Ο άνθρωπος μπορεί να βιώσει πολύ περισσότερα συναισθήματα από τη χαρά, τη λύπη, τον φόβο ή τον θυμό. Η ψυχολογία και η γλωσσολογία έχουν καταγράψει δεκάδες συναισθηματικές καταστάσεις που περιγράφουν εμπειρίες τόσο ιδιαίτερες, ώστε πολλές φορές δυσκολευόμαστε ακόμη και να τις ονομάσουμε.
Ορισμένα από αυτά τα συναισθήματα έχουν λέξεις μόνο σε συγκεκριμένες γλώσσες, ενώ άλλα έχουν γίνει γνωστά μέσα από την ψυχολογική έρευνα. Αν και μπορεί να ακούγονται παράξενα, είναι απολύτως ανθρώπινα και πολλοί από εμάς τα έχουμε βιώσει χωρίς να γνωρίζουμε ότι έχουν όνομα.
1. Saudade – Η γλυκιά νοσταλγία
Η πορτογαλική λέξη saudade περιγράφει το βαθύ αίσθημα νοσταλγίας για κάποιον ή κάτι που λείπει από τη ζωή μας, αλλά συνοδεύεται ταυτόχρονα από ζεστασιά και ευγνωμοσύνη επειδή το ζήσαμε.
Δεν είναι απλή θλίψη. Είναι η γλυκόπικρη αίσθηση που νιώθουμε όταν θυμόμαστε έναν παλιό έρωτα, έναν αγαπημένο άνθρωπο ή μια όμορφη περίοδο της ζωής μας, γνωρίζοντας ότι πιθανότατα δεν θα επιστρέψει.
2. Iktsuarpok – Η ανυπόμονη προσμονή
Η λέξη αυτή προέρχεται από τη γλώσσα των Ινουίτ και περιγράφει την ανυπομονησία που σε κάνει να ανοίγεις συνεχώς την πόρτα ή να κοιτάζεις από το παράθυρο περιμένοντας να φτάσει κάποιος.
Πρόκειται για εκείνη τη χαρακτηριστική αγωνία πριν από μια πολυαναμενόμενη συνάντηση ή την άφιξη ενός αγαπημένου προσώπου.
3. Énouement – Η συνειδητοποίηση ότι όλοι έχουν τη δική τους ιστορία
Το énouement είναι η συγκινητική στιγμή κατά την οποία αντιλαμβανόμαστε ότι κάθε άνθρωπος γύρω μας είναι ο πρωταγωνιστής της δικής του ζωής, με όνειρα, δυσκολίες, φόβους και εμπειρίες που δεν γνωρίζουμε.
Αυτό το συναίσθημα ενισχύει την ενσυναίσθηση και μας βοηθά να αντιμετωπίζουμε τους άλλους με μεγαλύτερη κατανόηση και λιγότερη κριτική.
4. Kilig – Οι «πεταλούδες» του έρωτα
Στις Φιλιππίνες υπάρχει η λέξη kilig, που περιγράφει εκείνη τη μοναδική αίσθηση ενθουσιασμού όταν βλέπουμε ή σκεφτόμαστε τον άνθρωπο που μας ελκύει.
Η καρδιά χτυπά πιο γρήγορα, το πρόσωπο κοκκινίζει, χαμογελάμε χωρίς λόγο και νιώθουμε σαν να πετούν πεταλούδες στο στομάχι μας. Είναι μία από τις πιο χαρακτηριστικές εκφράσεις του πρώτου ερωτικού ενθουσιασμού.
5. Sonder – Όλοι έχουν μια ζωή τόσο πολύπλοκη όσο η δική σου
Το sonder περιγράφει τη στιγμή που συνειδητοποιούμε ότι κάθε άγνωστος που συναντάμε στον δρόμο έχει μια εξίσου σύνθετη ζωή με τη δική μας.
Ο άνθρωπος που περιμένει δίπλα μας στο φανάρι, ο οδηγός του λεωφορείου ή ο περαστικός κουβαλούν αναμνήσεις, σχέσεις, φόβους, επιτυχίες και απογοητεύσεις που ποτέ δεν θα μάθουμε.
Η σκέψη αυτή μπορεί να μας κάνει πιο ταπεινούς αλλά και πιο συμπονετικούς απέναντι στους γύρω μας.
6. Lachesism – Η επιθυμία για μια μεγάλη αλλαγή
Το lachesism περιγράφει την παράξενη επιθυμία να συμβεί κάτι μεγάλο που θα ανατρέψει την καθημερινότητα, όχι επειδή θέλουμε να υποφέρουμε, αλλά επειδή αισθανόμαστε εγκλωβισμένοι στη ρουτίνα.
Μπορεί να εκφράζεται ως ανάγκη για ένα νέο ξεκίνημα, μια μετακόμιση, μια αλλαγή καριέρας ή μια εμπειρία που θα μας κάνει να δούμε τη ζωή διαφορετικά.
Συνήθως εμφανίζεται σε περιόδους στασιμότητας και αποτελεί ένδειξη ότι αναζητούμε περισσότερο νόημα ή ανανέωση.
7. Chrysalism – Η γαλήνη μέσα στην καταιγίδα
Το chrysalism είναι το αίσθημα ασφάλειας και ηρεμίας που νιώθουμε όταν βρισκόμαστε μέσα στο σπίτι ενώ έξω βρέχει ή έχει καταιγίδα.
Ο ήχος της βροχής, η ζεστή κουβέρτα, ένα βιβλίο ή ένα φλιτζάνι τσάι δημιουργούν μια αίσθηση προστασίας που πολλοί άνθρωποι βρίσκουν ιδιαίτερα ανακουφιστική.
Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετοί χρησιμοποιούν ήχους βροχής για χαλάρωση ή καλύτερο ύπνο.
Γιατί έχει σημασία να αναγνωρίζουμε τα συναισθήματά μας;
Οι ψυχολόγοι επισημαίνουν ότι όσο καλύτερα μπορούμε να αναγνωρίζουμε και να ονομάζουμε τα συναισθήματά μας, τόσο πιο αποτελεσματικά μπορούμε να τα διαχειριζόμαστε. Η διαδικασία αυτή, γνωστή ως συναισθηματική επίγνωση, συνδέεται με καλύτερη ψυχική υγεία, μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στο στρες και πιο υγιείς διαπροσωπικές σχέσεις.
Όταν αποκτούμε ένα πιο πλούσιο «συναισθηματικό λεξιλόγιο», καταλαβαίνουμε καλύτερα τι πραγματικά βιώνουμε και μπορούμε να το επικοινωνήσουμε πιο εύκολα στους ανθρώπους γύρω μας.
Ο κόσμος των συναισθημάτων είναι πολύ μεγαλύτερος απ’ όσο φανταζόμαστε
Η ανθρώπινη ψυχή δεν περιορίζεται σε λίγα βασικά συναισθήματα. Ανάμεσα στη χαρά και τη λύπη υπάρχουν δεκάδες λεπτές αποχρώσεις που διαμορφώνουν την καθημερινή μας εμπειρία.
Ίσως κάποια από τα παραπάνω συναισθήματα να τα έχετε ήδη ζήσει χωρίς να γνωρίζατε ότι έχουν όνομα. Και μόνο η αναγνώρισή τους μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα τον εαυτό μας, να εκφραστούμε με μεγαλύτερη ακρίβεια και να αντιληφθούμε πόσο πολύπλοκη, αλλά και πόσο συναρπαστική, είναι η ανθρώπινη συναισθηματική ζωή.
