Έχετε ποτέ ξυπνήσει μετά από 8 ώρες ύπνου σκεπτόμενος ότι θα μπορούσατε να κοιμηθείτε λίγο περισσότερα; Ίσως κάτι από το παρελθόν σας καλεί αφού η επιστήμη πιστεύει οτι ο ανθρώπινος ύπνος είναι πιο αποτελεσματικός από των άλλων θηλαστικών, επειδή έχουμε εξελιχθεί για να κοιμόμαστε λιγότερο και πιο βαθιά.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό “Εξελικτική Ανθρωπολογία”, εξετάζει τις συνήθειες ύπνου σε εκατοντάδες θηλαστικών, συμπεριλαμβανομένων 21 είδη πιθήκων, όπως οι μπαμπουίνοι, οι λεμούριοι, οι χιμπατζήδες και οι άνθρωποι. Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), ο ύπνος που χρειαζόμαστε ως άτομα ποικίλλει, αλλά αλλάζει καθώς γερνάμε. Για παράδειγμα, τα παιδιά σχολικής ηλικίας χρειάζονται περίπου 10 ώρες ύπνου κάθε μέρα, ενώ οι έφηβοι χρειάζονται 9-10 ώρες. Οι ενήλικες χρειάζονται περίπου 7-8 ώρες ύπνου την ημέρα, αλλά σύμφωνα με τα στοιχεία από την έρευνα για το Εθνικό Σύστημα Υγείας των ΗΠΑ, σχεδόν το 30% των ενηλίκων κοιμούνται κατά μέσο όρο λιγότερο από 6 ώρες κάθε βράδυ.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον ανθρωπολόγο Ντέιβιντ Σαμψών του Πανεπιστημίου Ντιουκ στη Βόρεια Καρολίνα, συνέταξαν μια βάση δεδομένων σχετικά με τον ύπνο στα θηλαστικά. Η ομάδα διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι κοιμούνται κατά μέσο όρο 7 ώρες κάθε βράδυ, ενώ άλλα είδη πρωτευόντων θηλαστικών, όπως οι γκρι λεμούριοι ποντίκι, χρειάζονται 14-17 ώρες. Επιπλέον, η ομάδα διαπίστωσε ότι ο ύπνος των ανθρώπων είναι πιο αποτελεσματικός. Ξοδεύουμε σχεδόν το 25% του συνολικού ύπνου μας στις ταχείς οφθαλμικές κινήσεις (REM), που είναι το βαθύτερο στάδιο του ύπνου, ενώ άλλα πρωτεύοντα ξοδεύουν μόνο το 5% του χρόνου τους σε αυτή την κατάσταση ύπνου.
Ο Σαμψών πέρασε σχεδόν 2.000 ώρες παρακολουθώντας ουρακοτάγκους σε REM και μη REM φάση ύπνου ως μέρος της διατριβής του και σημειώνει ότι οι άνθρωποι “είναι τα μοναδικά θηλαστικά με υψηλότερη ποιότητα ύπνου”. Στο σύγχρονο κόσμο μας, που είναι γεμάτος με οθόνες, θα ήταν εύκολο να κατηγορήσουμε την τεχνολογία για την αλλαγή του ύπνου, αλλά η ομάδα λέει ότι δεν είναι αυτή ένοχη. Μια εντελώς διαφορετική μελέτη για τις συνήθειες ύπνου σε μια κοινωνία τροφοσυλλεκτών χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα στην Τανζανία, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι στην πραγματικότητα οι άνθρωποι αυτοί κοιμούνται λιγότερο από όλους εμάς.
Ως αποτέλεσμα των ευρημάτων τους, οι ερευνητές κατέληξαν σε μια υπόθεση εργασίας οτι δηλαδή οι σύγχρονοι άνθρωποι και οι ρυθμοί της καθημερινότητας έχουν επιβάλει τη μείωση του ύπνου. Έτσι, ακριβώς επειδή ο ύπνος τους είναι απαραίτητος, οι άνθρωποι έχουν μάθει να μπαίνουν άμεσα σε φάση REM. Οι ερευνητές προσθέτουν ότι ο λιγότερος ύπνος θα προσφέρει στους ανθρώπους περισσότερες ώρες ενέργειας, κατά τη διάρκεια των οποίων θα μπορούσαν να αποκτήσουν νέες δεξιότητες και γνώσεις. Εν τω μεταξύ, ο βαθύτερος ύπνος είναι απαραίτητος για να παγιωθούν αυτές οι δεξιότητες και οδηγήσουν σε “ενισχυμένες γνωστικές ικανότητες”.
