Καθώς τα κύτταρα γερνούν και σταματούν να διαιρούνται, επέρχονται αλλαγές στην περιεκτικότητά τους σε λίπος, στον τρόπο που παράγουν αλλά και που διασπούν το λίπος και άλλα μόρια που ταξινομούνται ως λιπίδια, σύμφωνα με μια νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Buffalo (UB).
«Παραδοσιακά, τα λιπίδια θεωρούνται ως δομικά συστατικά: μπορούν να αποθηκεύσουν ενέργεια και αποτελούν τις μεμβράνες των κυττάρων», λέει η G Ekin Atilla-Gokcumen, PhD, επίκουρη καθηγήτρια χημείας στο UB «Τα αποτελέσματά μας προσθέτουν αποδεικτικά στοιχεία ότι τα λιπίδια μπορεί στην πραγματικότητα να διαδραματίσουν έναν πολύ πιο ενεργό ρόλο στο σώμα, σε αυτήν την περίπτωση, κατά τη διαδικασία της κυτταρικής γήρανσης». Τα ευρήματα ανοίγουν την οδό για περαιτέρω έρευνα στην πρόληψη του κυτταρικού. Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Molecular BioSystems, καθοδηγήθηκε από την Atilla-Gokcumen και τον Οmer Gokcumen, PhD, επίκουρο καθηγητή βιολογικών επιστημών στο UB.
Τα λιπίδια είναι μια κατηγορία οργανικών μορίων που περιλαμβάνουν λίπη, κηρούς και στερόλες όπως η χοληστερόλη. Για τη μελέτη του ρόλου αυτών των μορίων στην κυτταρική γήρανση, οι ερευνητές εξέτασαν ανθρώπινα κύτταρα ινοβλαστών στο εργαστήριο για πάνω από τέσσερις μήνες, αρκετό διάστημα ώστε ορισμένα κύτταρα να σταματήσουν να διαιρούνται (μια διαδικασία γνωστή ως αντιγραφική γήρανση).
Όταν οι ερευνητές συνέκριναν το λιπιδικό περιεχόμενο των νέων κυττάρων με τα ηλικιωμένα κύτταρα, κάποιες ενδιαφέρουσες τάσεις εμφανίστηκαν. Στα γηρασμένα κύτταρα, 19 διαφορετικές τριακυλογλυκερόλες (ένας συγκεκριμένος τύπος λιπιδίων). Οι αλλαγές αυτές δεν περιορίζονται σε ένα μόνο είδος κυττάρου.
Περαιτέρω ανάλυση έδειξε ότι όλα τα λιπίδια στο εσωτερικό των κυττάρων επηρεάζονται κατά τη διάρκεια της γήρανσης. Σε κύτταρα που είχαν σταματήσει τη διαίρεση, η συμπεριφορά των δεκάδων γονιδίων που συνδέονται με διαδικασίες που σχετίζονται με τα λιπίδια (όπως είναι η σύνθεση, η αποδόμηση ή η μεταφορά) μεταβάλλεται σημαντικά. Ορισμένα γονίδια που συνδέονται με λιπίδια εκφράζονταν περισσότερο ενεργά.
«Πολλές έρευνες έχουν γίνει σχετικά με το πώς οι πρωτεΐνες συμβάλλουν σε κυτταρικές διαδικασίες όπως η κυτταρική γήρανση, αλλά ο ρόλος των λιπιδίων είναι πολύ λιγότερο σαφής,» λέει ο Gokcumen. «Οι εργασίες στον τομέα αυτό υπήρξαν πολύ περιορισμένες, και η μελέτη μας παρέχει ένα τεράστιο όγκο δεδομένων σχετικά με το λιπιδίωμα (όλα τα λιπίδια του οργανισμού) και τα γονίδια που σχετίζονται με λιπίδια, ώστε άλλοι ερευνητές να μπορέσουν κατανοήσουν τον τρόπο που εμπλέκονται στην κυτταρική γήρανση».
