Η σεξουαλικότητα δεν αφορά μόνο την ερωτική επιθυμία ή τη σεξουαλική πράξη. Είναι μια πολύπλοκη αλληλεπίδραση ανάμεσα στο σώμα, τον εγκέφαλο, τα συναισθήματα και την αίσθηση του ποιοι είμαστε. Όταν ένα άτομο χάνει τη σύνδεση με τον εαυτό του, είναι συχνό το σώμα να ανταποκρίνεται μειώνοντας ή ακόμη και «μπλοκάροντας» τη σεξουαλική επιθυμία.
Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κάποιο οργανικό πρόβλημα. Αντίθετα, πολλές φορές πρόκειται για έναν φυσικό προστατευτικό μηχανισμό του οργανισμού, ο οποίος δίνει προτεραιότητα στην επιβίωση και στη συναισθηματική ασφάλεια έναντι της σεξουαλικής έκφρασης.
Η σεξουαλικότητα χρειάζεται αίσθημα ασφάλειας
Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι σχεδιασμένος να αξιολογεί συνεχώς αν βρισκόμαστε σε κατάσταση ασφάλειας ή απειλής. Όταν βιώνουμε έντονο στρες, χρόνια πίεση, εξουθένωση ή ανεπίλυτες συναισθηματικές συγκρούσεις, ενεργοποιείται το σύστημα άμυνας του οργανισμού.
Σε αυτή την κατάσταση αυξάνονται οι ορμόνες του στρες, όπως η κορτιζόλη, ενώ λειτουργίες που δεν θεωρούνται απαραίτητες για την άμεση επιβίωση, όπως η σεξουαλική επιθυμία, περνούν σε δεύτερη μοίρα.
Με απλά λόγια, το σώμα «λέει» ότι πρώτα πρέπει να αισθανθεί ασφαλές και μετά να επιτρέψει την απόλαυση και την οικειότητα.
Όταν απομακρυνόμαστε από τα συναισθήματά μας
Πολλοί άνθρωποι μαθαίνουν από μικρή ηλικία να καταπιέζουν τα συναισθήματά τους. Αγνοούν την κούραση, τη λύπη, τον θυμό ή την απογοήτευση προκειμένου να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της καθημερινότητας.
Με τον καιρό, αυτή η αποσύνδεση δεν αφορά μόνο τα δύσκολα συναισθήματα, αλλά και τα ευχάριστα. Όταν κάποιος δυσκολεύεται να αισθανθεί χαρά, τρυφερότητα ή ενθουσιασμό, συχνά δυσκολεύεται και να βιώσει τη σεξουαλική επιθυμία.
Η σεξουαλικότητα απαιτεί συναισθηματική παρουσία. Όταν ο άνθρωπος λειτουργεί στον «αυτόματο πιλότο», το σώμα ακολουθεί την ίδια πορεία.
Το χρόνιο στρες εξαντλεί τον οργανισμό
Η εργασία, οι οικονομικές δυσκολίες, οι οικογενειακές υποχρεώσεις και η συνεχής πίεση μπορούν να κρατούν το νευρικό σύστημα σε μόνιμη εγρήγορση.
Σε αυτή την κατάσταση ο οργανισμός καταναλώνει τεράστια ποσά ενέργειας για να διαχειριστεί το στρες. Ως αποτέλεσμα, μειώνεται η διάθεση για δραστηριότητες που σχετίζονται με την ευχαρίστηση, μεταξύ των οποίων και το σεξ.
Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί άνθρωποι αναφέρουν πως μετά από περιόδους έντονου άγχους η λίμπιντό τους μειώνεται αισθητά.
Η χαμηλή αυτοεκτίμηση επηρεάζει τη σεξουαλική επιθυμία
Η σχέση που έχουμε με το σώμα μας παίζει καθοριστικό ρόλο στη σεξουαλικότητα.
Όταν κάποιος ντρέπεται για την εμφάνισή του, αισθάνεται ότι δεν είναι αρκετά ελκυστικός ή ασκεί συνεχώς αυστηρή κριτική στον εαυτό του, είναι δύσκολο να χαλαρώσει και να απολαύσει την οικειότητα.
Η αυτοαποδοχή δεν σημαίνει ότι θεωρούμε τον εαυτό μας τέλειο. Σημαίνει ότι μπορούμε να κατοικούμε στο σώμα μας χωρίς συνεχή φόβο ή ντροπή.
Οι παλιές εμπειρίες αφήνουν αποτύπωμα στο σώμα
Δύσκολες εμπειρίες, όπως η απόρριψη, η συναισθηματική κακοποίηση, οι συγκρούσεις στις σχέσεις ή κάποιο τραυματικό γεγονός, μπορεί να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο το σώμα ανταποκρίνεται στην οικειότητα.
Ακόμη κι αν το άτομο επιθυμεί συνειδητά μια στενή σχέση, ο οργανισμός μπορεί να ενεργοποιεί μηχανισμούς προστασίας που περιορίζουν τη σεξουαλική επιθυμία ή δυσκολεύουν τη χαλάρωση.
Αυτό δεν είναι ένδειξη αδυναμίας, αλλά μια φυσιολογική αντίδραση ενός νευρικού συστήματος που προσπαθεί να προστατευτεί.
Η επανασύνδεση με τον εαυτό είναι το πρώτο βήμα
Η επαναφορά της σεξουαλικότητας δεν ξεκινά απαραίτητα από το υπνοδωμάτιο. Ξεκινά από τη σχέση που έχουμε με τον εαυτό μας.
Η φροντίδα του σώματος, ο ποιοτικός ύπνος, η ισορροπημένη διατροφή, η σωματική άσκηση, η έκφραση των συναισθημάτων, η δημιουργικότητα και οι στιγμές χαλάρωσης βοηθούν το νευρικό σύστημα να επιστρέψει σταδιακά σε κατάσταση ασφάλειας.
Για ορισμένους ανθρώπους, η ψυχοθεραπεία μπορεί επίσης να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για την επεξεργασία εμπειριών που συνεχίζουν να επηρεάζουν την αυτοεικόνα και την οικειότητα.
Δεν είναι «βλάβη» αλλά μήνυμα
Η απουσία σεξουαλικής επιθυμίας δεν σημαίνει πάντοτε ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα με τη σχέση ή με το σώμα. Συχνά αποτελεί ένα μήνυμα ότι κάποια άλλη σημαντική ανάγκη παραμένει ανεκπλήρωτη.
Αντί να αντιμετωπίζουμε τη μειωμένη λίμπιντο ως εχθρό, ίσως αξίζει να αναρωτηθούμε τι προσπαθεί να μας πει το σώμα μας. Χρειαζόμαστε περισσότερη ξεκούραση; Νιώθουμε συναισθηματικά ασφαλείς; Έχουμε χάσει την επαφή με τις ανάγκες και τις επιθυμίες μας;
Η σεξουαλικότητα ανθίζει όταν ο άνθρωπος αισθάνεται παρών, ασφαλής και συνδεδεμένος με τον εαυτό του. Όταν αυτή η σύνδεση χάνεται, το σώμα δεν μας τιμωρεί. Αντίθετα, μας στέλνει ένα σημαντικό μήνυμα ότι χρειάζεται φροντίδα, αποδοχή και χρόνο για να ξαναβρεί την ισορροπία του.
