Ο τρόπος με τον οποίο κοιμόμαστε δεν επηρεάζει μόνο την ποιότητα του ύπνου μας, αλλά μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις και στη συνολική υγεία του οργανισμού. Αν και οι περισσότεροι άνθρωποι επιλέγουν ασυνείδητα τη στάση που τους βολεύει περισσότερο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η θέση του σώματος κατά τη διάρκεια της νύχτας μπορεί να επηρεάσει την καρδιά, το πεπτικό σύστημα, την αναπνοή, ακόμη και τη λειτουργία του εγκεφάλου.
Μία από τις πιο συνηθισμένες στάσεις είναι ο ύπνος στη δεξιά πλευρά. Είναι όμως πραγματικά η καλύτερη επιλογή ή μπορεί να κρύβει ορισμένα μειονεκτήματα;
Πώς επηρεάζει το σώμα η θέση ύπνου;
Κατά τη διάρκεια του ύπνου, το σώμα συνεχίζει να εκτελεί σημαντικές λειτουργίες, όπως η πέψη, η κυκλοφορία του αίματος, η αποκατάσταση των ιστών και η απομάκρυνση άχρηστων ουσιών από τον εγκέφαλο. Η στάση του σώματος μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν αυτά τα συστήματα.
Η δεξιά πλάγια θέση θεωρείται ασφαλής για τους περισσότερους ανθρώπους, ωστόσο δεν είναι απαραίτητα η ιδανική επιλογή για όλους.
Πιθανή επιδείνωση της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης
Ένας από τους σημαντικότερους λόγους για τους οποίους αρκετοί γιατροί συνιστούν την αριστερή πλευρά είναι η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. Όταν κάποιος κοιμάται στη δεξιά πλευρά, το περιεχόμενο του στομάχου μπορεί ευκολότερα να επιστρέψει προς τον οισοφάγο, προκαλώντας καούρες, δυσφορία ή νυχτερινό βήχα.
Αντίθετα, η αριστερή πλάγια θέση φαίνεται να βοηθά ώστε τα οξέα του στομάχου να παραμένουν χαμηλότερα, μειώνοντας τα συμπτώματα της παλινδρόμησης.
Επιπτώσεις στην καρδιά
Υπάρχουν μελέτες που δείχνουν ότι η θέση ύπνου μπορεί να μεταβάλλει ελαφρώς τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η καρδιά. Σε ορισμένα άτομα με καρδιακή ανεπάρκεια ή άλλες καρδιολογικές παθήσεις, η δεξιά πλευρά μπορεί να είναι πιο άνετη από την αριστερή, επειδή μειώνει την αίσθηση των καρδιακών παλμών.
Ωστόσο, η κατάλληλη θέση ύπνου εξαρτάται από την πάθηση και τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού. Δεν υπάρχει μία στάση που να θεωρείται ιδανική για όλους τους ασθενείς.
Επηρεάζει την πέψη;
Η πέψη συνεχίζεται και κατά τη διάρκεια της νύχτας, ιδιαίτερα όταν το τελευταίο γεύμα έχει καταναλωθεί λίγο πριν από τον ύπνο. Η δεξιά πλευρά μπορεί να επιβραδύνει την κένωση του στομάχου σε ορισμένες περιπτώσεις, ενώ η αριστερή φαίνεται να διευκολύνει τη φυσιολογική πορεία της τροφής μέσω του πεπτικού συστήματος.
Για τον λόγο αυτό, όσοι υποφέρουν από φούσκωμα, καούρες ή δυσπεψία συχνά ανακουφίζονται όταν αλλάζουν στάση ύπνου.
Τι συμβαίνει με το λεμφικό σύστημα;
Τα τελευταία χρόνια, οι επιστήμονες μελετούν το γλυμφικό σύστημα, έναν μηχανισμό μέσω του οποίου ο εγκέφαλος απομακρύνει μεταβολικά προϊόντα κατά τη διάρκεια του ύπνου. Αν και ορισμένες έρευνες σε πειραματικά μοντέλα υποδηλώνουν ότι η πλάγια θέση γενικά μπορεί να ευνοεί αυτή τη διαδικασία, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι ο ύπνος αποκλειστικά στη δεξιά πλευρά προσφέρει ή στερεί συγκεκριμένο όφελος στους ανθρώπους.
Πότε η δεξιά πλευρά είναι καλή επιλογή;
Παρά τις πιθανές επιδράσεις, η δεξιά πλευρά δεν είναι επιβλαβής για τους περισσότερους υγιείς ανθρώπους. Μάλιστα, μπορεί να είναι μια άνετη και ασφαλής στάση για όσους:
- δεν εμφανίζουν γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση,
- αισθάνονται μεγαλύτερη άνεση στη συγκεκριμένη θέση,
- αλλάζουν φυσιολογικά στάσεις κατά τη διάρκεια της νύχτας,
- δεν πάσχουν από παθήσεις που απαιτούν συγκεκριμένη θέση ύπνου.
Στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι άνθρωποι αλλάζουν θέση πολλές φορές κατά τη διάρκεια του ύπνου, χωρίς να το αντιλαμβάνονται.
Ποιοι πρέπει να προσέχουν περισσότερο;
Ο ύπνος αποκλειστικά στη δεξιά πλευρά ίσως χρειάζεται επανεκτίμηση εάν το άτομο παρουσιάζει:
- συχνές καούρες ή γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση,
- έντονη υπνική άπνοια,
- χρόνιο πόνο στους ώμους ή στον αυχένα,
- συγκεκριμένες καρδιολογικές ή πνευμονολογικές παθήσεις, σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού.
Επίσης, κατά την εγκυμοσύνη, ιδιαίτερα στο τρίτο τρίμηνο, οι γιατροί συχνά συστήνουν τον ύπνο στην αριστερή πλευρά, καθώς μπορεί να διευκολύνει τη ροή του αίματος προς τον πλακούντα και να μειώσει την πίεση σε μεγάλα αιμοφόρα αγγεία.
Η καλύτερη θέση ύπνου δεν είναι ίδια για όλους
Οι ειδικοί συμφωνούν ότι δεν υπάρχει μία ιδανική στάση ύπνου που να ταιριάζει σε όλους. Η καλύτερη επιλογή εξαρτάται από την ηλικία, τη γενική κατάσταση της υγείας, τυχόν χρόνια νοσήματα και την ποιότητα του ύπνου.
Εξίσου σημαντικοί παράγοντες είναι η επιλογή κατάλληλου στρώματος και μαξιλαριού, η σταθερή ώρα κατάκλισης, η αποφυγή βαριών γευμάτων πριν από τον ύπνο και ο περιορισμός της χρήσης ηλεκτρονικών συσκευών τις βραδινές ώρες.
Ο ύπνος στη δεξιά πλευρά κάθε βράδυ δεν είναι απαραίτητα επιβλαβής, όμως μπορεί να μην αποτελεί την καλύτερη επιλογή για όλους. Άτομα με γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση ή ορισμένες άλλες παθήσεις ενδέχεται να ωφεληθούν περισσότερο από την αριστερή πλάγια θέση, ενώ για τους περισσότερους υγιείς ανθρώπους η δεξιά πλευρά είναι απολύτως ασφαλής. Εάν η στάση ύπνου συνοδεύεται από ενοχλήματα, πόνο ή κακή ποιότητα ύπνου, η συμβουλή ενός γιατρού μπορεί να βοηθήσει στην επιλογή της καταλληλότερης θέσης και στη βελτίωση της ξεκούρασης.
