Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μία από τις συχνότερες χρόνιες παθήσεις παγκοσμίως και συχνά εξελίσσεται αθόρυβα. Ιδιαίτερα ο διαβήτης τύπου 2 μπορεί να παραμείνει αδιάγνωστος για χρόνια, καθώς τα πρώτα συμπτώματα είναι ήπια και πολλές φορές αποδίδονται στην κούραση, την ηλικία ή το έντονο καθημερινό στρες. Αν και μόνο οι ιατρικές εξετάσεις μπορούν να επιβεβαιώσουν ή να αποκλείσουν τη διάγνωση, υπάρχουν ορισμένα συμπτώματα που αξίζει να γνωρίζουμε. Οι κράμπες στα πόδια, η εύκολη κόπωση, η θολή όραση και η υπνηλία μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να σχετίζονται με αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.
Εύκολη κόπωση και έλλειψη ενέργειας
Ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα του διαβήτη είναι η επίμονη κόπωση. Όταν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα παραμένουν υψηλά και η ινσουλίνη δεν μπορεί να τη μεταφέρει αποτελεσματικά στα κύτταρα, ο οργανισμός δυσκολεύεται να χρησιμοποιήσει τη γλυκόζη ως πηγή ενέργειας.
Αποτέλεσμα είναι να αισθάνεται κανείς κουρασμένος ακόμη και μετά από επαρκή ξεκούραση. Η καθημερινή κόπωση που δεν εξηγείται από έντονη δραστηριότητα ή έλλειψη ύπνου δεν πρέπει να αγνοείται.
Υπνηλία μέσα στην ημέρα
Η έντονη υπνηλία μπορεί επίσης να αποτελεί ένδειξη ότι ο οργανισμός δεν διαχειρίζεται σωστά τη γλυκόζη. Επιπλέον, πολλοί άνθρωποι με διαβήτη ξυπνούν συχνά τη νύχτα για να ουρήσουν λόγω αυξημένης δίψας και συχνοουρίας, γεγονός που διαταράσσει την ποιότητα του ύπνου και οδηγεί σε υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Βέβαια, η υπνηλία μπορεί να σχετίζεται και με άλλες παθήσεις, όπως η υπνική άπνοια, οι διαταραχές του θυρεοειδούς ή η έλλειψη ύπνου, γι’ αυτό απαιτείται σωστή ιατρική αξιολόγηση.
Θολή όραση
Τα αυξημένα επίπεδα σακχάρου μπορούν να προκαλέσουν προσωρινές μεταβολές στον φακό του ματιού, με αποτέλεσμα η όραση να γίνεται θολή. Σε αρκετές περιπτώσεις αυτό το σύμπτωμα εμφανίζεται πριν ακόμη διαγνωστεί ο διαβήτης.
Αν ο διαβήτης παραμείνει αρρύθμιστος για μεγάλο χρονικό διάστημα, αυξάνεται ο κίνδυνος ανάπτυξης διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας, μιας επιπλοκής που μπορεί να επηρεάσει σοβαρά την όραση. Για τον λόγο αυτό, κάθε επίμονη ή ανεξήγητη αλλαγή στην όραση χρειάζεται άμεση αξιολόγηση από οφθαλμίατρο.
Κράμπες στα πόδια
Οι συχνές κράμπες δεν αποτελούν χαρακτηριστικό σύμπτωμα μόνο του διαβήτη, καθώς μπορεί να οφείλονται σε αφυδάτωση, έντονη άσκηση, έλλειψη ορισμένων ηλεκτρολυτών ή άλλες καταστάσεις. Ωστόσο, σε ορισμένα άτομα με διαβήτη μπορεί να σχετίζονται με νευρική βλάβη (διαβητική νευροπάθεια) ή με προβλήματα στην κυκλοφορία του αίματος.
Αν οι κράμπες συνοδεύονται από μούδιασμα, κάψιμο ή πόνο στα πόδια, είναι σημαντικό να ενημερωθεί ο γιατρός, ιδιαίτερα αν υπάρχουν και άλλοι παράγοντες κινδύνου για διαβήτη.
Εκτός από τα παραπάνω, υπάρχουν και άλλα σημάδια που συχνά σχετίζονται με τον διαβήτη, όπως:
- Έντονη δίψα.
- Συχνουρία, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της νύχτας.
- Αυξημένη πείνα.
- Ανεξήγητη απώλεια βάρους.
- Αργή επούλωση πληγών.
- Συχνές λοιμώξεις του δέρματος ή των ούλων.
- Μυρμήγκιασμα ή μούδιασμα στα χέρια και στα πόδια.
Η παρουσία ενός μόνο συμπτώματος δεν αρκεί για να τεθεί διάγνωση. Όμως ο συνδυασμός πολλών συμπτωμάτων αυξάνει την ανάγκη για ιατρικό έλεγχο.
Ποιοι έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο;
Ο κίνδυνος εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 αυξάνεται σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό της νόσου, υπερβολικό σωματικό βάρος ή παχυσαρκία, καθιστική ζωή, υπέρταση, διαταραχές των λιπιδίων ή ιστορικό προδιαβήτη. Η ηλικία αποτελεί επίσης παράγοντα κινδύνου, αν και τα τελευταία χρόνια ο διαβήτης εμφανίζεται ολοένα και συχνότερα και σε νεότερους ανθρώπους.
Η πρόληψη βασίζεται κυρίως στην ισορροπημένη διατροφή, τη συστηματική σωματική άσκηση, τη διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους και τους τακτικούς προληπτικούς ελέγχους.
Πότε πρέπει να απευθυνθείς στον γιατρό;
Αν εμφανίζεις επίμονη κόπωση, υπνηλία, θολή όραση, έντονη δίψα ή άλλα συμπτώματα που σε ανησυχούν, μην τα αποδίδεις αυτόματα στην ηλικία ή στην καθημερινή πίεση. Ένας απλός εργαστηριακός έλεγχος, όπως η μέτρηση της γλυκόζης αίματος ή της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1c), μπορεί να βοηθήσει στη διάγνωση ή στον αποκλεισμό του διαβήτη.
Η έγκαιρη διάγνωση είναι ιδιαίτερα σημαντική, γιατί επιτρέπει την έναρξη της κατάλληλης αντιμετώπισης πριν εμφανιστούν επιπλοκές. Με σωστή παρακολούθηση, υγιεινό τρόπο ζωής και, όταν χρειάζεται, φαρμακευτική αγωγή, οι περισσότεροι άνθρωποι με διαβήτη μπορούν να διατηρήσουν καλή ποιότητα ζωής και να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρών προβλημάτων υγείας.
