Θα μπορούσε ένα άρωμα σοκολάτας στο γυμναστήριο να επηρεάσει την απόδοση στην άσκηση; Μια νέα μελέτη δείχνει ότι η μυρωδιά της μαύρης σοκολάτας με υψηλή περιεκτικότητα σε κακάο μπορεί να μειώσει το αίσθημα της πείνας, να αυξήσει το αίσθημα κορεσμού και πιθανώς να βοηθήσει κάποιους ανθρώπους να ολοκληρώσουν περισσότερη προπόνηση χωρίς να αισθάνονται μεγαλύτερη προσπάθεια.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Physiology, εξετάζει για πρώτη φορά τη σχέση ανάμεσα στην όσφρηση, την όρεξη και την απόδοση κατά τη διάρκεια άσκησης αντίστασης.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι ένα απλό αισθητηριακό ερέθισμα, όπως η μυρωδιά ενός τροφίμου, μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται την πείνα, την ανταμοιβή και την προσπάθεια.
Η μελέτη που εξέτασε τη δύναμη των αρωμάτων
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 23 υγιείς άνδρες ηλικίας από τις αρχές έως τα μέσα της δεκαετίας των 20, οι οποίοι είχαν μέτρια εμπειρία στην προπόνηση.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες και πριν από την άσκηση εκτέθηκαν σε διαφορετικά αρώματα:
- μαύρη σοκολάτα με 90% κακάο,
- σοκολάτα γάλακτος με 60% κακάο,
- νερό ως δείγμα ελέγχου.
Οι εθελοντές είχαν παραμείνει νηστικοί για τουλάχιστον 10 ώρες πριν από την προπόνηση και στη συνέχεια πραγματοποίησαν άσκηση εκτάσεων ποδιών με αντίσταση.
Οι ερευνητές μέτρησαν την απόδοσή τους, αλλά και το πώς ένιωθαν πριν και κατά τη διάρκεια της άσκησης: το επίπεδο πείνας, την επιθυμία για φαγητό και το αίσθημα πληρότητας.
Η μαύρη σοκολάτα μείωσε την πείνα
Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα. Οι συμμετέχοντες που εισέπνευσαν το άρωμα της μαύρης σοκολάτας ανέφεραν:
- μικρότερη πείνα,
- μειωμένη επιθυμία για φαγητό,
- λιγότερη πρόθεση να φάνε άμεσα,
- μεγαλύτερο αίσθημα κορεσμού.
Αντίθετα, το άρωμα της σοκολάτας γάλακτος, παρόλο που αξιολογήθηκε ως πιο ευχάριστο από τους συμμετέχοντες, δεν είχε την ίδια επίδραση στη ρύθμιση της όρεξης.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η διαφορά μπορεί να σχετίζεται με το πώς ο εγκέφαλος συνδέει διαφορετικά αρώματα με την εμπειρία της κατανάλωσης ενός τροφίμου.
Η μυρωδιά επηρέασε και την απόδοση στην άσκηση
Το πιο εντυπωσιακό εύρημα ήταν ότι η μυρωδιά της μαύρης σοκολάτας δεν επηρέασε μόνο την αίσθηση της πείνας, αλλά και την πραγματική απόδοση.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, όσοι εκτέθηκαν στο άρωμα της μαύρης σοκολάτας κατάφεραν να πραγματοποιήσουν περίπου 18 περισσότερες επαναλήψεις στις εκτάσεις ποδιών σε σύγκριση με την ομάδα που εκτέθηκε στο νερό.
Η ομάδα της σοκολάτας γάλακτος παρουσίασε επίσης βελτίωση, με περίπου εννέα περισσότερες επαναλήψεις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι συμμετέχοντες δεν ανέφεραν ότι η άσκηση ήταν πιο δύσκολη. Δηλαδή, η απόδοσή τους αυξήθηκε χωρίς αντίστοιχη αύξηση της αντιλαμβανόμενης κόπωσης.
Πώς μπορεί η μυρωδιά να «ξεγελά» τον εγκέφαλο
Οι ερευνητές πιστεύουν ότι η εξήγηση βρίσκεται στη σύνδεση ανάμεσα στην όσφρηση, τη μνήμη και τα κέντρα ανταμοιβής του εγκεφάλου.
Οι μυρωδιές των τροφίμων δεν λειτουργούν μόνο ως σήματα γεύσης. Μπορούν να ενεργοποιήσουν προσδοκίες και αναμνήσεις που συνδέονται με προηγούμενες εμπειρίες κατανάλωσης.
Το άρωμα της μαύρης σοκολάτας, λόγω της έντονης και χαρακτηριστικής γεύσης της, μπορεί να λειτουργεί ως «σήμα» ενός πλούσιου και χορταστικού τροφίμου. Ο εγκέφαλος ίσως προετοιμάζεται για την άφιξη ενέργειας και μειώνει προσωρινά τα σήματα πείνας.
Αντίθετα, η πιο γλυκιά μυρωδιά της σοκολάτας γάλακτος φαίνεται ότι ενεργοποιεί περισσότερο την αίσθηση ανταμοιβής και ευχαρίστησης παρά τον κορεσμό.
Θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στην αθλητική απόδοση;
Τα ευρήματα ανοίγουν ενδιαφέρουσες πιθανότητες για τη χρήση αισθητηριακών ερεθισμάτων στην άσκηση. Στο μέλλον, ίσως οι μυρωδιές συγκεκριμένων τροφών να χρησιμοποιηθούν ως εργαλείο για τη βελτίωση της διάθεσης, της συγκέντρωσης ή της αντίληψης της προσπάθειας.
Ωστόσο, οι ερευνητές τονίζουν ότι δεν πρέπει να εξαχθούν υπερβολικά συμπεράσματα. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε μικρό αριθμό συμμετεχόντων και δεν εξέτασε τις ορμονικές ή νευρολογικές αλλαγές που μπορεί να εξηγούν το φαινόμενο.
Χρειάζονται μεγαλύτερες μελέτες με διαφορετικές ηλικίες, γυναίκες συμμετέχουσες και άτομα με διαφορετικά επίπεδα φυσικής κατάστασης.
Δεν σημαίνει ότι η σοκολάτα αντικαθιστά τη διατροφή
Οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι η μυρωδιά της σοκολάτας δεν αποτελεί μαγικό τρόπο για καλύτερη φυσική κατάσταση ή απώλεια βάρους.
Η σωστή διατροφή, η συστηματική άσκηση, ο ύπνος και η αποκατάσταση παραμένουν οι βασικοί παράγοντες που καθορίζουν την αθλητική απόδοση.
Η μελέτη, όμως, αποκαλύπτει κάτι συναρπαστικό: ο εγκέφαλος δεν αντιδρά μόνο σε αυτά που τρώμε, αλλά και σε αυτά που μυρίζουμε και περιμένουμε να φάμε.
Ίσως στο μέλλον η επιστήμη της άσκησης να αξιοποιήσει περισσότερο τη δύναμη των αισθήσεων, δείχνοντας ότι ακόμη και ένα απλό άρωμα μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο το σώμα και το μυαλό αντιμετωπίζουν την προσπάθεια.
