Αρχική Blog Σελίδα 656

Μεταμοσχεύσεις: Τεχνολογία ενζύμων ανοίγει τον δρόμο για καθολικά όργανα δότη

Στέλλα Στρούβαλη
-
0
Μεταμοσχεύσεις: Τεχνολογία ενζύμων ανοίγει τον δρόμο για καθολικά όργανα δότη

Η ιατρική κοινότητα έκανε ένα τεράστιο βήμα προς το μέλλον για τις μεταμοσχεύσεις: για πρώτη φορά, ένα ανθρώπινο νεφρό που είχε μετατραπεί από ομάδα αίματος Α σε καθολική ομάδα Ο μεταμοσχεύθηκε επιτυχώς σε άνθρωπο, χάρη σε ειδικά ένζυμα που ανέπτυξαν ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βρετανικής Κολομβίας (UBC). Το επίτευγμα, που δημοσιεύτηκε στο Nature Biomedical Engineering, υπόσχεται να μειώσει δραστικά τους χρόνους αναμονής για μεταμόσχευση και να σώσει χιλιάδες ζωές.

metamosxeusi 1

Ένα ιστορικό πείραμα με ανθρώπινο νεφρό

Η μεταμόσχευση πραγματοποιήθηκε σε έναν ασθενή που βρισκόταν σε κατάσταση εγκεφαλικού θανάτου, με τη συγκατάθεση της οικογένειάς του, ώστε οι επιστήμονες να μπορέσουν να παρακολουθήσουν την ανοσολογική αντίδραση χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο κάποια ζωή.

Για δύο ημέρες μετά τη μεταμόσχευση, το νεφρό λειτούργησε κανονικά, χωρίς σημάδια υπεροξείας απόρριψης — της επικίνδυνης αντίδρασης του ανοσοποιητικού που μπορεί να καταστρέψει ένα όργανο μέσα σε λίγα λεπτά. Την τρίτη ημέρα, εντοπίστηκαν ξανά ορισμένοι δείκτες ομάδας αίματος και εκδηλώθηκε ήπια ανοσολογική αντίδραση, αλλά σε πολύ μικρότερο βαθμό από το αναμενόμενο.

«Είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε κάτι τέτοιο σε ανθρώπινο μοντέλο», δήλωσε ο καθηγητής χημείας Δρ. Stephen Withers, συνδημιουργός της τεχνολογίας. «Τα ευρήματα αυτά μας δίνουν πολύτιμες πληροφορίες για τη βελτίωση των μακροπρόθεσμων αποτελεσμάτων των μεταμοσχεύσεων».

Από το καθολικό αίμα στα καθολικά όργανα

Η ανακάλυψη αυτή είναι αποτέλεσμα περισσότερης από μιας δεκαετίας έρευνας. Στις αρχές της δεκαετίας του 2010, ο Δρ. Withers και ο συνάδελφός του Δρ. Jayachandran Kizhakkedathu από το Τμήμα Παθολογίας και Εργαστηριακής Ιατρικής του UBC προσπαθούσαν να δημιουργήσουν «καθολικό αίμα» αφαιρώντας τα σάκχαρα που καθορίζουν την ομάδα αίματος.

Αυτά τα ίδια σάκχαρα, γνωστά ως αντιγόνα, καλύπτουν επίσης τα αιμοφόρα αγγεία των οργάνων. Όταν ο οργανισμός του λήπτη εντοπίσει ένα «ξένο» αντιγόνο, επιτίθεται στο μόσχευμα. Οι ασθενείς με ομάδα αίματος Ο – που αποτελούν πάνω από το 50% των λιστών αναμονής για νεφρική μεταμόσχευση – μπορούν να λάβουν όργανα μόνο από δότες της ίδιας ομάδας. Έτσι, περιμένουν κατά μέσο όρο 2 έως 4 χρόνια περισσότερο και συχνά πεθαίνουν περιμένοντας.

Αλλάζοντας το όργανο, όχι τον ασθενή

Οι παραδοσιακές μέθοδοι για την υπέρβαση της ασυμβατότητας απαιτούν ημέρες εντατικής θεραπείας για να αφαιρεθούν αντισώματα και να κατασταλεί το ανοσοποιητικό σύστημα του λήπτη. Αυτές οι διαδικασίες είναι περίπλοκες, χρονοβόρες και απαιτούν ζωντανούς δότες.

Η νέα προσέγγιση είναι επαναστατική: αντί να τροποποιηθεί ο λήπτης, τροποποιείται το ίδιο το όργανο. Έτσι, οι μεταμοσχεύσεις μπορούν να πραγματοποιηθούν ταχύτερα, με λιγότερες επιπλοκές, αξιοποιώντας για πρώτη φορά και όργανα από νεκρούς δότες — όπου κάθε ώρα μπορεί να κάνει τη διαφορά μεταξύ ζωής και θανάτου.

Η δύναμη των ενζύμων

Το κλειδί ήταν η ανακάλυψη, το 2019, δύο εξαιρετικά αποτελεσματικών ενζύμων από την ομάδα του UBC. Αυτά τα ένζυμα αφαιρούν το σάκχαρο που καθορίζει την ομάδα αίματος Α, μετατρέποντάς την ουσιαστικά σε Ο. «Τα ένζυμα αυτά είναι εξαιρετικά ενεργά, επιλεκτικά και λειτουργούν σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις», εξηγεί ο Δρ. Kizhakkedathu. «Αυτό καθιστά εφικτή ολόκληρη την ιδέα».

Το επόμενο βήμα ήταν η εφαρμογή της τεχνικής σε ολόκληρα όργανα. Το 2022, μια ομάδα στο Τορόντο απέδειξε ότι μπορούσαν να μετατρέψουν πνεύμονες. Στη συνέχεια, πειράματα με αίμα, πνεύμονες και νεφρά σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ επιβεβαίωσαν τη βιωσιμότητα της μεθόδου.

«Μοριακά ψαλίδια» που εξαφανίζουν τις διαφορές

Τα αντιγόνα των ομάδων αίματος λειτουργούν σαν «ετικέτες» στα κύτταρα. Τα ένζυμα του UBC λειτουργούν ως μοριακά ψαλίδια, αφαιρώντας την ετικέτα που υποδηλώνει την ομάδα Α και αποκαλύπτοντας από κάτω την ομάδα Ο.

«Είναι σαν να αφαιρείς το κόκκινο χρώμα από ένα αυτοκίνητο και να αποκαλύπτεις το ουδέτερο υπόστρωμα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Δρ. Withers. «Μόλις γίνει αυτό, το ανοσοποιητικό σύστημα δεν βλέπει πια το όργανο ως ξένο».

Προς τις κλινικές δοκιμές και την καθολική χρήση

Το επόμενο βήμα είναι η ρυθμιστική έγκριση για κλινικές δοκιμές. Η εταιρεία Avivo Biomedical, spin-off του UBC, θα αναλάβει την ανάπτυξη της τεχνολογίας, τόσο για μεταμοσχεύσεις όσο και για τη δημιουργία καθολικού αίματος για μεταγγίσεις.

Η προοπτική είναι τεράστια. Όπως τόνισε ο Δρ. Withers:
«Αυτό είναι το σημείο όπου η βασική επιστήμη μετατρέπεται σε πραγματική ιατρική εφαρμογή. Το να βλέπουμε τις ανακαλύψεις μας να πλησιάζουν στο να σώσουν ζωές είναι το απόλυτο κίνητρο για να συνεχίσουμε».

metamosxeusi

Ένα νέο κεφάλαιο στις μεταμοσχεύσεις

Αν οι κλινικές δοκιμές επιβεβαιώσουν την ασφάλεια και αποτελεσματικότητα της τεχνολογίας, οι γιατροί θα μπορούν σύντομα να χρησιμοποιούν όργανα ανεξαρτήτως ομάδας αίματος, μειώνοντας τους χρόνους αναμονής και αυξάνοντας τις πιθανότητες επιτυχίας. Η μετατροπή ενός οργάνου σε «καθολικό δότη» δεν είναι απλώς ένα τεχνικό επίτευγμα — είναι μια ελπίδα για χιλιάδες ασθενείς που σήμερα περιμένουν μια δεύτερη ευκαιρία στη ζωή.

Chikungunya: Νέα μελέτη αναλύει 86 επιδημίες σε όλο τον κόσμο

Στέλλα Στρούβαλη
-
0
Chikungunya: Νέα μελέτη αναλύει 86 επιδημίες σε όλο τον κόσμο

Τα συμπτώματα εμφανίζονται ξαφνικά: οξύς πυρετός που συνοδεύεται από έντονους πόνους στις αρθρώσεις — πόνοι που μπορεί να επιμείνουν για μήνες. Αν και ο ιός chikungunya σπάνια είναι θανατηφόρος, μπορεί να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνος για νεογνά, ηλικιωμένους και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

chikungunya ios 1

Ο ιός μεταδίδεται μέσω τσιμπημάτων κουνουπιών, κυρίως των ειδών Aedes aegypti και Aedes albopictus, και είναι συχνός σε τροπικές και υποτροπικές περιοχές της Ασίας, της Αφρικής και της Νότιας Αμερικής. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχουν αναφερθεί περιστατικά και σε πιο βόρεια γεωγραφικά πλάτη, όπως η Ευρώπη, ενώ πρόσφατα επιβεβαιώθηκε και κρούσμα στο Long Island της Νέας Υόρκης.

Οι πρόσφατες επιδημίες έχουν προκαλέσει ανησυχία στους υγειονομικούς φορείς παγκοσμίως. Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) των ΗΠΑ έχουν εκδώσει προειδοποιήσεις προς ταξιδιώτες που κατευθύνονται σε χώρες όπως το Μπαγκλαντές, η Κούβα, η Κένυα, η Μαδαγασκάρη, η Σομαλία και η Σρι Λάνκα, καθώς και στην επαρχία Γκουανγκντόνγκ της Κίνας, όπου σημειώθηκε πρόσφατα «πρωτοφανής» επιδημία.

Η κινεζική κυβέρνηση αναγκάστηκε να επιβάλει καραντίνα σε άτομα που θεωρούνταν πιθανά κρούσματα και να πραγματοποιήσει εκτεταμένους ψεκασμούς σε δημόσιους χώρους και κτίρια για να περιορίσει τη μετάδοση του ιού.

Μια παγκόσμια ανάλυση 86 επιδημιών

Σε μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science Advances, ερευνητές του Πανεπιστημίου Notre Dame ανέλυσαν 86 επιδημίες του ιού chikungunya σε όλο τον κόσμο, δημιουργώντας το μεγαλύτερο συγκριτικό σύνολο δεδομένων που έχει καταγραφεί ποτέ για τον ιό.

«Οι επιδημίες του chikungunya είναι απρόβλεπτες τόσο σε μέγεθος όσο και σε σοβαρότητα», δήλωσε ο Alex Perkins, καθηγητής επιδημιολογίας λοιμωδών νόσων και συν-συγγραφέας της μελέτης. «Μπορεί να υπάρξει μια μικρή επιδημία με λίγα μόνο περιστατικά και, σε μια παρόμοια περιοχή, μια άλλη που να προσβάλει δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους. Αυτή η αστάθεια κάνει τον σχεδιασμό της δημόσιας υγείας και την ανάπτυξη εμβολίων εξαιρετικά δύσκολους.»

Η ερευνητική ομάδα, υπό την καθοδήγηση του μεταδιδακτορικού επιστήμονα Alexander Meyer, συνέλεξε και ανακατασκεύασε δεδομένα από δεκάδες επιδημίες, προσπαθώντας να εντοπίσει μοτίβα στη μετάδοση και τη σοβαρότητα. «Αντί να εξετάζουμε κάθε επιδημία μεμονωμένα, αναλύσαμε πολλές μαζί – διαφορετικές σε έκταση και ένταση – ώστε να εντοπίσουμε κοινά χαρακτηριστικά και διαφορές», εξήγησε ο Meyer.

Ένας ιός που εκπλήσσει τους επιστήμονες

Ο ιός chikungunya εντοπίστηκε για πρώτη φορά τη δεκαετία του 1950. Από τότε, οι επιδημίες του έχουν γίνει συχνότερες και πιο εκτεταμένες, όμως παραμένουν σποραδικές και δύσκολα προβλέψιμες. Αυτό καθιστά δύσκολη την προετοιμασία των υγειονομικών αρχών και τη λήψη μέτρων πρόληψης.

Η μετάδοση του ιού εξαρτάται από πολλούς παράγοντες — μεταξύ αυτών, οι κλιματικές συνθήκες παίζουν ρόλο, καθώς η ζέστη και η υγρασία ευνοούν την αναπαραγωγή των κουνουπιών. Παρ’ όλα αυτά, η μελέτη έδειξε ότι το κλίμα δεν είναι ο σημαντικότερος παράγοντας που καθορίζει τη σοβαρότητα μιας επιδημίας.

Ο Perkins τόνισε ότι οι τοπικές συνθήκες έχουν πολύ μεγαλύτερη σημασία: «Η θερμοκρασία και οι βροχοπτώσεις μπορούν να μας δείξουν πού είναι πιθανές οι επιδημίες, αλλά όχι πόσο σοβαρές θα είναι. Παράγοντες όπως η ποιότητα των κατοικιών, η πυκνότητα των κουνουπιών και η αντίδραση των κοινοτήτων είναι καθοριστικοί. Επιπλέον, υπάρχει πάντα και το στοιχείο της τύχης – η τυχαιότητα είναι μέρος της ιστορίας.»

Η πρόκληση των εμβολίων

Μέχρι σήμερα, μόνο δύο εμβόλια κατά του chikungunya έχουν λάβει ρυθμιστική έγκριση, αλλά δεν είναι ευρέως διαθέσιμα στις περιοχές όπου ο ιός είναι ενδημικός.

Η ύπαρξη ενός τόσο εκτεταμένου συνόλου δεδομένων βοηθά στην ανάπτυξη πιο ακριβών μοντέλων πρόβλεψης, τα οποία είναι απαραίτητα για τον σχεδιασμό κλινικών δοκιμών εμβολίων. Οι εταιρείες που αναπτύσσουν εμβόλια χρειάζονται προβλέψεις για το πού θα εκδηλωθούν επιδημίες, ώστε να μπορέσουν να δοκιμάσουν εγκαίρως την αποτελεσματικότητα των υποψηφίων εμβολίων.

Νέα γνώση, καλύτερη προετοιμασία

Η μελέτη του Πανεπιστημίου Notre Dame δείχνει ότι η ανάλυση πολλών επιδημιών μαζί, και όχι η αποσπασματική μελέτη μεμονωμένων περιστατικών, μπορεί να προσφέρει πολύτιμα εργαλεία πρόληψης.

Αυτή η προσέγγιση θα μπορούσε να βοηθήσει τις αρχές δημόσιας υγείας να προετοιμαστούν πιο αποτελεσματικά, να προστατεύσουν τις ευάλωτες ομάδες και να συμβάλουν στην επιτάχυνση της ανάπτυξης εμβολίων.

Ο ιός chikungunya μπορεί να μην είναι τόσο γνωστός όσο άλλοι ιοί που μεταδίδονται από κουνούπια, όπως ο δάγκειος ή ο ιός Ζίκα, αλλά η νέα έρευνα δείχνει ξεκάθαρα ότι η απρόβλεπτη φύση του τον καθιστά μια μεγάλη πρόκληση για τη δημόσια υγεία — και ταυτόχρονα, ένα σημαντικό επιστημονικό παζλ που αξίζει να λυθεί.

Προδιαβήτης: Η αντίστροφη πορεία είναι δυνατή – Ακόμα και χωρίς απώλεια βάρους

Στέλλα Στρούβαλη
-
0
Προδιαβήτης: Η αντίστροφη πορεία είναι δυνατή – Ακόμα και χωρίς απώλεια βάρους

Για δεκαετίες, οι γιατροί τόνιζαν στους ασθενείς όπου ο προδιαβήτης προϋπάρχει ένα βασικό μήνυμα: αν θέλετε να αποφύγετε τον διαβήτη, πρέπει να χάσετε βάρος. Αυτή η προσέγγιση θεωρούνταν δεδομένη, καθώς η απώλεια κιλών συνδέεται με τη μείωση του σακχάρου και τη βελτίωση του μεταβολισμού. Όμως, μια νέα μελέτη έρχεται να ανατρέψει αυτό το μακροχρόνιο δόγμα, προσφέροντας ελπίδα σε εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως.

adynatisma 1

Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Medicine, αποκαλύπτει ότι η ύφεση του προδιαβήτη –δηλαδή η επιστροφή των επιπέδων σακχάρου σε φυσιολογικά όρια– είναι εφικτή ακόμη και χωρίς απώλεια βάρους.

Ένα νέο μοντέλο πρόληψης του διαβήτη

Ο προδιαβήτης είναι μια κατάσταση κατά την οποία τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα είναι υψηλότερα από το φυσιολογικό, αλλά όχι τόσο ώστε να διαγνωστεί διαβήτης τύπου 2. Υπολογίζεται ότι επηρεάζει έως και έναν στους τρεις ενήλικες, ανάλογα με την ηλικία και τον τρόπο ζωής.

Μέχρι σήμερα, οι οδηγίες των γιατρών ήταν ξεκάθαρες: χάστε βάρος, φάτε υγιεινά, ασκηθείτε περισσότερο. Ωστόσο, παρά αυτές τις σταθερές συστάσεις, η παγκόσμια συχνότητα του διαβήτη συνεχίζει να αυξάνεται. Πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να πετύχουν μακροχρόνια απώλεια κιλών, με αποτέλεσμα να απογοητεύονται και να παραμένουν σε υψηλό κίνδυνο.

Η νέα μελέτη δείχνει ότι περίπου το 25% των ανθρώπων που συμμετέχουν σε προγράμματα αλλαγής τρόπου ζωής μπορούν να επαναφέρουν τα επίπεδα σακχάρου στο φυσιολογικό, χωρίς να χάσουν καθόλου βάρος. Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι αυτή η «σταθερή σε βάρος ύφεση» προστατεύει εξίσου καλά από τον μελλοντικό διαβήτη, όσο και η ύφεση που επιτυγχάνεται μέσω απώλειας κιλών.

Όχι το βάρος, αλλά η κατανομή του λίπους έχει σημασία

Πώς όμως μπορεί κάποιος να μειώσει τα επίπεδα σακχάρου χωρίς να χάσει κιλά – ή ακόμη και αν πάρει λίγο βάρος;
Η απάντηση κρύβεται στο πού αποθηκεύεται το λίπος στο σώμα.

Το λεγόμενο σπλαχνικό λίπος –αυτό που βρίσκεται βαθιά στην κοιλιά και περιβάλλει τα εσωτερικά όργανα– είναι το πιο επικίνδυνο. Δημιουργεί χρόνια φλεγμονή, εμποδίζει τη δράση της ινσουλίνης και ανεβάζει τα επίπεδα σακχάρου.

Αντίθετα, το υποδόριο λίπος, δηλαδή αυτό που βρίσκεται κάτω από το δέρμα, μπορεί να έχει προστατευτικό ρόλο. Εκκρίνει ορμόνες που βοηθούν την ινσουλίνη να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά.

Η μελέτη έδειξε ότι οι άνθρωποι που ανέστρεψαν τον προδιαβήτη χωρίς να αδυνατίσουν, μετέφεραν λίπος από την κοιλιά προς το υποδόριο επίπεδο — ακόμα κι αν το συνολικό τους βάρος δεν άλλαξε. Η αλλαγή αυτή στη διανομή του λίπους βελτίωσε τη μεταβολική λειτουργία και οδήγησε σε φυσιολογικά επίπεδα σακχάρου.

Ορμόνες που μιμούνται τα φάρμακα απώλειας βάρους

Οι ερευνητές εντόπισαν και έναν δεύτερο μηχανισμό: τις φυσικές ορμόνες του οργανισμού που μιμούνται τα νέα φάρμακα απώλειας βάρους, όπως τα γνωστά Wegovy και Mounjaro.

Αυτά τα φάρμακα βασίζονται σε ορμόνες όπως η GLP-1, η οποία βοηθά τα β-κύτταρα του παγκρέατος να εκκρίνουν ινσουλίνη όταν αυξάνονται τα επίπεδα σακχάρου. Οι άνθρωποι που πέτυχαν ύφεση του προδιαβήτη χωρίς απώλεια βάρους φαίνεται να ενεργοποιούν φυσικά αυτό το ορμονικό σύστημα, ενώ παράλληλα καταστέλλουν άλλες ορμόνες που αυξάνουν τη γλυκόζη.

Από την απώλεια κιλών στην ανακατανομή λίπους

Τα ευρήματα έχουν σημαντικές πρακτικές συνέπειες. Αντί οι ασθενείς να εστιάζουν αποκλειστικά στη ζυγαριά, μπορούν να επιδιώκουν μεταβολικές αλλαγές μέσω διατροφής και άσκησης.

Έρευνες δείχνουν ότι τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα –που βρίσκονται σε τρόφιμα της Μεσογειακής διατροφής, όπως το ελαιόλαδο, οι ξηροί καρποί και το ψάρι– συμβάλλουν στη μείωση του σπλαχνικού λίπους. Επίσης, η αερόβια άσκηση μπορεί να περιορίσει το κοιλιακό λίπος χωρίς να αλλάξει το συνολικό βάρος.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η απώλεια βάρους πρέπει να αγνοηθεί. Παραμένει σημαντική για την καρδιαγγειακή υγεία και τη μακροζωία. Όμως, η επαναφορά του σακχάρου σε φυσιολογικά επίπεδα, ανεξάρτητα από τη μεταβολή του βάρους, θα πρέπει να γίνει βασικός στόχος στη διαχείριση του προδιαβήτη.

Ένα νέο πλαίσιο για την ιατρική πρακτική

Για τους επαγγελματίες υγείας, αυτή η έρευνα δείχνει ότι η θεραπευτική προσέγγιση πρέπει να διευρυνθεί. Η παρακολούθηση της γλυκόζης και η ενθάρρυνση αλλαγών στη σύσταση του σώματος –όχι μόνο στο βάρος– μπορούν να προσφέρουν νέες επιλογές πρόληψης για τους ασθενείς που δυσκολεύονται να χάσουν κιλά.

adynatisma

Σε παγκόσμιο επίπεδο, όπου ο διαβήτης αυξάνεται ραγδαία, η κατανόηση ότι ο προδιαβήτης σε ύφεση μπορεί να επιτευχθεί χωρίς απώλεια βάρους ανοίγει νέους δρόμους. Η έρευνα αυτή αλλάζει ριζικά τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την πρόληψη του διαβήτη, δίνοντας έμφαση στη μεταβολική υγεία και όχι απλώς στη μείωση των κιλών.

Για όσους ζουν με προδιαβήτη και έχουν αποτύχει επανειλημμένα σε προγράμματα δίαιτας, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: η ελπίδα δεν χάθηκε. Υπάρχουν εναλλακτικοί, ρεαλιστικοί τρόποι να προστατεύσουν την υγεία τους – ακόμα και χωρίς να χάσουν βάρος.

Δρ. Σπύρος Μαζάνης στο Healthweb.gr: Η Υπογεννητικότητα και οι κίνδυνοι της καφεΐνης στα παιδιά

Νικολέτα Ντάμπου
-
0
Δρ. Σπύρος Μαζάνης στο Healthweb.gr: Η Υπογεννητικότητα και οι κίνδυνοι της καφεΐνης στα παιδιά

Στην εκπομπή Opinion Health του Healthweb.gr με τη Νικολέτα Ντάμπου, ο παιδίατρος Δρ. Σπύρος Μαζάνης τοποθετείται σε δύο μείζονα θέματα που αγγίζουν τον πυρήνα της ελληνικής κοινωνίας: την υπογεννητικότητα και την κατανάλωση καφεΐνης από παιδιά και εφήβους. Με λόγο σαφή και επιστημονικά τεκμηριωμένο, αναδεικνύει τους κινδύνους που εγκυμονεί η δημογραφική κατάρρευση για το μέλλον της χώρας, αλλά και τις σοβαρές επιπτώσεις της ανεξέλεγκτης χρήσης διεγερτικών ουσιών, όπως η καφεΐνη, στη σωματική και ψυχική υγεία των ανηλίκων. Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: απαιτούνται άμεσα μέτρα, ενημέρωση και αλλαγή νοοτροπίας – τόσο από την Πολιτεία όσο και από την κοινωνία.

mazan ntampoy 2 1

 Κύριε Μαζάνη, θα συζητήσουμε αυτά τα δύο πολύ σημαντικά θέματα, της υπογεννητικότητας και της καφεΐνης, που δεν έχει συζητηθεί και ιδιαίτερα. Ας ξεκινήσουμε με την υπογεννητικότητα. Αρχικά, ας πούμε τι σημαίνει όρος υπογεννητικότητα;

Υπογεννητικότητα σημαίνει ότι σε ένα κράτος έχουν μειωθεί σε τέτοιο βαθμό οι γεννήσεις του, οι οποίες δεν είναι ικανές να αναπληρώσουν τον πληθυσμό της χώρας. Για παράδειγμα, στην Ελλάδα, για να αναπληρωθεί ο πληθυσμός, δηλαδή κάποιοι άνθρωποι πεθαίνουν και γεννιούνται από πίσω οι άλλοι, θα πρέπει η κάθε γυναίκα στην Ελλάδα να γεννάει περίπου δύο παιδιά, 2,1 παιδιά. Όμως αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα οι γυναίκες γεννάνε 1,3 παιδιά. Δηλαδή σχεδόν το μισό από αυτό που πρέπει να γεννήσουν. Πρέπει να γεννάνε δύο παιδιά και γεννάνε ένα. Αυτό το οποίο έχει εντοπιστεί εδώ και 15 χρόνια, από το 2010, σιγά σιγά μειώθηκαν οι γεννήσεις, με αποτέλεσμα να φτάσουμε σε αυτό το σημείο τώρα, που ενώ πριν 15 χρόνια είχαμε 140.000 γεννήσεις το χρόνο στην Ελλάδα, τώρα κοντεύουμε να φτάσουμε γύρω στις 65.000 γεννήσεις. Αυτό σημαίνει ότι σε λίγα χρόνια, που θα φύγουν και οι μεγαλύτεροι από τη ζωή, δεν θα υπάρχουν μικρότεροι οι οποίοι να γεράσουν και να αναπληρώσουν τον πληθυσμό έστω και των ηλικιωμένων. Η αλήθεια είναι ότι έχει εντοπιστεί αυτό το πρόβλημα, αλλά ακόμα δεν έχουν πάρει τα μέτρα που πρέπει να πάρουν.

Ναι, θα το πούμε στην πορεία βέβαια. Άρα, κύριε Μαζάνη, εδώ δεν μιλάμε μόνο για μια κατάσταση η οποία είναι στατιστική, αλλά πλέον έχει άμεσο αντίκτυπο στην κοινωνία. Όπως μας είπατε, έχουν μειωθεί οι γεννήσεις. Άρα, φαντάζομαι, έχουν μειωθεί και τα παιδιά που πάνε στο σχολείο.

Αλήθεια είναι αυτό και μάλιστα φέτος από ότι δημοσίευσε το Υπουργείο περίπου 750 αίθουσες σε όλη την Ελλάδα έκλεισαν σε βρεφικούς σταθμούς, δημοτικά και γυμνάσια. Είναι πάρα πολύ μεγάλος ο αριθμός αυτός και φυσικά δεν έγινε ξαφνικά αυτό. Τα τελευταία 15 χρόνια σιγά-σιγά κλείνουν κάποιες τάξεις που σημαίνει ότι αυτό είναι πάρα πολύ σοβαρό. Αν λάβουμε υπόψη μας το τι γίνεται στη γειτονική Τουρκία Ενώ εμείς έχουμε γύρω στις 65.000 τοκετούς, η Τουρκία τρέχει με 1.200.000 τοκετούς το χρόνο. Είναι πολύ σημαντικό να κάνουμε μία σύγκριση. Βέβαια, η υπογεννητικότητα παρατηρείται σε όλες τις χώρες του κόσμου. Είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο. Ακόμα και η Κίνα έχει ένα πρόβλημα αυτή τη στιγμή. Αλλά άλλο είναι ένας άνθρωπος να είναι 150 κιλά και μέσα σε ένα λοιμό να φτάσει τα 80 κι άλλο είναι να είναι 80 και μέσα σε ένα λοιμό να φτάσει τα 30 κιλά. Κάπως έτσι αντίστοιχα πρέπει να δούμε τη διαφορά που υπάρχει μεταξύ των χωρών.

Δεν ξέρω αν είναι ενθαρρυτικό ή παρηγορητικό το γεγονός ότι δεν είμαστε οι μόνοι.

Δεν είναι καλό, δεν είναι παρηγορητικό, γιατί όπως σας είπα οι άλλοι έχουν πολύ μεγαλύτερο πληθυσμό, άρα έχουν αντοχές ακόμα οι χώρες τους, ενώ εμείς είμαστε μια μικρή χώρα, η οποία όπως είπε και ο Υπουργός Άμυνας σε δύο ομιλίες του τελευταία που άκουσα, σε λίγο καιρό δεν θα έχουμε άντρες για να επανδρώσουν τις ένοπλες δυνάμεις για την ασφάλεια της χώρας. Γι’ αυτό έφερα και το παράδειγμα της Τουρκίας, που έχει 1,2 εκατομμύρια τοκετούς τον χρόνο. Άρα, λοιπόν, πρέπει να δοθεί μία λύση σε αυτό άμεσα. Επηρεάζονται τα επαγγέλματα που έχουν σχέση με τα παιδιά και τη γυναίκα, δηλαδή οι παιδίατροι, οι γυναικολόγοι μαιευτήρες, οι μαίες, οι νοσηλευτές, τα μαιευτήρια και όλα τα προϊόντα τα οποία έχουν σχέση με τα παιδιά και με τη μητέρα.

mazan ntampoy 2

Άρα ακουμπάει και την οικονομία, κύριε Μαζάνη.

Εννοείται ότι είναι και οικονομικό το αποτέλεσμα αυτής της υπογεννητικότητας. Και μακροπρόθεσμα έχουμε εθνικό θέμα, διότι σε λίγο δεν θα υπάρχει πληθυσμός στην Ελλάδα. Τι θα γίνει, πώς θα αναπληρωθεί αυτός ο πληθυσμός;

Θα είμαστε μειονότητα στη χώρα μας οι Έλληνες;

Ακριβώς. Αυτή τη στιγμή, οι ηλικίες που είναι των 25 με 35, 38, άντε 40 χρονών που θα γεννούσαν παιδιά, βρίσκονται στο εξωτερικό. Από ό,τι ξέρουμε, περίπου 500.000 νέοι μέσα στην κρίση έφυγαν στο εξωτερικό και αυτοί δεν ξαναγύρισαν. Άρα, λοιπόν, τι πρέπει να γίνει. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε κάποια μέτρα ελάφρυνσης προς τους νέους γονείς, τις νέες οικογένειες, αλλά φαίνεται ότι αυτό δεν είναι επαρκές, διότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό. Τα τελευταία χρόνια, με την πάροδο των χρόνων, έχει αλλάξει και η νοοτροπία των Ελλήνων, οι οποίοι δεν θέλουν να παντρευτούν, δεν θέλουν να κάνουν παιδιά, δεν θέλουν να αναλάβουν τις υποχρεώσεις. Ίσως το οικονομικό θέμα να λύνεται πιο εύκολα από ότι η νοοτροπία που έχει επικρατήσει τελικά μετά από τόσα χρόνια στη χώρα μας.

Ξέρετε κάτι, κύριε Μαζάνη, σκέφτομαι και αυτό. Μήπως η όλη κατάσταση στην Ελλάδα έχει δημιουργήσει μια ανασφάλεια, δηλαδή τόση οικονομική κατάσταση, γιατί ακόμα βλέπουμε και τις 25-35 ηλικίες που λέτε, ξέρετε, υπάρχουν άνθρωποι που ζουν ακόμα με τους γονείς τους λόγω οικονομικών θεμάτων. Σε τι ψυχολογία βρίσκονται όσον αφορά στο κομμάτι αυτό;

Οι νέοι έχουν ανασφάλεια σε σχέση με το να δημιουργήσουν οικογένεια στην Ελλάδα. Είναι αληθές. Όπως τα περιγράφετε είναι τα πράγματα. Όμως πρέπει να βρούμε μία λύση. Και όλοι λένε ότι ακόμα και την καλύτερη λύση να βρούμε αυτή τη στιγμή, είτε είναι οικονομική, είτε οποιοδήποτε άλλο τρόπο, αλλάξουμε την νοοτροπία των νέων ανθρώπων να παντρευτούν και να κάνουν παιδιά, αυτό θα αποδώσει μετά από 15-20 χρόνια, τουλάχιστον. Άρα, λοιπόν, πρέπει έγκαιρα, γρήγορα να βρούμε τη λύση, να πάρουμε μέτρα. Ακούγονται διάφορες υποθέσεις, διάφορες προτάσεις που κάνουν διάφοροι άνθρωποι, επιστήμονες και μη, για το πώς μπορεί να αλλάξει αυτό το κλίμα. Δεν μπορούμε να ξέρουμε ακριβώς ποιο είναι το πιο σωστό. Σίγουρα όμως πρέπει να αλλάξει όλο μαζί και το οικονομικό και η νοοτροπία. Για παράδειγμα υπάρχει μια πρόταση, κάθε γυναίκα που γεννάει στην Ελλάδα να παίρνει μισθό, τουλάχιστον χίλια ευρώ το μήνα, μέχρι το παιδί της να φτάσει 15 ετών, δηλαδή η γυναίκα να μπορεί να συντηρήσει το παιδί της, να δουλεύει, να θεωρείται ότι είναι δουλειά αυτό, και μετά τα 15 χρόνια του παιδιού, για παράδειγμα, αυτό θα μπορούσε να γίνει σύνταξη, μια εθνική σύνταξη μητρότητας. Άρα, λοιπόν, και η ανύπαντρη μητέρα και αυτή η οποία θα χωρίσει ενδεχομένως, γιατί υπάρχουν τόσα διαζύγια, να αισθάνεται μια ασφάλεια ότι έχοντας έναν μισθό, για αυτό το οποίο κάνει, έτσι θα μπορέσει να στηρίξει την οικογένειά της, το παιδί της ή τα παιδιά της. Ποιος δεν θα έδινε αυτά τα χρήματα προκειμένου να αναστηθεί η χώρα μας, να ξαναέχει τον πληθυσμό που πρέπει να έχει; Διότι χάνεται η χώρα μας, αυτό είναι δεδομένο. Σε μερικά χρόνια θα είναι τελείως άσκοπο να το συζητάμε.

Θα πρέπει η κυβέρνηση να επενδύσει σε αυτό, κύριε Μαζάνη. Και όπως είπατε, γιατί υπάρχουν και γυναίκες, οι οποίες αποφασίζουν να κάνουν και μόνες τους ένα παιδάκι. Οπότε σίγουρα είναι ενθαρρυντικό και για τις νέες ηλικίες που ακόμη, ας πούμε, στα 25, στα 26, δεν έχει καταφέρει κανείς υπό κανονικές συνθήκες να παίρνει ακόμα πάρα πολύ μεγάλους μισθούς και μεγάλα εισοδήματα. Οπότε, κύριε Μαζάνη, εδώ χτυπάει το καμπανάκι. Καλό θα είναι η Πολιτεία να μας ακούσει και να βρεθούν άμεσες λύσεις.

 Και πρέπει οι λύσεις να γίνουν πάρα πολύ γρήγορα. Πάρα πολύ γρήγορα, να μπει το χέρι στη τσέπη που λέμε, αλλά και γενικότερα να υπάρξει μία εκπαίδευση, μία προβολή του θέματος από όλους οι οποίοι ασχολούνται με αυτό, μπορεί να είναι πολιτικοί, μπορεί να είναι γιατροί, μπορεί να είναι εκπαιδευτές, η εκκλησία, όλοι μαζί, προκειμένου να σώσουμε το έθνος μας.

Ακριβώς, κύριε Μαζάνη. Ας πάμε τώρα στο δεύτερο θέμα της σημερινής μας εκπομπής, που είναι η καφεΐνη σε σχέση με τα παιδιά. Από ποια ηλικία επιτρέπεται η χρήση καφεΐνης στα παιδιά;

Κοιτάξτε, την ευκαιρία για να κάνουμε αυτό το θέμα μας την έδωσε τώρα τελευταία ένα φαινόμενο που υπάρχει στους νέους και στα παιδιά και στους εφήβους που υπάρχουν στην αγορά κάποια μικρά φακελάκια που περιέχουν μεγάλες δόσεις καφεΐνης και αυτά πωλούνται ελεύθερα ήδη στην Αμερική και έρχονται και προς την Ευρώπη τα οποία τα χρησιμοποιούν οι νέοι για να πάρουν ένα μπουστάρισμα καφείνης, ειδικά αυτοί οι οποίοι γυμνάζονται ή διαβάζουν, προκειμένου να πάρουν μεγάλες δόσεις καφείνης. Αυτό όμως το βάζουν ανάμεσα στα χείλη και στο μάγουλο, και δρα σαν υπογλώσσιο μέσα σε λίγα λεπτά η καφεΐνη απορροφάται από τον οργανισμό του παιδιού και νιώθει τα αποτελέσματα που θα προκαλέσει η καφεΐνη στον οργανισμό του. Αυτό όμως είναι πάρα πολύ επικίνδυνο γιατί μπορεί να πάρει μεγάλες δόσεις ένα παιδί καφείνης και να δημιουργηθούν τα αντίστοιχα προβλήματα που θα πούμε παρακάτω τι μπορεί να προκαλέσει η καφεΐνη.

Αυτό είναι νέα μόδα, κύριε Μαζάνη;

Αυτό είναι η νέα μόδα και είναι πάρα πολύ επικίνδυνη και γι’ αυτό χρειάζεται μεγάλη προσοχή. Η Αμερικανική Παιδιατρική Ακαδημία ορίζει ότι τουλάχιστον μέχρι 12 χρονών δεν πρέπει τα παιδιά να χρησιμοποιούν καθόλου καφεΐνη. Να μην πίνουν δηλαδή καφέ. Και αυτή τη συνήθεια που έχουν μερικοί γονείς ή και παππούδες, ας το πούμε, οι οποίοι λένε, έλα μωρέ δώσε στο παιδί λίγο να δοκιμάσει λίγο καφέ να δούμε, ή δίνουν αντίστοιχα και μπίρα ή κρασί, είναι μια συνήθεια πάρα πολύ κακή. Άρα λοιπόν μέχρι 12 χρονών τα παιδιά δεν πρέπει να πίνουν καθόλου καφεΐνη. Είτε αυτό είναι μέσα από καφέ, είτε είναι τσάι, είτε είναι μέσα από προϊόντα ενεργειακά, τα οποία περιέχουν μέσα καφεΐνη, γιατί υπάρχει και κρυμμένη καφεΐνη σε πάρα πολλά προϊόντα.

Ίσως και αναψυκτικά.

Και τα αναψυκτικά και τα ενεργειακά ποτά που παίρνουν. Μετά τα 12 χρόνια θα μπορούσε ένα παιδί να παίρνει γύρω στα 80 με 100 μιλιγκράμ την ημέρα καφεΐνη. Αυτό σημαίνει ότι είναι ένας καφές. Ένας καφές φίλτρου, ας πούμε, έχει γύρω στα 80 μιλιγκραμ. Ένα εσπρέσο έχει γύρω στα 30, 40, 50 μιλιγκράμ. Άρα λοιπόν μετά τα 12 θα μπορούσε ένα παιδί να πάρει έναν καφέ. Όμως αυτά τα φακελάκια που αναφέραμε στην αρχή περιέχουν μέσα διπλάσιες δόσεις καφεΐνης, δηλαδή περιέχουν 200 μιλιγκράμ, που σημαίνει ότι είναι σαν να παίρνει το παιδί μέσα σε λίγα λεπτά, ενώ ο καφές μπορεί να κάνει μισή ώρα και μία ώρα για να δράσει στον οργανισμό, αυτά τα φακελάκια που τα βάζουν στο στόμα τους σαν υπογλώσσια, δρουν μέσα σε δέκα.

Απορροφάται γρήγορα αυτό, κύριε Μαζάνη. Δεν γίνεται η όλη διάρκεια που θα πιει κάποιος έναν καφέ σε μια διάρκεια χρόνου. Να πάει στο στομάχι, να πάει στο έντερο, να απορροφηθεί. Και όμως πολλοί τα θεωρούν αθώα όλα αυτά, κύριε Μαζάνη.

Δεν είναι αθώα, διότι η καφεΐνη είναι ουσιαστικά ένα φάρμακο. Είναι διεγερτικό, δρα κατευθείαν στον εγκέφαλο. Αυτό λοιπόν σημαίνει ότι εμποδίζει τον οργανισμό μας να αισθανθούμε την κούραση. Δεν είναι ότι μας ξεκουράζει, μας μπουστάρει, γιατί δεν αισθανόμαστε την κούραση. Όμως πολύ γρήγορα θα πέσουμε περισσότερο κάτω από την κούραση, διότι αυτή είναι ανασταλτικός παράγοντας των ουσιών που μας λένε κουράστηκες, τώρα κάθισε, ξεκουράσου, κοιμήσου, να έχεις μια μικρή ανάπαυλα. Άρα λοιπόν οι νέοι οι οποίοι παίρνουν προϊόντα καφεΐνης, γιατί εξαρτάται και από το βάρος του παιδιού και από την ηλικία του και από την ευαισθησία που έχει ο κάθε εγκέφαλος, μπορεί να του διεγείρει τον εγκέφαλό του και να κάνει αϋπνίες, να βλέπουν τα παιδιά εφιάλτες, να είναι πολύ νευρικά και ακόμα να κάνουν και κρίσεις επιληπτικές, να κάνουν σπασμούς.

Μπορούν να προκαλέσουν και περισσότερα προβλήματα στην υγεία και στην ψυχολογία τους;

Βεβαίως, διότι κάνει ταχυκαρδίες και ανεβάζει την πίεση και διαταράσει και τον ψυχισμό τους. Και παρόλο που είναι κάτι σπάνιο, έχουν υπάρξει και θάνατοι από υπερβολική δόση καφεΐνης, διότι ένα μικρό παιδί δεν μπορεί να ελέγξει την ποσότητα που θα πάρει. Ένας ενήλικας λέει, πίνω ένα καφέ, πίνω δύο, μετά αρχίζω να αισθάνομαι λίγο νευρικότητα, σταματάω, δεν πίνω άλλο. Τα παιδιά και μάλιστα με τέτοιες δόσεις που απορροφούνται πάρα πολύ γρήγορα, δεν μπορούν να τις ελέγξουν.

Και τα παιδιά κύριε Μαζάνη σκέφτομαι ότι έχουν από μόνα τους πάρα πολλή ενέργεια. Οπότε τους επηρεάζει ακόμη περισσότερο το κεντρικό νευρικό σύστημα. Και εκεί μπορεί και οι συμπεριφορές να ξεφεύγουν περισσότερο. Να γίνονται πιο επιθετικά ίσως;

Φυσικά. Και επίσης οι ψυχολόγοι και οι ψυχίατροι λένε ότι η χρήση της καφεΐνης κάτω από τέτοιες συνθήκες που μπουστάρεται το παιδί και αρχίζει να μην αισθάνεται φυσιολογικά είναι ένα παράθυρο προς το να κάνει και χρήση άλλων ουσιών οποιωνδήποτε, είτε είναι τσιγάρο, είτε κάποιες άλλες ουσίες, χημικές, ναρκωτικά κλπ.

Άρα, κύριε Μαζάνη και σε αυτό το κομμάτι πάλι μπαίνει η Πολιτεία. Διότι θα πρέπει ίσως να μπήκε και ένας κανόνας. Δηλαδή, ας πούμε, είπατε πριν για τα υπογλώσσια. Μήπως δεν θα πρέπει να πωλούνται αυτά τα υπογλώσσια σε παιδιά, όπως είπατε πριν τα δωδεκα έτη;

Ναι, έχετε δίκιο. Το πιθανότερο από όλα είναι ότι θα έπρεπε να ληφθούν κάποια μέτρα, όπως δεν επιτρέπεται να πωλούνται τα τσιγάρα σε ανήλικους ή τα ποτά σε ανήλικους, να συμβεί και αυτό. Παρόλο που μέσω του διαδικτύου πια είναι εύκολο οι νέοι να τα βρουν στο διαδίκτυο και να τα χρησιμοποιήσουν. Χρειάζεται ένα μέτρο, ένας νόμος, ένας κανόνας και ταυτόχρονα χρειάζεται η εκπαίδευση. Πάντοτε η παιδεία και η εκπαίδευση είναι πολύ σημαντικό να ξεκινάει από το σχολείο, από τις μικρές τάξεις και τα παιδιά εκπαιδεύονται.

Και η εκπαίδευση των γονέων, κύριε Μαζάνη, γιατί πάρα πολλοί γονείς, ίσως αυτά τα οποία λέμε να μην τα αντιλαμβάνονται ακριβώς. Να μην καταλαβαίνουν, δηλαδή, το ότι δεν είναι αθώα η καφεΐνη. Και ειδικά και στα μεγαλύτερα παιδιά όταν είναι στις πανελλαδικές εξετάσεις. Εκεί λόγω του άγχους και λοιπά, η μητέρα και ο μπαμπάς θα πουν να σου φέρω ένα καφεδάκι, παιδί μου, έτσι για να έχεις ενέργεια για το διάβασμά σου και λοιπά. Και πίνουν ασταμάτητα καφέδες. Και ασταμάτητα και οι γονείς πηγαίνουν στα παιδιά για καλό.

 

Έχετε απόλυτο δίκιο. Επειδή ο καφές είναι μέσα στο σπίτι μας και είναι φιλικός προς το μάτι μας και στη χρήση του, συμβαίνει αυτό που λέτε. Όμως στην πράξη έχουν αποδείξει όλες οι μελέτες ότι τα παιδιά τα οποία διαβάζουν και πρέπει να ξενυχτήσουν στο διάβασμα, αν χρησιμοποιήσουν αρκετή ποσότητα καφεΐνης, τελικά φέρνει αντίθετα αποτελέσματα. Δηλαδή, εμποδίζεις το παιδί να αισθανθεί την κούραση και κάποια στιγμή το παιδί θα πέσει τελείως κάτω από χειρότερες συνθήκες από ότι αν δεν έπινε καφέ και κουραζόταν φυσιολογικά. Επομένως, ένα παιδί το οποίο διαβάζει δεν πρέπει να πίνει καφέ, πρέπει να τρώει καλά. Να πάρει φρούτα, να πάρει τις βιταμίνες του, να πίνει πολύ νερό για να ενυδατώνεται, φρούτα με χυμούς φρούτων, δηλαδή μια καλή διατροφή, να κοιμάται καλά, διότι πρέπει να κοιμηθεί ο εγκέφαλος, να ξεκουραστεί για να αποδώσει στα μαθήματά του και να κάνει και άσκηση. Πρέπει να βάλουμε την άσκηση, την αερόβια άσκηση στη ζωή των παιδιών σε καθημερινή βάση. Άρα λοιπόν η σωστή διατροφή, ο ύπνος και η άσκηση είναι τα τρία κορυφαία τα οποία ενισχύουν την άμυνα του οργανισμού και την αποδοτικότητα του εγκεφάλου.

mazan ntampoy 2 1

Πάντως το παρατηρούμε και στον εαυτό μας, κύριε Μαζάνη, εγώ το παρατηρώ. Αν κάποια στιγμή πιω παραπάνω καφέ από ό,τι χρειάζομαι, μετά είναι αυτό που είπατε, γυρίζει σε άγχος και ταχυπαλμία.

Έτσι ακριβώς.

Κύριε Μαζάνη, θέλετε να προσθέσετε κάτι κλείνοντας;

Όχι, σας ευχαριστώ πάρα πολύ. Ήταν πολύ χρήσιμα αυτά τα πράγματα τα οποία είπαμε προς τους γονείς, να βοηθήσουμε την ελληνική οικογένεια, τα παιδιά, αλλά και τη χώρα μας, γιατί το μεγάλο μας πρόβλημα είναι η υπογεννητικότητα σε λίγα χρόνια. Θα το πω, μπορεί η μάνα να είναι ένα σπάνιο είδος. Όπως υπάρχουν τα ζώα και λέμε αυτό το ζώο έχει γίνει σπάνιο και πρέπει να το προστατεύσουμε, φοβάμαι ότι αν πάμε έτσι, σε λίγα χρόνια η μάνα θα είναι κάτι πολύ σπάνιο.

Ευχαριστούμε πολύ κύριε Μαζάνη, για τις χρήσιμες πληροφορίες και τις συμβουλές που μας δώσετε και για τα δύο θέματα αυτά τα σημαντικά, το δημογραφικό και την καφεΐνη στα παιδιά. Και το μήνυμα, κύριε Μαζάνη, θα πρέπει να είναι η σωστή ενημέρωση και η υπεύθυνη στάση.

Σωστά. Ευχαριστώ πολύ.

 

Θεοδωρικάκος: Στοίχημα ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης με έμφαση στην καινοτομία

Αρετή Διαμάντη
-
0
Θεοδωρικάκος: Στοίχημα ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης με έμφαση στην καινοτομία

Το όραμα για ένα νέο, βιώσιμο και καινοτόμο παραγωγικό πρότυπο για την Ελλάδα ανέπτυξε ο Υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, κατά τη διάρκεια του 24ου Συνεδρίου Healthworld, αναδεικνύοντας τη φαρμακοβιομηχανία σε πυλώνα της αναπτυξιακής στρατηγικής της χώρας.

kainotomia

«Το στοίχημα για όλη την Ελλάδα είναι να διαμορφώσει ένα νέο παραγωγικό πρότυπο. Χρειαζόμαστε λιγότερες δαπάνες, μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και στρατηγικές επενδύσεις», δήλωσε ο Υπουργός, υπογραμμίζοντας ότι η ελληνική φαρμακοβιομηχανία αναπτύσσεται δυναμικά, συμβάλλοντας με ποσοστό άνω του 3% στο ΑΕΠ της χώρας.

Ο κ. Θεοδωρικάκος στάθηκε στη σημασία της προσέλκυσης πολυεθνικών επενδύσεων, αλλά και στην ανάγκη να ενισχυθεί η συνύπαρξη των μεγάλων σχημάτων με τις μικρότερες, μεμονωμένες μονάδες. «Πιστεύω πολύ στη συνεχή συνύπαρξη. Δεν μπορείς να αντιμετωπίζεις πλέον αποσπασματικά τα πράγματα», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι στο παρελθόν σημαντικά επενδυτικά κεφάλαια διατέθηκαν χωρίς το ανάλογο αποτέλεσμα.

Αναφερόμενος στην έλλειψη πόρων κατά την ανάληψη των καθηκόντων του, αποκάλυψε ότι από το 2004 έως το 2019 υπήρξαν ανεκμετάλλευτα κονδύλια τα οποία τώρα το Υπουργείο επιχειρεί να ανακτήσει. «Μέχρι σήμερα έχουμε πάρει πίσω 80 εκατ. ευρώ», σημείωσε, αποκαλύπτοντας ότι μέρος αυτών των χρημάτων θα χρηματοδοτήσει το Κέντρο Καινοτομίας στη Θεσσαλονίκη, μια σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, που θα αποτελέσει νέο υπόδειγμα τεχνολογικής ανάπτυξης.

ygeia kainotomia

Παράλληλα, προανήγγειλε ότι εντός Οκτωβρίου θα πραγματοποιηθεί συνάντηση με τη φαρμακοβιομηχανία για να συζητηθούν τα κοινά δεδομένα που αφορούν την έρευνα και την καινοτομία. «Η συνεργασία με το Επιμελητήριο θα είναι πολύ εποικοδομητική για να κάνουμε το κοινό μας όραμα πραγματικότητα», πρόσθεσε.

Σύκα: Οι πιο νόστιμες ιδέες για επιδόρπιο με σύκα

Αρετή Διαμάντη
-
0
Σύκα: Οι πιο νόστιμες ιδέες για επιδόρπιο με σύκα

Τα σύκα είναι ένα από τα πιο γευστικά και θρεπτικά φρούτα που μπορούμε να απολαύσουμε όλο το χρόνο. Εκτός από το γεγονός ότι είναι πλούσια σε φυτικές ίνες και βιταμίνες, προσφέρουν μια φυσική γλυκύτητα που μετατρέπει οποιοδήποτε γλυκό σε κάτι μοναδικό. Από το πρωινό μέχρι το επιδόρπιο μετά το δείπνο, τα σύκα μπορούν να ενσωματωθούν σε πολλές δημιουργικές συνταγές, όπως το τοστ, τα pancakes και τα τάρτες. Ας δούμε μερικές από τις πιο νόστιμες ιδέες για γλυκά με σύκα.

Τοστ με Σύκα και Τυρί Κρέμα

Τοστ με Σύκα και Τυρί Κρέμα

Ένα από τα πιο απλά και γρήγορα γλυκά είναι το τοστ με σύκα. Απλώστε μια στρώση τυρί κρέμα σε φρυγανισμένο ψωμί και προσθέστε φρέσκα ή αποξηραμένα σύκα κομμένα σε φέτες. Μπορείτε να προσθέσετε λίγο μέλι ή καρύδια για extra γεύση και τραγανότητα. Το αποτέλεσμα είναι ένα ισορροπημένο γλυκό-αλατισμένο πιάτο που ταιριάζει τέλεια με τον καφέ ή το τσάι σας το πρωί. Η γλυκύτητα των σύκων συνδυάζεται αρμονικά με την κρεμώδη υφή του τυριού, δημιουργώντας μια μικρή γευστική έκρηξη σε κάθε μπουκιά.

Pancakes με Σύκα και Μέλι

Τα pancakes με σύκα είναι ιδανικά για ένα γλυκό brunch ή ένα σνακ μετά από μια κουραστική μέρα. Μπορείτε να προσθέσετε φρέσκα κομμάτια σύκου μέσα στη ζύμη ή να τα τοποθετήσετε πάνω από τα έτοιμα pancakes μαζί με μέλι και λίγα αμύγδαλα. Ο συνδυασμός της αφράτης ζύμης με τη φυσική γλυκύτητα των σύκων και τη ρευστή γλυκύτητα του μελιού δημιουργεί ένα πιάτο που δεν αφήνει κανέναν αδιάφορο. Επιπλέον, τα pancakes με σύκα είναι εύκολα και γρήγορα στην προετοιμασία, καθιστώντας τα τέλεια επιλογή για όλες τις ώρες της ημέρας.

Τάρτες και Κρέμες με Σύκα

Αν θέλετε να εντυπωσιάσετε τους καλεσμένους σας, οι τάρτες με σύκα είναι η ιδανική επιλογή. Μπορείτε να δημιουργήσετε μια βάση με ζύμη μπισκότου ή κρούστα τάρτας, και να προσθέσετε κρέμα πατισερί ή mascarpone. Τα σύκα τοποθετούνται προσεκτικά πάνω από την κρέμα, και μπορείτε να ολοκληρώσετε με μια ελαφριά καραμέλα ή λίγα ψιλοκομμένα καρύδια. Το αποτέλεσμα είναι ένα γλυκό που συνδυάζει την πολυτέλεια με τη φυσικότητα των φρούτων, καθιστώντας το ιδανικό για γιορτές ή ειδικές περιστάσεις.

Τάρτες και Κρέμες με Σύκα

Τα σύκα δεν είναι απλά ένα φρούτο· είναι πηγή έμπνευσης για γλυκά που συνδυάζουν γεύση, υγεία και αισθητική. Είτε πρόκειται για ένα απλό τοστ, αφράτα pancakes ή εντυπωσιακή τάρτα, η προσθήκη σύκων μετατρέπει οποιοδήποτε πιάτο σε μια μικρή γιορτή για τον ουρανίσκο. Την επόμενη φορά που θα θέλετε κάτι γλυκό, αφήστε τα σύκα να γίνουν οι πρωταγωνιστές του τραπεζιού σας.

Η αλήθεια πίσω από το shutdown και τη φροντίδα υγείας για μετανάστες

Στέλλα Στρούβαλη
-
0
Η αλήθεια πίσω από το shutdown και τη φροντίδα υγείας για μετανάστες

Ο «πόλεμος μηνυμάτων» γύρω από το κυβερνητικό shutdown στις ΗΠΑ βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, και οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν ότι οι Ρεπουμπλικανοί βρίσκονται σε δύσκολη θέση. Η απαίτηση των Δημοκρατικών να παραταθούν οι ενισχυμένες επιδοτήσεις του Obamacare αποδεικνύεται δημοφιλής μεταξύ των πολιτών, αναγκάζοντας την αντιπολίτευση να στραφεί σε μια γνώριμη τακτική: τη στοχοποίηση των μεταναστών χωρίς έγγραφα.

parapliroforisi ipa

Οι Ρεπουμπλικανοί ισχυρίζονται ότι οι Δημοκρατικοί επιδιώκουν να παρέχουν υγειονομική περίθαλψη σε παράτυπους μετανάστες. Όμως, όπως επεσήμανε σε ανάλυσή του το CNN, οι αλλαγές που ζητούν οι Δημοκρατικοί στο Obamacare και το Medicaid δεν θα παρείχαν κάλυψη σε άτομα χωρίς νόμιμα έγγραφα, καθώς αυτοί εξακολουθούν να μην είναι επιλέξιμοι για τα δύο προγράμματα.

Παρά ταύτα, υπάρχουν στοιχεία που επιτρέπουν στους Ρεπουμπλικανούς να παραποιούν εν μέρει την πραγματικότητα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ομοσπονδιακά κονδύλια του Medicaid μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη επειγουσών ιατρικών αναγκών μεταναστών χωρίς έγγραφα — κάτι που επιβάλλεται από την ομοσπονδιακή νομοθεσία επί δεκαετίες. Ωστόσο, η πολιτική στρατηγική της Δεξιάς να κατηγορεί τους Δημοκρατικούς ότι «κρατούν όμηρο» τη χρηματοδότηση της κυβέρνησης για χάρη των μεταναστών βασίζεται σε μια στρεβλή και συχνά ψευδή αφήγηση.

Ο αντιπρόεδρος JD Vance, σε πρόσφατη ενημέρωση Τύπου στον Λευκό Οίκο, επιχείρησε να ενισχύσει το επιχείρημα αυτό. Υποστήριξε ότι οι αιτούντες άσυλο και όσοι διαθέτουν προσωρινό νομικό καθεστώς θα έπρεπε να θεωρούνται «παράνομοι», επειδή –όπως είπε– η κυβέρνηση Μπάιντεν χορηγεί τα καθεστώτα αυτά «υπερβολικά εύκολα». Στο ίδιο μήκος κύματος, ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Μάικ Τζόνσον κατηγόρησε τον Μπάιντεν ότι «επέκτεινε παρανόμως την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη σε παράνομους μετανάστες μέσω εκτελεστικών εντολών».

Η ρητορική αυτή βρίσκει απήχηση, καθώς οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η κοινή γνώμη έχει στραφεί αρνητικά απέναντι στον χειρισμό του μεταναστευτικού από τη διοίκηση Μπάιντεν. Παρ’ όλα αυτά, από νομικής άποψης, οι αιτούντες άσυλο και οι κάτοχοι προσωρινού καθεστώτος δεν είναι παράνομοι σύμφωνα με το αμερικανικό δίκαιο.

Η δεύτερη βασική γραμμή επιχειρημάτων των Ρεπουμπλικανών αφορά τον νόμο EMTALA (Emergency Medical Treatment and Active Labor Act), που υποχρεώνει τα νοσοκομεία που λαμβάνουν κονδύλια Medicare να παρέχουν επείγουσα περίθαλψη σε οποιονδήποτε, ανεξαρτήτως ασφάλισης ή νομικού καθεστώτος. Ο νόμος αυτός, μάλιστα, υπογράφηκε από τον Ρεπουμπλικανό πρόεδρο Ρόναλντ Ρίγκαν το 1986. Ο Vance παρουσίασε τους μετανάστες χωρίς έγγραφα ως υπεύθυνους για τις μεγάλες αναμονές στα επείγοντα, όμως τα στοιχεία δείχνουν ότι η ομοσπονδιακή αποζημίωση για τη φροντίδα τους αντιστοιχεί σε μόλις 0,4% των δαπανών του Emergency Medicaid για το 2023.

Η στάση αυτή φέρνει το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα αντιμέτωπο με ένα ηθικό δίλημμα: αν πράγματι θέλει να περικόψει τη χρηματοδότηση για επείγουσα περίθαλψη, είναι διατεθειμένο να δεχθεί ότι οι γιατροί δεν θα πρέπει να σώζουν ζωές μεταναστών χωρίς χαρτιά; Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ απέφυγε να απαντήσει σε σχετική ερώτηση, λέγοντας πως «αυτό μάλλον δεν είναι θέμα για εμένα».

Παράλληλα, οι Ρεπουμπλικανοί κατηγορούν ορισμένες Πολιτείες –όπως η Καλιφόρνια– ότι χρησιμοποιούν «λογιστικά τεχνάσματα» για να διοχετεύουν ομοσπονδιακά κονδύλια Medicaid στην περίθαλψη μεταναστών χωρίς έγγραφα. Ωστόσο, όπως ανέφερε το CNN, δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι κάτι τέτοιο παραβιάζει την ισχύουσα νομοθεσία.

Οι Ρεπουμπλικανοί επικαλούνται επίσης παλαιότερες δηλώσεις Δημοκρατικών ηγετών, όπως του Τζο Μπάιντεν και της Καμάλα Χάρις, οι οποίοι σε τηλεμαχία το 2019 είχαν υποστηρίξει την ιδέα της κάλυψης μεταναστών χωρίς έγγραφα μέσω κυβερνητικών προγραμμάτων υγείας. Ωστόσο, οι σημερινοί Δημοκρατικοί δεν προτείνουν κάτι τέτοιο. Αντιθέτως, επικεντρώνονται στην παράταση των επιδοτήσεων του Obamacare για Αμερικανούς πολίτες, ενώ δηλώνουν ανοιχτά ότι δεν στηρίζουν την παροχή επιδοτήσεων σε όσους βρίσκονται παράνομα στη χώρα.

Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Ρούμπεν Γκαλέγκο του Αριζόνα δήλωσε πρόσφατα: «Είμαστε έτοιμοι να ψηφίσουμε οποιονδήποτε νόμο που θα ξεκαθαρίζει ότι όσοι βρίσκονται παράνομα στις ΗΠΑ δεν πρέπει να λαμβάνουν επιδόματα ή επιδοτήσεις.»

poy ipa europi 1

Την ίδια ώρα, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το κοινό στηρίζει τις προτάσεις των Δημοκρατικών. Έρευνα του KFF αποκάλυψε ότι το 78% των Αμερικανών –και το 57% των ψηφοφόρων του MAGA κινήματος– υποστηρίζουν την παράταση των επιδοτήσεων Obamacare. Αντίθετα, δημοσκόπηση της Washington Post έδειξε ότι το 47% των πολιτών θεωρεί τον πρώην πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και τους Ρεπουμπλικανούς κυρίως υπεύθυνους για το shutdown, έναντι 30% που κατηγορεί τους Δημοκρατικούς.

Η αντιπαράθεση για την υγειονομική κάλυψη των μεταναστών είναι, στην ουσία, μια πολιτική μάχη για τον έλεγχο της αφήγησης. Καθώς η κοινή γνώμη δείχνει να στηρίζει την κοινωνική πολιτική των Δημοκρατικών, οι Ρεπουμπλικανοί επιλέγουν –όπως και στο παρελθόν– να αναζωπυρώνουν φόβους και προκαταλήψεις. Όμως τα δεδομένα δείχνουν πως η ρητορική τους βασίζεται περισσότερο σε πολιτικούς υπολογισμούς παρά σε πραγματικά γεγονότα.

Λεπτοσπείρωση: Νέα διαγνωστική εξέταση μπορεί να οδηγήσει σε έγκαιρη διάγνωση

Στέλλα Στρούβαλη
-
0
Λεπτοσπείρωση: Νέα διαγνωστική εξέταση μπορεί να οδηγήσει σε έγκαιρη διάγνωση

Μια νέα επιστημονική ανακάλυψη από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Yale υπόσχεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο διαγιγνώσκεται και αντιμετωπίζεται η λεπτοσπείρωση, μια τροπική νόσος που επηρεάζει κάθε χρόνο περίπου 1 εκατομμύριο ανθρώπους παγκοσμίως και προκαλεί σχεδόν 60.000 θανάτους.

leptospirosi

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Microbiology Spectrum (2025), παρουσιάζει μια πρωτοποριακή διαγνωστική μέθοδο ικανή να ανιχνεύει στο αίμα και στα ούρα συγκεκριμένες πρωτεΐνες — γνωστές ως πρωτεΐνες τροποποίησης λοιμογόνου δράσης (VM proteins) — οι οποίες αποτελούν βασικό δείκτη παρουσίας του βακτηρίου Leptospira.

Ένα διαγνωστικό «άλμα» για τη δημόσια υγεία

Η λεπτοσπείρωση μεταδίδεται μέσω ούρων μολυσμένων ζώων και μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες σε ζωτικά όργανα όπως το ήπαρ, τα νεφρά και οι πνεύμονες. Παρά τη σοβαρότητά της, η έγκαιρη διάγνωση παραμένει δύσκολη, κυρίως λόγω της έλλειψης ευαίσθητων και αξιόπιστων διαγνωστικών εργαλείων.

Η ομάδα του καθηγητή Joseph M. Vinetz από το Yale, σε συνεργασία με την Luna Bioscience — εταιρεία που ίδρυσε ο ίδιος με στόχο την ανάπτυξη εμβολίων κατά αναδυόμενων λοιμώξεων — ανέπτυξε μια ανοσολογική δοκιμή (capture immunoassay) βασισμένη σε μονοκλωνικά αντισώματα (mAb). Το τεστ αυτό ανιχνεύει με ακρίβεια τις VM πρωτεΐνες, οι οποίες αποτελούν το «κλειδί» για την παθογένεση της νόσου.

«Γνωρίζουμε εδώ και χρόνια ότι η λεπτοσπείρωση επηρεάζει πολλαπλά συστήματα του οργανισμού, προκαλώντας ίκτερο, οξεία νεφρική ανεπάρκεια και πνευμονική αιμορραγία», δήλωσε ο Vinetz. «Η ανακάλυψή μας ότι οι πρωτεΐνες VM λειτουργούν ως κυκλοφορούντες εξωτοξίνες μάς δίνει έναν σαφή και στοχευμένο βιοδείκτη για νέες διαγνωστικές και θεραπευτικές προσεγγίσεις».

Η λεπτοσπείρωση: μια υποτιμημένη απειλή

Η λεπτοσπείρωση αποτελεί την πρώτη συστηματική βακτηριακή νόσο που μεσολαβείται από τοξίνη, παρόμοια με το τέτανο ή τη διφθερίτιδα, η οποία μπορεί να εντοπιστεί μέσω ανίχνευσης αντιγόνων. Η αναγνώριση αυτών των πρωτεϊνών στο αίμα δίνει τη δυνατότητα γρήγορης διάγνωσης, ακόμα και πριν την εκδήλωση σοβαρών συμπτωμάτων.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η νέα μέθοδος είναι γρήγορη, οικονομική και εφαρμόσιμη σε περιοχές με περιορισμένους πόρους, εκεί δηλαδή όπου η ασθένεια είναι πιο συχνή, όπως στη Νοτιοανατολική Ασία, τη Λατινική Αμερική και την Αφρική.

«Με την έγκαιρη ανίχνευση μπορούμε να ξεκινήσουμε θεραπείες εγκαίρως, σώζοντας ζωές και μειώνοντας τη σοβαρότητα της νόσου», τόνισε ο Vinetz, ο οποίος είναι επίσης καθηγητής επιδημιολογίας στο Yale School of Public Health.

Νέα γνώση για τη βιολογία του βακτηρίου

Η μελέτη δεν περιορίζεται μόνο στη διάγνωση. Μέσω προηγμένων τρισδιάστατων μοντέλων που δημιουργήθηκαν με το πρόγραμμα AlphaFold, οι ερευνητές αποκάλυψαν τη δομή μιας οικογένειας παραλλήλων γονιδίων (PF07598), τα οποία κωδικοποιούν τις VM πρωτεΐνες του Leptospira interrogans.

Οι πρωτεΐνες αυτές διαθέτουν διπλούς τομείς τύπου ρικίνης (ricin B-like domains), που δρουν ως λέκτινες – μόρια που δεσμεύονται σε υδατάνθρακες των κυττάρων του ξενιστή. Η ακριβής κατανόηση αυτής της δομής επιτρέπει την ανάπτυξη αντισωμάτων υψηλής εξειδίκευσης, καθιστώντας δυνατή τη στοχευμένη ανίχνευση και εξουδετέρωση των πρωτεϊνών αυτών.

Η ομάδα του Yale συνέκρινε δύο διαφορετικές μορφές πρωτεϊνών VM: τη LA3490, που περιλαμβάνει ολόκληρο το πολυπεπτιδικό σύμπλοκο, και τη LA0591, μια φυσική παραλλαγή που στερείται των αρχικών τομέων. Η σύγκριση αποκάλυψε σημαντική ομοιότητα δομής (RMSD 0.523), γεγονός που επιβεβαιώνει ότι ο C-τελικός τομέας είναι κρίσιμος για τη λειτουργία τους.

Από τη διάγνωση στη θεραπεία και τα εμβόλια

Η κατανόηση του τρόπου δράσης των πρωτεϊνών VM ανοίγει τον δρόμο για νέες θεραπείες και ενδεχομένως για εμβόλια κατά της λεπτοσπείρωσης. Αν οι επιστήμονες καταφέρουν να εμποδίσουν τη δράση των εξωτοξινών αυτών, θα μπορούσαν να αποτρέψουν τη σοβαρή μορφή της νόσου που προσβάλλει τα ζωτικά όργανα.

«Η λεπτοσπείρωση ήταν μέχρι σήμερα μια “σιωπηλή” επιδημία στις τροπικές χώρες», επισημαίνει ο Vinetz. «Η ανάπτυξη μιας αξιόπιστης, φθηνής και γρήγορης εξέτασης μπορεί να μεταμορφώσει τη διαχείριση της νόσου σε παγκόσμιο επίπεδο».

leptospeirosi

Οι ερευνητές αισιοδοξούν ότι μέσα στα επόμενα χρόνια η μέθοδος αυτή θα μπορούσε να προσαρμοστεί για ανθρώπινη χρήση, επιτρέποντας στους γιατρούς να εντοπίζουν τη μόλυνση από τα πρώτα στάδια — κάτι που μέχρι σήμερα ήταν σχεδόν αδύνατο.

Η μελέτη του Yale αποτελεί ένα σημαντικό βήμα στην κατανόηση και αντιμετώπιση μιας παραμελημένης αλλά δυνητικά θανατηφόρας ασθένειας, επιβεβαιώνοντας τη σημασία της επιστημονικής καινοτομίας για την προστασία της παγκόσμιας υγείας.

Άρης Αγγελής: Η καινοτομία στην Υγεία είναι πρόκληση και προτεραιότητα

Αρετή Διαμάντη
-
0
Άρης Αγγελής: Η καινοτομία στην Υγεία είναι πρόκληση και προτεραιότητα

Η πρόσβαση των ασθενών στις νέες ιατρικές καινοτομίες και η ανάγκη βιώσιμων πολιτικών στον τομέα της υγείας αποτέλεσαν βασικά σημεία της τοποθέτησης του Γενικού Γραμματέα Στρατηγικού Σχεδιασμού, Άρη Αγγελή, στο 24ο Ετήσιο Συνέδριο Healthworld με τίτλο “A New Era in Healthcare”.

0179 scaled

Ο κ. Αγγελής ανέδειξε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα ευρωπαϊκά συστήματα υγείας, επισημαίνοντας ότι σε όλη την Ευρώπη εξελίσσεται έντονα η συζήτηση για την πρόσβαση των ασθενών στις νέες τεχνολογίες και θεραπείες. Όπως τόνισε, η καινοτομία είναι απαραίτητη, όμως η υλοποίησή της συχνά γίνεται με μη αειφόρο τρόπο, προκαλώντας ανισορροπία ανάμεσα στη ζήτηση και την προσφορά υπηρεσιών υγείας.

«Η πρόκληση κάθε χώρας είναι να εξισορροπήσει την παροχή υπηρεσιών υγείας με τρόπο βιώσιμο, δημιουργώντας παράλληλα κίνητρα για τη φαρμακοβιομηχανία», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ο Γενικός Γραμματέας έκανε ιδιαίτερη αναφορά στη σημασία της νομοθετικής στήριξης και των ευρωπαϊκών εργαλείων που δίνονται στα κράτη-μέλη, όπως το άρθρο 56Α, το οποίο –όπως είπε– παρέχει τη δυνατότητα έναρξης διαδικασιών για την εισαγωγή καινοτόμων προϊόντων στην αγορά. «Η Ελλάδα είναι υπέρ της καινοτομίας και της προστασίας των δεδομένων, και συνηγορεί στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των συστημάτων υγείας», υπογράμμισε.

Στο πλαίσιο της ομιλίας του, αναφέρθηκε επίσης στο σχέδιο τροποποιήσεων που βρίσκεται υπό εξέλιξη, το οποίο περιλαμβάνει επενδύσεις και νομοθετικές αλλαγές υπέρ της καινοτομίας. Όπως γνωστοποίησε, πραγματοποιήθηκε ήδη η πρώτη συνάντηση με τη φαρμακοβιομηχανία και έχει προβλεφθεί ένα αρχικό κονδύλι ύψους 50 εκατομμυρίων ευρώ για τη χρηματοδότηση καινοτόμων δράσεων.

0180 scaled

«Τα 50 εκατομμύρια μπορεί να φαίνονται λίγα για να καλυφθούν όλες οι αναγκαίες θεραπείες, όμως είναι ένα πρώτο βήμα. Θα δούμε πώς θα προχωρήσει», ανέφερε κλείνοντας την παρέμβασή του.

Κάποιοι ανθρώπινοι νοροϊοί GII.4 είναι πιο αποτελεσματικοί από άλλους στην προσβολή κυττάρων

Στέλλα Στρούβαλη
-
0
Κάποιοι ανθρώπινοι νοροϊοί GII.4 είναι πιο αποτελεσματικοί από άλλους στην προσβολή κυττάρων

Οι ανθρώπινοι νοροϊοί, και ιδιαίτερα τα στελέχη του γονότυπου GII.4, αποτελούν την κύρια αιτία οξείας ιογενούς γαστρεντερίτιδας παγκοσμίως — μιας ασθένειας για την οποία δεν υπάρχουν ακόμη διαθέσιμα εμβόλια ή αντιιικά φάρμακα. Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι ιοί αυτοί εισέρχονται στα κύτταρα του εντέρου, το πρώτο κρίσιμο βήμα για την έναρξη μιας λοίμωξης, μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη αποτελεσματικών θεραπειών.

noroios

Με αυτόν τον στόχο, ερευνητές του Baylor College of Medicine και συνεργαζόμενων ιδρυμάτων μελέτησαν τον μηχανισμό εισόδου των ανθρώπινων νοροϊών GII.4, συγκρίνοντας το επικρατέστερο στέλεχος GII.4 Sydney με άλλα παραλλαγμένα στελέχη της ίδιας ομάδας. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), αποκάλυψε ότι οι νοροϊοί GII.4 έχουν εξελίξει έναν ιδιαίτερα ισχυρό μηχανισμό εισόδου, με σαφείς διαφορές μεταξύ των στελεχών. Τα ευρήματα ανοίγουν νέους δρόμους για τον εντοπισμό του άγνωστου ακόμη ανθρώπινου υποδοχέα του νοροϊού, καθώς και για την ανάπτυξη εμβολίων και στοχευμένων θεραπειών.

Πώς οι επιστήμονες αποκάλυψαν τον μηχανισμό εισόδου

«Για να μελετήσουμε τον μηχανισμό εισόδου των ανθρώπινων νοροϊών GII.4, συγκρίναμε τη σύνδεση και είσοδο πολλών παραλλαγών GII.4, χρησιμοποιώντας σωματίδια ιοειδούς μορφής (VLPs) και ανθρώπινα εντεροειδή», εξηγεί η Δρ. B. Vijayalakshmi Ayyar, κύρια συγγραφέας της έρευνας και ανώτερη επιστημονική συνεργάτιδα στο Τμήμα Μοριακής Ιολογίας και Μικροβιολογίας του Baylor.

Τα VLPs (virus-like particles) είναι μη μολυσματικές πρωτεϊνικές δομές που μιμούνται το σχήμα και το μέγεθος των ιών, χωρίς όμως να περιέχουν γενετικό υλικό, άρα δεν μπορούν να προκαλέσουν λοίμωξη. Από την άλλη, τα ανθρώπινα εντεροειδή είναι μοντέλα του ανθρώπινου εντέρου που αναπαράγουν τη δομή, τη φυσιολογία και την ποικιλία των κυττάρων του πεπτικού συστήματος. Επομένως, αποτελούν ένα ιδανικό εργαλείο για τη μελέτη της αλληλεπίδρασης μεταξύ ιών και κυττάρων και για την ανάπτυξη πιθανών θεραπειών ή εμβολίων.

Σε προηγούμενη μελέτη, η ίδια ομάδα είχε ανακαλύψει ότι η πρόσδεση των σωματιδίων GII.4 VLPs στα εντεροειδή προκαλεί τραυματισμό των κυτταρικών μεμβρανών, ενεργοποιώντας έτσι έναν μηχανισμό επιδιόρθωσης που περιλαμβάνει το CLIC μονοπάτι, μια κυτταρική διαδικασία που σχετίζεται με την πρόσληψη σωματιδίων από το κύτταρο. Η αλληλεπίδραση αυτή φαίνεται να αποτελεί καθοριστικό βήμα για την είσοδο του ιού.

Σχηματισμός συστάδων και «τραυματισμός» της μεμβράνης

Στη νέα έρευνα, οι επιστήμονες ανέλυσαν λεπτομερέστερα τη διαδικασία αυτή. «Διαπιστώσαμε ότι, αφού τα ιικά σωματίδια δεσμεύονται στα εντεροειδή, σχηματίζουν συστάδες στην επιφάνεια των κυττάρων. Αυτές οι συστάδες ενεργοποιούν μια σειρά γεγονότων που οδηγούν στην είσοδο και τη μόλυνση των κυττάρων», εξηγεί ο Δρ. B. V. Venkataram Prasad, καθηγητής Μοριακής Ιολογίας και Μικροβιολογίας και κάτοχος της έδρας Βιοχημείας Alvin Romansky στο Baylor.

Η ομάδα διαπίστωσε ότι οι διαρθρωτικές αλλαγές στα ιικά σωματίδια είναι απαραίτητες για τη δημιουργία αυτών των δυναμικών συστάδων, γεγονός που οδηγεί σε ένα πολυσταδιακό μονοπάτι εισόδου.

Ενδιαφέρον είναι ότι όχι όλα τα στελέχη GII.4 έχουν την ικανότητα να σχηματίζουν τέτοιες συστάδες στην κυτταρική επιφάνεια. Τα «συσσωρευτικά» στελέχη, όπως το GII.4 Sydney, προκαλούν περισσότερους τραυματισμούς της μεμβράνης και εισέρχονται αποτελεσματικότερα στα κύτταρα, σε σύγκριση με τα μη-συσσωρευτικά στελέχη.

Οι κρίσιμες αμινοξικές διαφορές

Όταν οι ερευνητές συνέκριναν τα δύο είδη στελεχών, εντόπισαν δύο κρίσιμα αμινοξέα στην εξωτερική περιοχή του ιικού σωματιδίου — τις θέσεις V333 και R339 — που φαίνεται να είναι καθοριστικοί παράγοντες για τον σχηματισμό συστάδων και την είσοδο του ιού. «Η μετάλλαξη ή η αναστολή αυτών των αμινοξέων διέκοψε τον σχηματισμό συστάδων και την ικανότητα του ιού να εισέρχεται στα κύτταρα», δήλωσε η Ayyar.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα για τη δημόσια υγεία

Ο Δρ. Robert L. Atmar, καθηγητής Ιατρικής και Μικροβιολογίας στο Baylor, επισημαίνει ότι οι διαφορές ανάμεσα στα στελέχη των ανθρώπινων νοροϊών δεν περιορίζονται μόνο στην ανοσολογική απόκριση, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο τα στελέχη εισέρχονται στα κύτταρα. «Η κατανόηση αυτών των διαφορών μπορεί να εξηγήσει γιατί ορισμένα στελέχη επικρατούν παγκοσμίως περισσότερο από άλλα», ανέφερε.

Η Δρ. Mary K. Estes, επικεφαλής της μελέτης και διακεκριμένη καθηγήτρια Μοριακής Ιολογίας και Μικροβιολογίας, σημείωσε ότι η έρευνα αυτή φέρνει τους επιστήμονες πιο κοντά στον εντοπισμό του υποδοχέα του νοροϊού στον άνθρωπο — ένα κρίσιμο βήμα για τη δημιουργία στοχευμένων θεραπειών και εμβολίων.

Norovirus 07

«Καθώς κατανοούμε βαθύτερα πώς ο νοροϊός εισέρχεται στα ευαίσθητα κύτταρα, πλησιάζουμε στην ανάπτυξη παρεμβάσεων που θα μπορούν να μειώσουν σημαντικά το βάρος αυτών των λοιμώξεων για τον παγκόσμιο πληθυσμό», τόνισε η Estes.

Η έρευνα αυτή ρίχνει φως σε έναν από τους πιο μυστηριώδεις μηχανισμούς μόλυνσης στους ιούς που ευθύνονται για εκατομμύρια περιστατικά γαστρεντερίτιδας κάθε χρόνο, προσφέροντας μια νέα ελπίδα για την ανάπτυξη αποτελεσματικών προληπτικών και θεραπευτικών λύσεων στο μέλλον.

1...655656657...10,847Σελίδα 656 από 10,847