Ξέρουμε ξέρουμε…Οι διακοπές πλησιάζουν απειλητικά κι ακόμα προσπαθείτε να χάσετε εκείνα τα 3-4 κιλά των γιορτών.’Οχι του Πάσχα, των Χριστουγέννων. Με τόσες δίαιτες εκεί έξω, που υπόσχονται ‘μαγική’ απώλεια βάρους εύκολα και γρήγορα, ο πειρασμός είναι μεγάλος. ‘Εχουν όμως αποτέλεσμα; Είναι ασφαλείς; Και ποια να προτιμήσετε;
ΑΤΚΙΝΣ:
Η πιο διάσημη απ όλες με εκατομμύρια «οπαδούς» σε όλο τον κόσμο. Στηρίζεται στη φιλοσοφία ότι το λίπος «καίγεται» με λίπος. Εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 1970 και πήρε το όνομά της από τον γιατρό που τη δημιούργησε, τον Δρ. Ατκινς. Στηρίζεται στο σκεπτικό ότι το συσσωρευμένο λίπος οφείλεται στην υπερέκκριση ινσουλίνης, η οποία προκαλείται από την κατανάλωση υδατανθράκων. Γι αυτό και σε αυτήν τη δίαιτα απαγορεύονται οι επεξεργασμένοι υδατάνθρακες, όπως γλυκά, πατάτες, δημητριακά, ζυμαρικά, όσπρια. Η έλλειψή τους οδηγεί τον οργανισμό στο να «κάψει» το συσσωρευμένο λίπος που υπάρχει. Τι επιτρέπεται: κρέας, αβγά, τυριά, πουλερικά, ψάρια αλλά κάποια λαχανικά, όπως μαρούλι, σπανάκι και λιπαρά όπως βούτυρο, λάδι, κρέμα γάλακτος. Τι απαγορεύεται: ψωμί, ρύζι, πατάτες, φρούτα, κάποια λαχανικά, όπως παντζάρια και αρακάς και γαλακτοκομικά.
Πλεονεκτήματα: Το βασικότερο πλεονέκτημά της είναι ότι μπορεί κάποιος να χάσει βάρος μέσα σε σχετικά μικρό χρονικό διάστημα. Οι πρωτεΐνες ικανοποιούν καλύτερα το αίσθημα κορεσμού .Μειονεκτήματα: είναι ανεπαρκής σε βιταμίνες και μέταλλα, όπως βιταμίνες C και D, φυλλικό οξύ και ασβέστιο. Είναι πιθανό η υπερβολική πρόσληψη πρωτεϊνών και λίπους να προκαλέσει δυσκοιλιότητα, αφυδάτωση, ακόμη και μείωση της πνευματικής απόδοσης ή ακόμα και νευρικότητα. Γι αυτό και είναι δύσκολο να την ακολουθήσει κάποιος που εργάζεται πνευματικά. Επίσης μπορεί να προκληθούν πονοκέφαλοι, πόνοι στις αρθρώσεις και είναι απαγορευτική για όσους πάσχουν από νεφρική ανεπάρκεια. Ακόμη, μετά το τέλος της δίαιτας το άτομο μπορεί εύκολα να ξαναπάρει τα κιλά που έχασε και πολλές φορές και περισσότερα.
ΔΙΑΤΑ ΖΩΝΗΣ:
Δίαιτα χαμηλής πρόσληψης υδατανθράκων. Βασίζεται στη λογική του ελέγχου της έκκρισης ινσουλίνης από το σώμα. Συστήνεται αναλογία σε μακροθρεπτικά συστατικά να είναι: 40% υδατάνθρακες, 30% πρωτεϊνες και 30% λιπαρά. Πλεονεκτήματα: Μπορεί να επιτευχθεί απώλεια και διατήρηση βάρους. Μειονεκτήματα: Είναι πολύ δύσκολη στην εφαρμογή της.. Επίσης, αμφισβητείται κι αυτή από πολλούς επιστήμονες γιατί οι δίαιτες με υψηλές πρωτεΐνες και μειωμένους υδατάνθρακες μπορεί να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως δυσλειτουργία των νεφρών. Τι επιτρέπεται: Πολύ κρέας, λιγότερα φρούτα και λαχανικά, και υδατάνθρακες σε συγκεκριμένες δοσολογίες. Τι απαγορεύεται: Τροφές πλούσιες σε υδατάνθρακες όπως ψωμί, ζυμαρικά, κάποια φρούτα, κορεσμένα λίπη.
ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ ΤΡΟΦΩΝ:
Στηρίζεται στη λογική ότι όταν οι υδατάνθαρακες καταναλώνονται με υδατάνθρακες και οι πρωτεΐνες με πρωτεΐνες ευνοείτε η διαδικασία της πέψης και έτσι επιτυγχάνεται καλύτερος έλεγχος του σωματικού βάρους. Σύμφωνα με αυτήν τη δίαιτα απαγορεύεται ο συνδυασμός των πρωτεϊνών και των υδατανθράκων, ενώ και τα φρούτα θα πρέπει να τρώγονται χωριστά και με προσοχή στους μεταξύ τους συνδυασμούς. Τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται: Επιτρέπεται ο ταυτόχρονος συνδυασμός όμοιων ομάδων τροφίμων. Επίσης θα πρέπει να περάσουν τουλάχιστον τέσσερις ώρες ανάμεσα σε ένα γεύμα της μιας κατηγορίας από την άλλη. Πλεονεκτήματα: Δεν υπάρχει κάτι το επικίνδυνο σε αυτήν τη δίαιτα. Μειονεκτήματα: Δεν υπάρχει σημαντικό αποτέλεσμα.
ΜΠΕΒΕΡΛΙ ΧΙΛΣ:
Η δίαιτα των καλλιτεχνών. Πρόκειται για μια πολύ αυστηρή δίαιτα, που δύσκολα εφαρμόζεται και με αμφίβολα αποτελέσματα. Προσφέρει περίπου 900-1.000 θερμίδες την ημέρα με 90-95% υδατάνθρακες, κυρίως φρούτα και 5% πρωτεΐνες. Τι επιτρέπεται: Πολλά φρούτα, λαχανικά, δημητριακά, ελάχιστο άπαχο κρέας. Τι απαγορεύεται: Αλάτι, ζάχαρη, λίπη, πρωτεΐνες (κρέας, αβγά). Πλεονεκτήματα: Η απώλεια βάρους. Μειονεκτήματα: Καταπονεί τον οργανισμό και προκαλεί διάρροιες. Υστερεί σε θρεπτικά συστατικά όπως βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία.
ΔΙΑΙΤΑ «ΟΜΑΔΑ ΑΙΜΑΤΟΣ»:
Στηρίζεται στη θεωρία ενός ομοιοπαθητικού γιατρού, ο οποίος υποστηρίζει ότι η ομάδα αίματος έχει σχέση με διάφορες ασθένειες και για να εξασφαλιστεί η καλή υγεία θα πρέπει να επιλέγονται τροφές «συμβατές» με την ομάδα αίματος. Σύμφωνα με τον εμπνευστή, για κάθε ομάδα αίματος υπάρχουν τροφές «κατάλληλες» και «ακατάλληλες». Τι επιτρέπεται-Τι απαγορεύεται: Σχετίζεται με την ομάδα αίματος. Για παράδειγμα, τα άτομα που έχουν ομάδα αίματος 0 μπορούν να τρώνε κρέας και να αποφεύγουν τα όσπρια και τα γαλακτοκομικά. Όσοι έχουν ομάδα αίματος Α θα πρέπει να τρώνε λαχανικά και να αποφεύγουν τα γαλακτοκομικά. Στην ομάδα Β μπορούν να καταναλώνουν κόκκινο κρέας και ψάρια, όχι όμως κοτόπουλο και όσοι ανήκουν στην ομάδα ΑΒ, μπορούν να τρώνε συνδυασμό όλων των τροφών. Πλεονεκτήματα: Αμφίβολη ακόμη και η απώλεια βάρους. Μειονεκτήματα: Εμφανίζει πολλά επιστημονικά κενά και εφιστούν την προσοχή, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για ένα διαιτολόγιο από το οποίο απουσιάζει η ισορροπία και μπορεί να προκαλέσει προβλήματα υγείας. Ελλέιψεις σε συστατικά όπως μέταλλα, βιταμίνες, ιχνοστοιχεία.
ΔΙΑΙΤΑ ΤΗΣ ΛΑΧΑΝΟΣΟΥΠΑΣ:
Εφαρμόστηκε κυρίως σε ασθενείς όπου απαιτούνταν άμεση απώλεια σωματικού βάρους (κυρίως καρδιοπαθείς προκειμένου να υποβληθούν σε χειρουργείο). Στηρίζεται σε μία σούπα η οποία έχει ως κύριο συστατικό της το λάχανο και περιέχει επίσης κρεμμύδια, πιπεριές, ντομάτες. Τι επιτρέπεται: η παραπάνω σούπα και φρούτα, λαχανικά, κρέας σε ποσότητες και μέρες που ορίζει η δίαιτα. Τι απαγορεύεται: Ζυμαρικά, ρύζι, ψωμί, λάδι, πατάτες κ.ά. Πλεονεκτήματα: Μεγάλη απώλεια βάρους. Μειονεκτήματα: Η μεγάλη απώλεια βάρους γίνεται απότομα λόγω πολύ μεγάλης απώλειας υγρών από το σώμα και τα κιλά επανέρχονται σχεδόν αμέσως. Είναι φτωχή σε θρεπτικά συστατικά και προκαλεί ατονία, κόπωση, υπνηλία, αναιμία.
ΔΙΑΙΤΑ ΤΗΣ ΜΟΝΟΦΑΓΙΑΣ:
Οι δίαιτες αυτού του είδους στηρίζονται σε έναν ή δύο συνδυασμούς τροφών ανεξάρτητα από την ποσότητα. Τι επιτρέπεται: Το είδος του φαγητού που επιλέγεται του οποίου η κατανάλωση γίνεται για μέρες. Τι απαγορεύεται: Οτιδήποτε άλλο εκτός από το φαγητό που έχει επιλεγεί. Πλεονεκτήματα: Απώλεια βάρους. Μειονεκτήματα: Πρόκειται για επικίνδυνη δίαιτα, που στερεί τον οργανισμό από πολλές βιταμίνες και γενικά θρεπτικά συστατικά.
ΣΚΑΡΣΝΤΕΙΛ:
Βασίζεται στην υψηλή πρόσληψη πρωτεϊνών σε συνδυασμό με χαμηλές θερμίδες και χαμηλή πρόσληψη λίπους. Προσφέρει περίπου 700-1.000 θερμίδες την ημέρα. Διαρκεί δύο εβδομάδες και υπόσχεται απώλεια βάρους μέχρι και 10 κιλά. Τι επιτρέπεται: Ως βασικό φρούτο χρησιμοποιείται το γκρέιπ φρουτ. Επιτρέπονται λαχανικά, κρέας, ψάρι, αβγά, φρούτα και πρωτεϊνούχο ψωμί. Απαγορεύεται: Πατάτες, μακαρόνια, ρύζι, ψωμί, ζάχαρη. Πλεονεκτήματα: Σημαντική απώλεια βάρους. Μειονεκτήματα: Έλλειψη βιταμινών και ιχνοστοιχείων. Μπορεί να παρατηρηθεί ατονία και εκνευρισμός.
ΣΑΟΥΘΜΠΙΤΣ:
Εμπνευστής της είναι ο καρδιολόγος Δρ. Αρθουρ Αγκαστον, με σκοπό την πρόληψη των καρδιακών παθήσεων. Προτείνεται μείωση της πρόσληψης υδατανθράκων με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη. Ο γλυκαιμικός δείκτης αφορά στην ταχύτητα που ένας υδατάνθρακας αυξάνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Η δίαιτα αυτή περιλαμβάνει τρία στάδια. Το πρώτο διαρκεί δύο εβδομάδες, υπόσχεται απώλεια βάρους 4 έως 6 κιλών και είναι το πιο δύσκολο απ όλα, διότι παρότι συνιστά φυσιολογικές μερίδες φαγητού (κυρίως ψάρια, κοτόπουλο, γαλοπούλα και σαλάτες), απαγορεύει τους υδατάνθρακες (ψωμί, ρύζι, ζυμαρικά, δημητριακά, φρούτα κτλ.). Το δεύτερο στάδιο, κατά το οποίο χάνει κανείς 0,5 έως 1 κιλό την εβδομάδα, διαρκεί όσο καιρό απαιτείται για να φθάσει κανείς στο επιθυμητό βάρος, ενώ το τρίτο είναι το στάδιο της συντήρησης. Τι επιτρέπεται: κρέας, ψάρια, κοτόπουλο, λαχανικά. Τι απαγορεύεται: τροφές με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη, όπως ψωμί, ρύζι, δημητριακά, ζυμαρικά, φρούτα.
Πλεονεκτήματα: Απώλεια και διατήρηση βάρους. Μειονεκτήματα: Η δίαιτα αυτή, όπως και άλλες με χαμηλή πρόσληψη υδατανθράκων, μπορεί να φέρει πονοκεφάλους, ζάλη και αδυναμία.
Το σίγουρο είναι ότι κάποιες από αυτές έχουν και πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Γι αυτό και το προτιμότερο είναι πριν ακολουθήσετε πιστά μία από τις δίαιτες να συμβουλευτείτε έναν ειδικό.
Με την συνεργασία της Μαριέτας Μαρκούση, Κλινικής Διαιτολόγου- Διατροφολόγου, ΜSc Αθλητικής Διατροφής, Επιστημονική Διευθύντρια Κέντρου Διαιτολογικής Υποστήριξης & Μεταβολικού Ελέγχου ΛΟΓΩ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ, Νέας Ερυθραίας,, Ιδρυτικό Μέλος Ελληνικής Διατροφολογικής Εταιρείας, www.logodiatrofis.gr.
