Η υγεία της καρδιάς μας είναι πάντα ένα επίκαιρο θέμα, μια και όπως δείχνουν τα στοιχεία, μάλλον δεν την φροντίζουμε αρκετά. ποιοι είναι οι παράγοντες εκείνοι που επηρεάζουν τη λειτουργία, την υγεία της καρδιάς μας;
Σχετικές πληροφορίες δίνει στο www.Life2day.gr ο Δημήτρης Γρηγοράκης,Κλινικός Διαιτολόγος- Διατροφολόγος, ΜScΕπιστημονικός Διευθυντής Κέντρου Διαιτολογικής Υποστήριξης & Μεταβολικού Ελέγχου ΑΠΙΣΧΝΑΝΣΙΣ – ΛΟΓΩ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ -Πρόεδρος Ελληνικής Διατροφολογικής Εταιρείας .
Τα καρδιαγγειακά νοσήματα σήμερα αποτελούν μεγάλο ιατρικό, αλλά και κοινωνικό πρόβλημα, καθώς κατέχουν την πρώτη θέση στις αιτίες θανάτου μεταξύ ανδρών και γυναικών τόσο στην Ευρώπη (Health and Consumer Affairs Council Meeting on Employment and Social Policy 2006), όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, με τη χώρα μας να συγκαταλέγεται πλέον στο δυσμενή κατάλογο των χωρών που πλήττονται περισσότερο.
Τα καρδιαγγειακά νοσήματα θεωρούνται αποτέλεσμα της υιοθέτησης του δυτικού τρόπου ζωής, όπως κάπνισμα, διατροφή (φτωχή σε φρέσκα φρούτα και φυτικές ίνες, πλούσια σε κορεσμένα λιπαρά, ζάχαρη και αλάτι), έλλειψη φυσικής δραστηριότητας. Επιπλέον παράγοντες κινδύνου είναι το ιστορικό υπέρτασης, σακχαρώδους διαβήτη, παχυσαρκίας και ιδιαίτερα στεφανιαίας νόσου, που προκαλείται από την εναπόθεση κακής – LDL χοληστερόλης στα τοιχώματα των αρτηριών.
Ποιοι άνθρωποι έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να έχουν υψηλή χοληστερίνη;
Η υψηλή χοληστερίνη σίγουρα έχει κληρονομικό/γονιδιακό υπόβαθρο, αλλά πλέον στις μέρες μας οποιοσδήποτε μπορεί να εμφανίσει και εξαρτάται πάρα πολύ από τον τρόπο διατροφής, το άγχος, το υπερβάλλον σωματικό βάρος, το κάπνισμα, την αυξημένη περίμετρο μέσης και παρουσία άλλων συγγενών νόσων, όπως υπέρταση, διαβήτης. Δυστυχώς, η υψηλή χοληστερίνη όπως και όλα τα καρδιαγγειακά δεν έχουν ιδιαίτερα συμπτώματα, με αποτέλεσμα όταν εκδηλώνονται να έχουν αρνητική έκβαση. Για το λόγο αυτό είναι σημαντική η πρόληψη, η οποία σύμφωνα και με την αρχαία ρήση, είναι πολύ καλύτερη από οποιαδήποτε θεραπεία. Η σημασία της πρόληψης είναι μεγάλης σημασίας αν αναλογιστούμε ότι με βάση τα στοιχεία του Π.Ο.Υ., το 80% των πρόωρων θανάτων προκαλούμενων από καρδιακά νοσήματα και αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, θα μπορούσαν να αποφευχθούν με υγιεινή διατροφή, συστηματική φυσική δραστηριότητα και διακοπή του καπνίσματος.
Τι μπορούμε να κάνουμε για να μειώσουμε τη χοληστερίνη μας; Πόσο σημαντική είναι η διατροφή για την υγεία της καρδιάς μας;
Η διατροφή των ατόμων με υπερχοληστερολαιμία θα πρέπει να έχει αυξημένη περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, μονοακόρεστα και πολυακόρεστα (ω3 & ω6) λιπαρά, καθώς επίσης και στις βιταμίνες Ε, C, τα οποία διατηρούν τα επίπεδα χοληστερόλης σε φυσιολογικά επίπεδα και δρουν ευεργετικά για την υγεία της καρδιάς αφού μειώνουν τα τριγλυκερίδια . Επιπλέον, διατροφική καινοτομία αποτελεί η ένταξη τροφίμων πλούσιων σε φυτικές στερόλες στο καθημερινό διαιτολόγιο ατόμων με υπερχοληστερολαιμία. Οι φυτικές στερόλες χάρη στην παρόμοια δομή τους με τη ζωική χοληστερόλη, την αντικαθιστούν στα αγγεία και μειώνουν την απορρόφηση και τα επίπεδα της LDL-κακής χοληστερόλης .
Συγκεκριμένα, τροφές «σύμμαχοι» στη μείωση της ολικής και της LDL (κακής) χοληστερόλης είναι:
➢ Λαχανικά, φρούτα, δημητριακά, βρώμη, όσπρια, που είναι πλούσια σε φυτικές ίνες.
➢ Λιπαρά ψάρια όπως ο σολομός, η ρέγγα, το σκουμπρί, η σαρδέλα, ο τόνος, λόγω της παρουσίας των ω-3 λιπαρών οξέων που μειώνουν τη χοληστερόλη.
➢ Ελαιόλαδο, το οποίο αποτελεί πηγή μονοακόρεστων λιπαρών οξέων και συγκρινόμενο με τα κορεσμένα λιπαρά, μειώνει την ολική και την κακή χοληστερόλη.
➢ Φυτικά έλαια πλούσια σε ω6 λιπαρά: σπορέλαιο, καλαμποκέλαιο, ηλιέλαιο
➢ Τρόφιμα εμπλουτισμένα με φυτικές στερόλες: Η συστηματική κατανάλωση φυτοστερολών έχει αποδειχθεί πως μειώνει τα επίπεδα της χοληστερόλης 7-10%, σε διάστημα 2-3 εβδομάδων.
Η προτεινόμενη ημερήσια κατανάλωση φυτοστερολών για αποτελεσματική μείωση της χοληστερόλης είναι περίπου 2 με 2,5 γραμμάρια, γιατί μεγαλύτερη κατανάλωση τους δεν έχει πρόσθετο αποτέλεσμα στη μείωση της χοληστερόλης. Για να προσλάβει ένας οργανισμός τόσα γραμμάρια φυτοστερολών από τη διατροφή πρέπει να καταναλώσει υπερβολικά μεγάλες ποσότητες τροφίμων. Για το λόγο αυτό υπάρχουν στην αγορά τρόφιμα εμπλουτισμένα με φυτοστερόλες όπως είναι το γάλα, το γιαούρτι, οι μαργαρίνες και ροφήματα με διάφορες γεύσεις, ανάλογα με τις γευστικές προτιμήσεις του καθενός, για να συμπληρώσουν τη διατροφή μας. Τα παραπάνω τρόφιμα έχουν δημιουργηθεί, για να βοηθήσουν άτομα που εμφανίζουν προβλήματα με τη χοληστερόλη του αίματος. Επίσης τρόφιμα που περιέχουν φυτοστερόλες είναι οι ξηροί καρποί (φυστίκια, ηλιόσποροι), σόγια και το ελαιόλαδο, αλλά έχουν πολύ μικρότερο έως ελάχιστο όφελος στη μείωση της χοληστερόλης.
➢ Σουσάμι, ταχίνι, ηλιόσποροι, φιστίκια, σόγια, αρακάς, πίτουρο
➢ Ανάλατοι ξηροί καρποί, κυρίως αμύγδαλα και καρύδια, που έχουν αυξημένη περιεκτικότητα σε ω3 λιπαρά.
Αντίθετα, θα πρέπει να αποφεύγεται η κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε κορεσμένα λιπαρά όπως: βούτυρο, μαγιονέζα, κόκκινο κρέας, κρέμες, λίπος καρύδας, παστά, παγωτά, αλλαντικά, πλήρες γάλα και γιαούρτι (λίπος > 2%), παχιά τυριά, γλυκά, τηγανητά τρόφιμα (π.χ. πατάτες, τσιπς).
Συνεπώς, η Ελληνική παραδοσιακή διατροφή σε συνδυασμό με τη συστηματική καθημερινή φυσική δραστηριότητα, τη διακοπή καπνίσματος και τη διατήρηση φυσιολογικού βάρους σώματος θα μπορούσαν να έχουν θετική επίδραση στη μείωση των επιπέδων χοληστερόλης.
