Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) προχωρά σε μια σημαντική πρωτοβουλία για την εναρμόνιση των διεθνών προτύπων που αφορούν τα φυτικά φάρμακα, με στόχο να διασφαλιστεί η ποιότητα, η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητά τους. Η δημιουργία της πρώτης Διεθνούς Φαρμακοποιίας Φυτικών Φαρμάκων (International Herbal Pharmacopoeia – IHP) αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της αξιοπιστίας στην παραδοσιακή ιατρική, χωρίς να υποκαθιστά τη σύγχρονη επιστημονική ιατρική.
Μια διεθνής συνάντηση με παγκόσμια σημασία
Η πρώτη συνάντηση της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων του ΠΟΥ για τη δημιουργία της Διεθνούς Φαρμακοποιίας πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2024 στο Χονγκ Κονγκ, με τη συμμετοχή ειδικών και εκπροσώπων από όλες τις περιφέρειες του οργανισμού. Στη διάρκεια της τριήμερης συνάντησης, οι συμμετέχοντες συζήτησαν τον οδικό χάρτη, τη δομή και το εύρος του νέου πλαισίου, το οποίο φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τις χώρες που επιθυμούν να θεσπίσουν ή να ενισχύσουν τα δικά τους πρότυπα ποιότητας για τα φυτικά φάρμακα.
Γιατί χρειάζονται κοινά πρότυπα
Σήμερα, κάθε χώρα εφαρμόζει διαφορετικές προδιαγραφές για τα φυτικά φαρμακευτικά προϊόντα. Αυτό δημιουργεί σημαντικές διαφοροποιήσεις στην ποιότητα των πρώτων υλών, στις μεθόδους παραγωγής και στους ελέγχους ασφάλειας.
Η νέα Διεθνής Φαρμακοποιία στοχεύει να:
- διασφαλίσει υψηλά επίπεδα ποιότητας στα φυτικά φάρμακα,
- ενισχύσει την ασφάλεια των καταναλωτών,
- διευκολύνει τη ρυθμιστική συνεργασία μεταξύ των κρατών,
- υποστηρίξει χώρες που δεν διαθέτουν ολοκληρωμένα εθνικά πρότυπα,
- προωθήσει την επιστημονική αξιολόγηση των παραδοσιακών θεραπευτικών προϊόντων.
Η αυξανόμενη σημασία της παραδοσιακής ιατρικής
Ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο χρησιμοποιούν μορφές παραδοσιακής ή συμπληρωματικής ιατρικής ως μέρος της καθημερινής φροντίδας της υγείας τους. Μετά την πανδημία της COVID-19, αυξήθηκε ακόμη περισσότερο το ενδιαφέρον για την αξιολόγηση πιθανών θεραπευτικών εφαρμογών φυτικών προϊόντων, είτε ως συμπληρωματικών είτε ως αυτόνομων παρεμβάσεων, πάντοτε με βάση επιστημονικά δεδομένα. Ωστόσο, ο οργανισμός υπογραμμίζει ότι το γεγονός πως ένα προϊόν είναι φυσικής προέλευσης δεν σημαίνει αυτόματα ότι είναι ασφαλές ή αποτελεσματικό. Για τον λόγο αυτό απαιτούνται αυστηρές διαδικασίες αξιολόγησης, ποιοτικού ελέγχου και τεκμηρίωσης.
Συνεργασία κορυφαίων φαρμακοποιιών
Στην ανάπτυξη του νέου εγχειρήματος συμμετέχουν εκπρόσωποι από ορισμένες από τις σημαντικότερες φαρμακοποιίες παγκοσμίως, μεταξύ των οποίων η Ευρωπαϊκή, η Κινεζική, η Ιαπωνική, η Ινδική και η Αμερικανική Φαρμακοποιία. Στόχος δεν είναι η αντικατάσταση των εθνικών προτύπων, αλλά η δημιουργία ενός κοινού επιστημονικού πλαισίου που θα επιτρέπει μεγαλύτερη συνέπεια στις προδιαγραφές ποιότητας και καλύτερη συνεργασία μεταξύ των χωρών.
Τα επόμενα βήματα
Μετά την πρώτη συνάντηση, ο ΠΟΥ θα συγκροτήσει ειδική ομάδα εμπειρογνωμόνων και τεχνική ομάδα εργασίας, οι οποίες θα αναλάβουν την ανάπτυξη της Διεθνούς Φαρμακοποιίας. Το έργο θα εξελιχθεί σε πολλαπλές φάσεις, με συνεχή επιστημονική αξιολόγηση και συνεργασία μεταξύ κρατών, ερευνητικών ιδρυμάτων και ρυθμιστικών αρχών. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη συνολική στρατηγική του ΠΟΥ για την παραδοσιακή, συμπληρωματική και ολοκληρωμένη ιατρική, η οποία επιδιώκει την ασφαλή ένταξη τεκμηριωμένων πρακτικών στα εθνικά συστήματα υγείας.
Τι σημαίνει αυτό για τους ασθενείς
Η ανάπτυξη διεθνών προτύπων δεν συνεπάγεται αυτόματη έγκριση όλων των φυτικών θεραπειών. Αντίθετα, επιδιώκει να εξασφαλίσει ότι τα προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά θα πληρούν συγκεκριμένες προδιαγραφές ποιότητας και θα αξιολογούνται με επιστημονικά κριτήρια. Για τους καταναλωτές αυτό μεταφράζεται σε μεγαλύτερη διαφάνεια, καλύτερη προστασία από προϊόντα αμφίβολης ποιότητας και περισσότερη εμπιστοσύνη στα φυτικά σκευάσματα που πληρούν διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα. Παράλληλα, οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι οποιαδήποτε χρήση φυτικών φαρμάκων θα πρέπει να γίνεται με υπευθυνότητα και, όπου απαιτείται, σε συνεννόηση με επαγγελματίες υγείας, καθώς ακόμη και τα φυσικά προϊόντα μπορεί να προκαλέσουν παρενέργειες ή αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα.
