Ψυχική Υγεία

Πανδημία Covid-19: Μια ψυχαναλυτική προσέγγιση της άρνησης

Πανδημία Covid-19: Μια ψυχαναλυτική προσέγγιση της άρνησης

Θα μπορούσαμε επίσης να περιγράψουμε την άρνηση ως μια μορφή γνωστικής ασυμφωνίας – δηλαδή, απόρριψη πληροφοριών που δεν ταιριάζουν με ένα υπάρχον σύστημα πεποιθήσεων.

Πανδημία Covid-19: Ο Σίγκμουντ Φρόιντ και η κόρη του Άννα Φρόιντ περιέγραψαν για πρώτη φορά την άρνηση ως την αποφυγή ή την αδυναμία να αντιμετωπίσουμε γεγονότα που είναι επώδυνα ή δυσάρεστα. Σύμφωνα με τη φροϋδική περιγραφή, το άτομο που έχει άρνηση γνωρίζει βαθιά μέσα του την αλήθεια, αλλά ασυνείδητα την απομακρύνει, εκτός συνείδησης, επειδή είναι πολύ επώδυνη για να την αντιμετωπίσει. Αυτή η απώθηση είναι μια διαδικασία που οι ψυχαναλυτές ονομάζουν απώθηση.

Όταν ο ανεμβολίαστος Phil Valentine διαγνώστηκε για πρώτη φορά με COVID-19, δημοσίευσε μια δήλωση στο Facebook (όπως και πολλοί άλλοι), στην οποία ισχυριζόταν ότι θα ήταν καλά σε λίγες μέρες και διαφήμιζε τα οφέλη «κάποιων πολύ αποτελεσματικών εναλλακτικών λύσεων αντί του εμβολίου». Σε αυτές τις δηλώσεις, έλεγε ξεκάθαρα αυτό που ήθελε να πιστεύει περισσότερο απ’ ό,τι αντιμετώπιζε τα γνωστά γεγονότα σχετικά με τους κινδύνους της ασθένειας για τα άτομα της ηλικιακής του ομάδας.

Αυτό είναι η άρνηση. Απαιτείται κλινική εμπειρία και δεξιότητες για να βοηθήσει κανείς κάποιον που βρίσκεται σε άρνηση να αντιμετωπίσει τα γεγονότα, και αυτό ακριβώς είναι που εκπαιδεύονται να κάνουν οι ψυχαναλυτές. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ορισμένοι ειδικοί πρότειναν, γράφοντας στο επιστημονικό περιοδικό Lancet, ότι οι ψυχαναλυτές θα πρέπει να συμμετέχουν στις εκστρατείες ενημέρωσης για να κάνουν τους ανθρώπους να αντιληφθούν τι συμβαίνει και να αποφασίσουν αν θα εμβολιαστούν ή όχι, βασισμένοι όμως σε πραγματικά γεγονότα.

Ο λόγος, εν μέρει, που αυτό δεν έχει συμβεί ακόμη μπορεί να είναι ένα περίεργο χαρακτηριστικό της άρνησης: η ίδια καλύπτει τα ίχνη της. Είναι μια μορφή τύφλωσης που είναι επίσης αόρατη επειδή δεν θέλουμε να αποδεχτούμε το γεγονός της ίδιας της άρνησης. Ο κοινωνιολόγος Eviatar Zerubavel αποκαλεί αυτή τη μετα-άρνηση «άρνηση της άρνησης». Ο βραβευμένος με Νόμπελ ψυχολόγος Daniel Kahneman έχει περιγράψει το πρόβλημα ως «τυφλότητα απέναντι στην τύφλωσή μας», μια φράση που χρησιμοποίησε πρόσφατα ο υπουργός Παιδείας των ΗΠΑ Miguel Cardona επικρίνοντας τους κυβερνήτες εκείνους που αντιστέκονται σε συστάσεις δημόσιας υγείας, όπως οι εντολές για μάσκες στα σχολεία.

Δεν αποδέχονται όλοι οι θεραπευτές ότι οι άνθρωποι μπορούν να είναι τυφλοί σε δυσάρεστα γεγονότα. Ορισμένοι αμφισβητούν συνολικά την έννοια της ψυχολογικής τύφλωσης, της απώθησης και της ασυνείδητης ιδεοληψίας. Αυτό είναι αξιοσημείωτο, λαμβάνοντας υπόψη πόσα υποστηρικτικά αδιάσειστα στοιχεία έχουν δημοσιευτεί στις πιο ορατές και αξιόπιστες επιστημονικές εκδόσεις.

Οι θεραπευτές που επιμένουν στον σκεπτικισμό τους απέναντι στη φροϋδική άρνηση αρνούνται τα σκληρά στοιχεία και γεγονότα και έτσι ασκούν οι ίδιοι την άρνηση- ίσως οι έννοιες της άρνησης και της απώθησης κάνουν αυτούς τους θεραπευτές να αισθάνονται άβολα κατά κάποιον τρόπο. Ανεξάρτητα από αυτό, μια τέτοια νοοτροπία στέκεται εμπόδιο στην ψυχαναλυτική προσέγγιση για την επίλυση σοβαρών προβλημάτων δημόσιας υγείας, όπως η μαζική άρνηση της COVID και της κλιματικής αλλαγής.

Θα μπορούσαμε επίσης να περιγράψουμε την άρνηση ως μια μορφή γνωστικής ασυμφωνίας – δηλαδή, απόρριψη πληροφοριών που δεν ταιριάζουν με ένα υπάρχον σύστημα πεποιθήσεων. Το παράδειγμα του Phil Valentine δείχνει ότι έχει εν μέρει δίκιο. Ο Valentine απέρριψε τα γεγονότα σχετικά με την COVID στο πλαίσιο ευρύτερων πολιτικών και ιδεολογικών πεποιθήσεων που ενθάρρυναν τον σκεπτικισμό του. Αλλά είναι επίσης δίκαιο να αναρωτηθούμε: Από πού προήλθαν αυτές οι λανθασμένες πεποιθήσεις; Δεν προέκυψαν και δεν εξαπλώθηκαν επειδή οι άνθρωποι άκουσαν απλώς αυτό που ήθελαν να ακούσουν;

Είναι κρίσιμο αυτή τη στιγμή να προσπαθήσουμε όλοι να δούμε και να ακούσουμε τη σκληρή αλήθεια, αντί γι’ αυτό που θέλουμε να ακούσουμε. Όταν αποτυγχάνουμε να το κάνουμε αυτό μπροστά σε πραγματικούς κινδύνους όπως η κλιματική αλλαγή ή ασθένειες όπως η COVID-19 που δεν αστειεύονται μπορούμε να διακινδυνεύσουμε τα πάντα.

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις για την υγεία από την Ελλάδα και τον Κόσμο
Ακολουθήστε το healthweb.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Διαβάστε Eπίσης:

Η επιδείνωση των ανισοτήτων στην παροχή εμβολίων σε χώρες μεσαίου και χαμηλού εισοδήματος

Υποχρεωτικός εμβολιασμός: Πιο κοντά πλέον για τους υγειονομικούς μετά την απόφαση για την ΕΜΑΚ

Αθανάσιος Εξαδάκτυλος στο healthweb : Είναι λάθος να χτίσουμε τείχος ανοσίας εμβολιάζοντας τα παιδιά

Ιατροί νοσηλευτές : Αυτή είναι η λύση για να εμβολιαστούν οι πολίτες

svg%3E svg%3E
svg%3E
svg%3E
Περισσότερα

Ενισχύστε την ψυχική σας ανθεκτικότητα μέσω του mindfulness

Ψυχική υγεία: Μόλις λίγα λεπτά επίγνωσης, διαμέσου της εστίασης στο παρόν, και διαλογισμού μπορούν να σας βοηθήσουν να συγκρατήσετε τα συναισθήματα που σας προκαλούν και να παρατηρήσετε τα ισχυρά μοτίβα σκέψης και συμπεριφοράς που ενδεχόμενα οδηγούν και τροφοδοτούν τις υπερβολικές ανησυχίες.

"Κλειδιά" συμβατής διαχείρισης του στρες

Δεν παίρνουμε τα πράγματα προσωπικά. Ένα ομολογουμένως δύσκολο εγχείρημα, ειδικά αν είστε ευαίσθητοι, αλλά να θυμάστε πως όταν οι άλλοι σας εκφράζουν θυμό, συνήθως δεν αφορά άμεσα εσάς, αλλά κάτι το οποίο ταλαιπωρεί εκείνους προσωπικά.

Η κολύμβηση ως μέσο διαχείρισης των συναισθηματικών και ψυχικών προκλήσεων

Κολύμβηση: Το να είσαι ενεργός/η σωματικά έχει θετικό αντίκτυπο στην ψυχική υγεία, όπως: βελτίωση της διάθεσης, αύξηση της αυτοεκτίμησης, μείωση του κινδύνου κατάθλιψης, επιβράδυνση της άνοιας και της γνωστικής παρακμής, βελτίωση του ύπνου και μείωση του άγχους.

Ο Φρόιντ όρισε τον δευτερογενή ναρκισσισμό ως απόσυρση της λίμπιντο ή των συναισθημάτων αγάπης από τα αντικείμενα (άλλους ανθρώπους)

Στον δευτερογενή ναρκισσισμό, η απομόνωση μπορεί να είναι απαραίτητη για την πραγματοποίηση των μεγαλοπρεπών φαντασιώσεων που καθησυχάζουν τον εαυτό, καθώς και για την εστίαση στην αγάπη προς τον εαυτό. Μπορεί να μην θέλουν να βρίσκονται κοντά σε άλλους που βασίζονται στην πραγματικότητα, καθώς η πραγματικότητα μπορεί να γίνεται αντιληπτή σαν επίθεση.

Ο φυσικός ενεργός τρόπος ζωής συσχετίστηκε με 62% χαμηλότερο κίνδυνο διάγνωσης διαταραχών άγχους μεταξύ ανδρών και γυναικών

Αξιοσημείωτο, οι συγγραφείς της μελέτης ανέφεραν διπλάσιο κίνδυνο ανάπτυξης διαταραχής άγχους μεταξύ των γρηγορότερων γυναικών σκιέρ, έναντι των πιο αργών σκιέρ, φαινόμενο που δεν παρατηρήθηκε στους άνδρες.

Μια ματιά στον κόσμο της φοβίας

Φοβία: Ο φόβος που βιώνεται είναι σχεδόν πάντα δυσανάλογος με τον πραγματικό κίνδυνο που θέτει το αντικείμενο ή το γεγονός και τα άτομα με συγκεκριμένες φοβίες γενικά γνωρίζουν ότι δεν υπάρχει κανένας πραγματικός λόγος να φοβούνται. Ωστόσο, δεν μπορούν να αποφύγουν την αντίδρασή τους.

Όταν ζούμε διαρκώς με τον φόβο ότι πάσχουμε από κάποια σοβαρή ασθένεια

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, μεγαλώνοντας αυτό το παιδί, να δημιουργεί υποχονδρίαση έτσι ώστε να λαμβάνει την προσοχή, την φροντίδα, την αγάπη (έστω και κατ' αυτό τον τρόπο) από τους συγγενείς, τους φίλους ή τους συντρόφους.