Νέα έρευνα δείχνει ότι τα βακτήρια που προκαλούν τη φυματίωση μεταβάλλουν τον μεταβολισμό τους για την καταπολέμηση της έκθεσής τους σε αντιμικροβιακά, και αυτές οι μεταβολικές «οδοί διαφυγής» θα μπορούσαν να εξουδετερωθούν για να μειώσουν την μεγάλη διάρκεια της θεραπείας. Τα ευρήματα είναι σημαντικά επειδή η φυματίωση ευθύνεται για τον θάνατο περίπου 2 εκατομμυρίων ατόμων το χρόνο σε όλο τον κόσμο, και η μεγάλης διάρκειας θεραπευτική αγωγή της οδηγεί σε κακή συμμόρφωση με επακόλουθη ανάπτυξη ανθεκτικότητας. Ο ερευνητής του Oregon State University (OSU) Luiz Bermudez εκτιμάται ότι η μείωση του χρόνου της θεραπείας από έξι μήνες σε τρεις εβδομάδες πιθανότατα θα εξαλείψει πολλά από τα προβλήματα συμμόρφωσης και η έρευνά του μπορεί να είναι ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση αυτής της συντομότερης θεραπείας.
Περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού έχει μολυνθεί με το βακτήριο που προκαλεί τη φυματίωση – Mycobacterium tuberculosis, ή Mtb – αν και μόνο ένα μικρό ποσοστό θα αναπτύξει την νόσο. Για τους νοσούντες, η θεραπεία είναι βασικά η ίδια σήμερα όπως ήταν πριν από μισό αιώνα: λήψη ενός συνδυασμού φαρμάκων για έξι μήνες, επειδή τα μικρόβια δεν πεθαίνουν εύκολα ή γρήγορα. Όπως σημειώνει ο Bermudez, όποιος είχε ποτέ πρόβλημα να ακολουθήσει ένα δεκαήμερο αντιβιοτικό σχήμα για κάποια λοίμωξη μπορεί να κατανοήσει τα εμπόδια στη λήψη πολλαπλών φαρμάκων για πολλές εβδομάδες. Ένα άλλο ζήτημα συμμόρφωσης είναι ότι η φυματίωση είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στις φτωχές χώρες στις οποίες οι ασθενείς συχνά ζουν σε μεγάλες αποστάσεις από φαρμακεία και μονάδες υγείας.
«Λόγω των προβλημάτων με τη συμμόρφωση, η αντίσταση στην αγωγή είναι ένα επιδεινούμενο ζήτημα» είπε ο Bermudez, καθηγητής στο OSU «και η δεύτερη γραμμή θεραπείας είναι πολύ πιο τοξική από την πρώτη γραμμή.» Ο Bermudez και οι συνεργάτες του μελέτησαν πώς το Mtb παρατείνει την επιβίωσή του μετά από έκθεση σε βακτηριοκτόνες συγκεντρώσεις αντιμικροβιακών ουσιών. Οι ερευνητές εκτίμησαν πώς τα βακτήρια αντιδρούν με κάθε κατηγορία αντι-ΤΒ αγωγής. Μελέτησαν τις πρωτεομικές αποκρίσεις των βακτηρίων σε πέντε ενώσεις – ισονιαζίδη, ριφαμπικίνη, μοξιφλοξασίνη, μεφλοκίνη και την bedaquiline – και ανακάλυψαν τις μεταβολικές «οδούς διαφυγής» τους και τα ένζυμα που σχετίζονται με αλλαγές στο μεταβολισμό τους.
«Όταν εξετάσαμε τα ένζυμα προσεκτικά, διαπιστώσαμε ότι τα ένζυμα που συντίθενται από τα βακτήρια ήταν ένζυμα που συνδέουν πολλές διαφορετικές μεταβολικές οδούς », δήλωσε ο Bermudez. «Τότε σκεφτήκαμε ότι ίσως αυτό που προσπαθούσαν τα βακτήρια να κάνουν, υπό την παρουσία μίας βακτηριοκτόνου ένωσης, ήταν η χρήση άλλων τρόπων επιβίωσης. Διαπιστώσαμε για παράδειγμα, μια μετατόπιση προς αναερόβιο μεταβολισμό, γεγονός που καθιστά πολλά φάρμακα ανενεργά.
«Η γονιδιακή απενεργοποίηση μερικών από αυτά τα ένζυμα οδηγεί σε βελτιωμένη αποτελεσματικότητα των φαρμάκων ενάντια στο Mtb» είπε. «Αν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ενώσεις που αναστέλλουν στα βακτήρια τη μετατόπιση των μεταβολικών οδών, τότε θα έχουμε μια πιο αξιόπιστη και επιθυμητή θεραπεία. Αυτό θα μπορούσε να έχει σημαντική επίδραση στη μείωση του χρόνου που απαιτείται για τη θεραπεία και τη βελτίωση της συμμόρφωσης και, ως εκ τούτου, τη μείωση της εμφάνισης αντίστασης». Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν πρόσφατα στο Antimicrobial Agents and Chemotherapy .
