Η Αφρική βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις σοβαρότερες υγειονομικές κρίσεις των τελευταίων ετών, καθώς η τρέχουσα επιδημία του ιού Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και την Ουγκάντα καταγράφει τον υψηλότερο αριθμό κρουσμάτων κατά τον πρώτο μήνα από οποιαδήποτε προηγούμενη έξαρση της νόσου. Οι διεθνείς υγειονομικές αρχές προειδοποιούν ότι η κατάσταση εξελίσσεται ταχύτερα από τις προσπάθειες περιορισμού της και απαιτεί άμεση διεθνή κινητοποίηση.
Τα βασικά στοιχεία της επιδημίας
- Περισσότερα από 1.150 επιβεβαιωμένα κρούσματα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό.
- Τουλάχιστον 304 επιβεβαιωμένοι θάνατοι.
- Είκοσι κρούσματα και δύο θάνατοι στην Ουγκάντα.
- Πρόκειται για το στέλεχος Bundibugyo του ιού Έμπολα, για το οποίο δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο ή ειδική θεραπεία.
- Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει κηρύξει την κατάσταση ως διεθνή έκτακτη ανάγκη δημόσιας υγείας.
Η μεγαλύτερη αύξηση κρουσμάτων στην ιστορία του Έμπολα
Οι αριθμοί έχουν προκαλέσει σοκ στους ειδικούς. Μέσα σε μόλις έναν μήνα από την επίσημη αναγνώριση της επιδημίας, τα επιβεβαιωμένα κρούσματα ξεπέρασαν τα 1.000, καταγράφοντας νέο ιστορικό ρεκόρ για τον ιό. Η προηγούμενη μεγάλη επιδημία της Δυτικής Αφρικής μεταξύ 2013 και 2016 είχε εξελιχθεί πιο αργά στα αρχικά της στάδια, παρότι στη συνέχεια μετατράπηκε στη φονικότερη κρίση Έμπολα που έχει καταγραφεί ποτέ.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ο πραγματικός αριθμός των μολύνσεων μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερος, καθώς η πρόσβαση σε ορισμένες περιοχές είναι περιορισμένη και αρκετά περιστατικά πιθανόν να μην έχουν καταγραφεί.
Γιατί είναι τόσο δύσκολος ο περιορισμός της νόσου
Η επιδημία επικεντρώνεται κυρίως στην επαρχία Ιτούρι του Κονγκό, μια περιοχή που εδώ και χρόνια αντιμετωπίζει ένοπλες συγκρούσεις, εκτοπισμούς πληθυσμών και σοβαρές ελλείψεις σε υγειονομικές υποδομές.
Οι ανθρωπιστικές οργανώσεις επισημαίνουν ότι οι συνθήκες αυτές δυσχεραίνουν σημαντικά τον εντοπισμό των επαφών των ασθενών και την απομόνωση των νέων περιστατικών. Επιπλέον, πολλοί κάτοικοι εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι στις αρχές και στους διεθνείς οργανισμούς, γεγονός που περιπλέκει ακόμη περισσότερο την επιδημιολογική επιτήρηση.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι υγειονομικές ομάδες δυσκολεύονται να προσεγγίσουν καταυλισμούς εκτοπισμένων, όπου υπάρχουν ύποπτα περιστατικά, με αποτέλεσμα να καθυστερεί η ιχνηλάτηση των επαφών και να αυξάνεται ο κίνδυνος περαιτέρω εξάπλωσης.
Εξάπλωση πέρα από τα σύνορα
Η Ουγκάντα έχει ήδη καταγράψει 20 επιβεβαιωμένα κρούσματα, αρκετά από τα οποία συνδέονται με μετακινήσεις από το Κονγκό. Ωστόσο, οι αρχές της χώρας έχουν καταφέρει μέχρι στιγμής να περιορίσουν την εξάπλωση χάρη στην εμπειρία που απέκτησαν από προηγούμενες επιδημίες Έμπολα και στα ισχυρότερα συστήματα δημόσιας υγείας που έχουν αναπτύξει τα τελευταία χρόνια.
Παράλληλα, η Ευρώπη κατέγραψε το πρώτο εισαγόμενο κρούσμα, όταν γιατρός που είχε εργαστεί στο Κονγκό διαγνώστηκε με Έμπολα στη Γαλλία. Οι γαλλικές αρχές προχώρησαν άμεσα σε απομόνωση του ασθενούς και ιχνηλάτηση των επαφών του, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό παραμένει εξαιρετικά χαμηλός.
Η μάχη για τη χρηματοδότηση
Το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων της Αφρικής (Africa CDC) εκτιμά πλέον ότι απαιτούνται περίπου 1,4 δισεκατομμύρια δολάρια για την αντιμετώπιση της κρίσης, σχεδόν τριπλάσιο ποσό από τις αρχικές προβλέψεις.
Παρότι έχουν ανακοινωθεί δωρεές και οικονομικές δεσμεύσεις, μόνο ένα μικρό ποσοστό των χρημάτων έχει εκταμιευθεί. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι χωρίς άμεση χρηματοδότηση, οι προσπάθειες περιορισμού του ιού κινδυνεύουν να αποτύχουν.
Ένας ιός χωρίς εγκεκριμένη θεραπεία
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι το συγκεκριμένο στέλεχος, ο Bundibugyo Ebola virus, δεν διαθέτει εγκεκριμένο εμβόλιο ή ειδική θεραπεία. Οι επιστήμονες εξετάζουν πειραματικές επιλογές και πιθανούς υποψήφιους εμβολιασμούς, όμως προς το παρόν η αντιμετώπιση βασίζεται κυρίως στην έγκαιρη διάγνωση, την απομόνωση των ασθενών και την υποστηρικτική φροντίδα. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ιδιαίτερη ανησυχία τις εξελίξεις, καθώς οι ειδικοί φοβούνται ότι αν η επιδημία συνεχίσει να εξαπλώνεται με τον ίδιο ρυθμό, μπορεί να εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες κρίσεις Έμπολα που έχουν καταγραφεί ποτέ.
