Ερευνητές έχουν εντοπίσει μια σειρά γενετικών παραλλαγών που επηρεάζουν τη σοβαρότητα της νόσου Crohn, μίας φλεγμονώδους νόσου του εντέρου – ωστόσο, καμία από αυτές τις παραλλαγές δεν φαίνεται να σχετίζεται με τον κίνδυνο ενός ατόμου να αναπτύξει την νόσο.
Η νόσος Crohn νόσος είναι ένα χρόνια νόσος για την οποία δεν υπάρχει ένα μοναδικό γονίδιο που την προκαλεί. Μέχρι σήμερα περίπου 170 κοινές γενετικές παραλλαγές έχουν ταυτοποιηθεί ότι αυξάνουν τον κίνδυνο ενός ατόμου να εμφανίσει τη νόσο. Η επικρατούσα άποψη ήταν ότι υπάρχει ένα «κομβικό σημείο»: αν κάποιος έχει αρκετά από αυτά τα γονίδια, είναι πολύ πιθανό να αναπτύξει τη νόσο.
Ωστόσο, σε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Genetics, μια ομάδα ερευνητών από το Πανεπιστήμιο του Cambridge έδειξε ότι αυτό δεν ισχύει: γενετικές παραλλαγές που επηρεάζουν την εξέλιξη, ή την πρόγνωση της νόσου λειτουργούν ανεξάρτητα από εκείνες που αυξάνουν τη πιθανότητα εμφάνισης της νόσου. «Οι γενετικές μελέτες έχουν μεγάλη επιτυχία στον εντοπισμό γενετικών παραγόντων κινδύνου για τη νόσο Crohn, αλλά δεν μας έχουν πει σχεδόν τίποτα σχετικά με το γιατί ένα άτομο θα έχει μόνο ήπια νόσο, ενώ κάποιος άλλος μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση για την αντιμετώπιση της κατάστασής του», λέει ο δρ James Lee από το Τμήμα της Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ.
Οι ερευνητές εξέτασαν τα γονιδιώματα – ολόκληρη τη γενετική σύσταση – σε πάνω από 2.700 άτομα, που επελέγησαν επειδή είχαν είτε είχαν ήπια ή ιδιαίτερα επιθετική νόσο Crohn. Με τη σύγκριση του DNA αυτών των ασθενών, οι ερευνητές βρήκαν τέσσερις γενετικές παραλλαγές που επηρέασαν την σοβαρότητα της κατάστασης του ασθενούς. Εντυπωσιακά, κανένας από αυτά τα γονίδια δεν έχει δειχθεί ότι επηρεάζει τον κίνδυνο ανάπτυξης της νόσου. Η ομάδα στη συνέχεια κοίταξε όλες τις γνωστές παραλλαγές γενετικού κινδύνου για την Crohn και διαπίστωσε ότι καμία από αυτές δεν επηρέασαν την σοβαρότητα της νόσου.
Μία από τις γενετικές παραλλαγές που ανακαλύφθηκαν από την ομάδα ήταν σε ένα γονίδιο που ονομάζεται FOXO3. Αυτό το γονίδιο εμπλέκεται στην ρύθμιση της απελευθέρωσης του TNFα. Μία άλλη από τις παραλλαγές ήταν κοντά στο γονίδιο του IGFBP1, το οποίο είναι γνωστό ότι παίζει ένα ρόλο στο ανοσοποιητικό σύστημα. Η τρίτη γενετική παραλλαγή ήταν στην περιοχή του MHC, η οποία είναι υπεύθυνη για τον καθορισμό του τρόπου που κύτταρα του ανοσοποιητικού μας ανταποκρίνονται σε εισβάλλοντες οργανισμούς. Η τελική παραλλαγή εντοπίσθηκε στο γονίδιο XACT γονίδιο, για την οποία πολύ λίγα είναι γνωστά. Ωστόσο, σε ενήλικες αυτό το γονίδιο φαίνεται να είναι ενεργό κυρίως σε κύτταρα στο έντερο.
«Αυτό μας δείχνει ότι η γενετική αρχιτεκτονική της έκβασης της νόσου είναι πολύ διαφορετική από εκείνη του κινδύνου εκδήλωσης ασθένειας », προσθέτει ο καθηγητής Ken Smith. «Με άλλα λόγια, τα βιολογικά μονοπάτια ΠΟΥ οδηγούν την εξέλιξη της νόσου μπορεί να είναι πολύ διαφορετικά από εκείνα που εκκινούν την ίδια την ασθένεια. Αυτό ήταν εντελώς αναπάντεχο».
