρωτεΐνης και κακές οι όγκοι συρρικνώθηκαν στην πλειοψηφία των ασθενών.”
Οι ερευνητές ελπίζουν επόμενες δοκιμές θα αποδείξουν ότι οι μεγαλύτερες δόσεις του φαρμάκου για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα θα είναι πιο αποτελεσματική.
«Στοχευμένη μοριακής θεραπείας, όπως αυτό θα μπορούσε επίσης να προσφέρει νέα, αποτελεσματική και λιγότερο επεμβατικές θεραπευτικές επιλογές για βασικοκυτταρικό καρκίνωμα», λέει ο καθηγητής Gary Halliday, από το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ, ο οποίος είναι ένας από τους συν-συγγραφείς της μελέτης.
Αν τα επόμενα στάδια των κλινικών δοκιμών σε βασικοκυτταρικό καρκίνωμα κυττάρων είναι επιτυχείς, οι ερευνητές ελπίζουν ότι μέσα σε τρία χρόνια, το φάρμακο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως θεραπεία για αυτούς τους καρκίνους, μειώνοντας ουλές και τα έξοδα και την αναστάτωση που σχετίζεται με χειρουργική επέμβαση.
Βασικοκυτταρικό καρκίνωμα είναι η πιο κοινή μορφή καρκίνου μεταξύ των ανοιχτόχρωμο δέρμα, οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο με την Αυστραλία έχουν την υψηλότερη συχνότητα.
”Αυτό μπορεί να είναι μια« ένα μέγεθος για όλους »θεραπεία, επειδή στοχεύει σε ένα γονίδιο που ονομάζεται ρυθμιστής πλοίαρχος c-Jun οποία φαίνεται να εμπλέκεται σε μια σειρά από ασθένειες», λέει ο καθηγητής Khachigian, ο οποίος προβλέπει ότι το μελάνωμα και οφθαλμικές παθήσεις, συμπεριλαμβανομένης της ωχράς κηλίδας εκφυλισμό και τη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια είναι οι πιθανές μελλοντικές στόχους για την έρευνα.
Μια φάση μια δοκιμή σε μελάνωμα του δέρματος αναμένεται να ξεκινήσει σε ένα μήνα.