Ένας άνδρας 35 ετών που βρισκόταν σε φυτική κατάσταση για 15 χρόνια μετά από αυτοκινητιστικό ατύχημα παρουσίασε σημάδια συνειδητότητας αφού οι νευροχειρουργοί εμφύτευσαν στον κορμό του ένα νευροδιεγέρτη. Τα ευρήματα αυτής της παρέμβασης αναφέρθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Current Biology και δείχνουν ότι η διέγερση του πνευμονογαστρικού νεύρου (VNS) – μια θεραπεία που χρησιμοποιείται ήδη για την επιληψία και την κατάθλιψη – μπορεί να βοηθήσει στην αποκατάσταση της συνείδησης, ακόμη και μετά από πολλά χρόνια σε φυτική κατάσταση. Το αποτέλεσμα αμφισβητεί τη γενική πεποίθηση ότι οι διαταραχές της συνείδησης που παραμένουν για περισσότερο από 12 μήνες είναι μη αναστρέψιμες, λένε οι ερευνητές.
Με τη διέγερση του πνευμονογαστρικού νεύρου, δείχνουμε ότι «είναι δυνατό να βελτιωθεί η παρουσία του ασθενούς στο περιβάλλον του», λέει η Angela Sirigu του Ινστιτούτου των Επιστημών της Γνώσης Marc Jeannerod στη Λυών της Γαλλίας. Το πνευμονογαστρικό νεύρο συνδέει τον εγκέφαλο με πολλά άλλα μέρη του σώματος, συμπεριλαμβανομένου του εντέρου. Είναι γνωστό ότι είναι σημαντικό για την αφύπνιση, την εγρήγορση και πολλές άλλες βασικές λειτουργίες. Για να δοκιμάσουν την ικανότητα της VNS στο να αποκαταστήσει τη συνείδηση, οι ερευνητές, με επικεφαλής τη Sirigu και οι κλινικοί ιατροί με επικεφαλής τον Jacques Luauté, ήθελαν να επιλέξουν ένα δύσκολο περιστατικό για να εξασφαλίσουν ότι τυχούσες βελτιώσεις δεν θα μπορούσαν να εξηγηθούν τυχαία. Αναζήτησαν έναν ασθενή που βρισκόταν σε φυτική κατάσταση για περισσότερο από μια δεκαετία χωρίς να έχει σημάδια βελτίωσης.
Μετά από ένα μήνα διέγερσης του παρασυμπαθητικού νεύρου, η προσοχή του ασθενούς, οι κινήσεις και η εγκεφαλική δραστηριότητα βελτιώθηκαν σημαντικά, αναφέρουν. Ο ασθενής άρχισε να ανταποκρίνεται σε απλές εντολές που ήταν αδύνατο πριν. Για παράδειγμα, μπορούσε να ακολουθήσει ένα αντικείμενο με τα μάτια του και να γυρίσει το κεφάλι του κατόπιν αιτήματος. Η μητέρα του ανέφερε μια βελτιωμένη ικανότητα να μείνει ξύπνιος όταν άκουγε τον θεραπευτή του να διαβάζει ένα βιβλίο. Οι καταγραφές της εγκεφαλικής δραστηριότητας αποκάλυψαν επίσης σημαντικές αλλαγές.
Τα κύματα θητα στο ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (σημαντικά για τη διάκριση μεταξύ μιας φυτικής και ελάχιστα συνειδητής κατάστασης) αυξήθηκαν σημαντικά σε περιοχές του εγκεφάλου που εμπλέκονται στην κίνηση, την αίσθηση και την ευαισθητοποίηση. Η VNS αύξησε επίσης τη λειτουργική συνδεσιμότητα του εγκεφάλου. Μια εξέταση με τομογραφία ποζιτρονίων (ΡΕΤ) έδειξε αυξήσεις της μεταβολικής δραστηριότητας τόσο στις φλοιώδεις όσο και στις υποφλοιώδεις περιοχές του εγκεφάλου. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η σωστή παρέμβαση μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγές στη συνείδηση ακόμη και στις πιο σοβαρές κλινικές περιπτώσεις, λένε οι ερευνητές.
