Στο τέλος μιας δύσκολης ημέρας, οι περισσότεροι από εμάς τείνουμε να εστιάζουμε σε όσα δεν προλάβαμε να κάνουμε, στα λάθη που κάναμε ή στις υποχρεώσεις που μεταφέρθηκαν για την επόμενη ημέρα. Η αυτοκριτική γίνεται συχνά η κυρίαρχη φωνή μέσα μας, αφήνοντας ελάχιστο χώρο για αναγνώριση των προσπαθειών και των μικρών επιτυχιών μας.
Κι όμως, οι ψυχολόγοι υποστηρίζουν ότι μια απλή ερώτηση μπορεί να λειτουργήσει ως ισχυρό εργαλείο ενίσχυσης της αυτοεκτίμησης και της ψυχικής ανθεκτικότητας: «Τι σε έκανε να νιώσεις υπερήφανος σήμερα;»
Η απάντηση δεν χρειάζεται να αφορά κάποιο μεγάλο επίτευγμα. Αντίθετα, πολλές φορές η πραγματική αξία βρίσκεται στις μικρές καθημερινές νίκες που προσπερνάμε χωρίς δεύτερη σκέψη.
Γιατί δυσκολευόμαστε να νιώσουμε περήφανοι;
Από μικρή ηλικία, πολλοί άνθρωποι μαθαίνουν να συνδέουν την υπερηφάνεια αποκλειστικά με εξαιρετικές επιδόσεις: έναν υψηλό βαθμό, μια επαγγελματική προαγωγή ή μια μεγάλη διάκριση. Ως αποτέλεσμα, θεωρούν ότι μόνο τα «μεγάλα κατορθώματα» αξίζουν αναγνώριση.
Ταυτόχρονα, ο σύγχρονος τρόπος ζωής ενισχύει τη σύγκριση. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μάς εκθέτουν καθημερινά στις επιτυχίες των άλλων, δημιουργώντας την ψευδαίσθηση ότι όλοι προοδεύουν συνεχώς, ενώ εμείς δεν κάνουμε αρκετά.
Έτσι, αντί να αναγνωρίζουμε τη δική μας πρόοδο, επικεντρωνόμαστε σε όσα θεωρούμε ότι μας λείπουν.
Η δύναμη των μικρών επιτυχιών
Η υπερηφάνεια δεν είναι αλαζονεία. Πρόκειται για ένα υγιές συναίσθημα που προκύπτει όταν αναγνωρίζουμε την προσπάθεια, την επιμονή και τις αξίες μας.
Ίσως σήμερα να ένιωσες περήφανος επειδή:
- Ολοκλήρωσες μια εργασία που ανέβαλλες εδώ και καιρό.
- Εξέφρασες τη γνώμη σου σε μια δύσκολη συζήτηση.
- Έβαλες όρια σε μια κατάσταση που σε πίεζε.
- Βγήκες για περπάτημα, παρότι δεν είχες διάθεση.
- Στήριξες έναν φίλο που είχε ανάγκη.
- Ήσουν πιο υπομονετικός με τα παιδιά σου.
- Ζήτησες βοήθεια όταν τη χρειαζόσουν.
Αυτές οι φαινομενικά μικρές πράξεις αντανακλούν προσωπική ανάπτυξη, υπευθυνότητα και συναισθηματική ωριμότητα.
Τι λέει η ψυχολογία
Οι ειδικοί στην ψυχική υγεία επισημαίνουν ότι η αναγνώριση των θετικών στοιχείων της ημέρας μπορεί να ενισχύσει την αυτοαποτελεσματικότητα, δηλαδή την πεποίθηση ότι μπορούμε να ανταποκριθούμε στις προκλήσεις της ζωής.
Όταν υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας όσα καταφέραμε, εκπαιδεύουμε σταδιακά τον εγκέφαλο να εστιάζει όχι μόνο στις απειλές και τις αποτυχίες, αλλά και στις δυνατότητες και τις επιτυχίες.
Η συνήθεια αυτή συμβάλλει στη μείωση του άγχους, ενισχύει την αισιοδοξία και καλλιεργεί μια πιο ισορροπημένη εικόνα για τον εαυτό μας.
Κάντε την ερώτηση καθημερινή συνήθεια
Αφιερώστε δύο λεπτά πριν κοιμηθείτε και αναρωτηθείτε:
«Τι με έκανε να νιώσω υπερήφανος σήμερα;»
Γράψτε την απάντηση σε ένα σημειωματάριο ή στο κινητό σας. Μπορεί στην αρχή να δυσκολευτείτε να βρείτε κάτι «σημαντικό». Με τον καιρό, όμως, θα αρχίσετε να παρατηρείτε πράγματα που παλαιότερα θεωρούσατε ασήμαντα.
Θα διαπιστώσετε ότι η ζωή δεν αποτελείται μόνο από μεγάλους στόχους και εντυπωσιακά επιτεύγματα, αλλά και από μικρές πράξεις συνέπειας και θάρρους.
Μοιραστείτε την ερώτηση με τους ανθρώπους που αγαπάτε
Η συγκεκριμένη ερώτηση μπορεί να γίνει ένα πολύτιμο εργαλείο επικοινωνίας μέσα στην οικογένεια ή στις φιλίες.
Ρωτήστε το παιδί σας τι το έκανε να νιώσει περήφανο σήμερα. Ρωτήστε τον σύντροφό σας ή έναν φίλο. Με αυτόν τον τρόπο, μετατοπίζετε την προσοχή από την κριτική και την τελειομανία στην αναγνώριση της προσπάθειας.
Τα παιδιά, ιδιαίτερα, μαθαίνουν να εκτιμούν τον εαυτό τους όχι μόνο για το αποτέλεσμα, αλλά και για την επιμονή, την καλοσύνη και την πρόοδο που επιδεικνύουν.
Η υπερηφάνεια ως πράξη αυτοφροντίδας
Το να νιώθουμε περήφανοι για τον εαυτό μας δεν σημαίνει ότι αγνοούμε τα λάθη μας ή ότι σταματάμε να εξελισσόμαστε. Σημαίνει ότι επιτρέπουμε στον εαυτό μας να αναγνωρίσει την αξία της προσπάθειας που καταβάλλει καθημερινά.
Σε έναν κόσμο που μας ωθεί διαρκώς να κάνουμε περισσότερα, να είμαστε καλύτεροι και να κυνηγάμε τον επόμενο στόχο, ίσως χρειάζεται να σταματήσουμε για λίγο και να αναρωτηθούμε:
Τι με έκανε να νιώσω υπερήφανος σήμερα;
