Τα μαλλιά και τα νύχια είναι από τα χαρακτηριστικά μέρη του σώματος μας, όπου φαίνεται η καλή θρέψη ή και αντίθετα η υποθρεψία.
Η διατροφή που θεωρείται κατάλληλη για την υγεία των μαλλιών και των νυχιών είναι ένα ισορροπημένο διατροφικό μοντέλο που μοιάζει με το μεσογειακό σχήμα.
Ένα ισορροπημένο διαιτολόγιο αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τη σωστή ανάπτυξη κάθε οργανισμού και την προαγωγή της υγείας του. Κάθε όργανο ή ιστός του σώματος έχει ανάγκη από υδατάνθρακες, πρωτεΐνες, λίπη, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία για να λειτουργήσει σωστά και η τρίχα δεν αποτελεί εξαίρεση !!
Στο κεφάλι μας κατά μέσο όρο υπάρχουν 200.000 περίπου τρίχες. Η τριχόπτωση αρχίζει όταν ξεπεραστεί το όριο των 80-100 τριχών που πέφτουν φυσιολογικά καθημερινώς. Ασθένειες, φάρμακα, ορμονικές διαταραχές, άγχος, ηλικία και κληρονομικότητα είναι παράγοντες που συντελούν στην πτώση των μαλλιών.
Όμως, η πιο σημαντική και συχνή αιτία είναι η κακή και μη επαρκής διατροφή που έχει σαν συνέπεια οι τρίχες των μαλλιών να μη λαμβάνουν τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά. Η γρήγορη απώλεια βάρους εμποδίζει την απορρόφηση βιταμινών, ιχνοστοιχείων και μακροθρεπτικών συστατικών που είναι απαραίτητα για την υγιή ανάπτυξη των μαλλιών. Η ανορεξία και ο περιορισμός της πρόσληψης τροφής, η χορτοφαγία (χωρίς αυτό να είναι απόλυτο), το κάπνισμα και η έκθεση των μαλλιών στον ήλιο είναι ενέργειες που μπορεί να επηρεάσουν την υγεία των μαλλιών και να οδηγήσουν σε τριχόπτωση. Επιπλέον, η ενυδάτωση του οργανισμού είναι απαραίτητη αφού συντελεί στην καλή εμφάνιση των μαλλιών τα οποία περιέχουν 25% νερό.
«Σταθεροποιητές» των μαλλιών μας.
Βιταμίνη Α: Πολύ σημαντική για το φυσιολογικό κύκλο ζωής των κυττάρων του τριχωτού της κεφαλής. Κύρια λειτουργία της είναι η διατήρηση της υγείας του επιθηλίου της τρίχας. Η έλλειψή της μπορεί να προκαλέσει ξηρότητα στα μαλλιά και να τα καταστήσει αδύναμα και εύθραυστα. Επίσης μπορεί να τα οδηγήσει σε πτώση ή και σε παθολογικές καταστάσεις όπως η απολέπιση και η πιτυρίδα. Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη της βιταμίνης Α για ενήλικες είναι 5000 IU (διεθνείς μονάδες). Το σώμα παίρνει ουσιαστικά τη βιταμίνη αυτή με δύο τρόπους: από φυτικές πηγές ως καροτενοειδή, όπως είναι το β-καροτένιο, που μετατρέπεται στο σώμα στη βιταμίνη Α. Τέτοιες τροφές που αποτελούν πηγές της είναι τα κόκκινα, τα κίτρινα και τα πορτοκαλί λαχανικά π.χ. πιπεριές, καθώς και τα σκουροπράσινα, φυλλώδη λαχανικά. Επίσης την παίρνει από τις ζωικές πηγές ως ρετινόλη, από τροφές όπως το συκώτι, τα ιχθυέλαια, τα αβγά, το εμπλουτισμένο γάλα ή άλλα εμπλουτισμένα τρόφιμα
Βιταμίνη Ε: Είναι γνωστή για την αντιοξειδωτική της δράση. Εμποδίζει το σχηματισμό ελεύθερων ριζών και επομένως καθυστερεί τη “γήρανση” των μαλλιών. Η βιταμίνη Ε βρίσκεται σε φυτικά έλαια, ξηρούς καρπούς, αυγά και σιτηρά.
Βιταμίνη C: Συμβάλλει στην σύνθεση του κολλαγόνου, που αποτελεί τη βάση του ιστού του θύλακα από τον οποίο αναπαράγεται και αναπλάθεται η τρίχα. Επιπλέον, παρουσιάζει αντιοξειδωτική δράση, προλαμβάνοντας τη γήρανση των μαλλιών. Έλλειψη της βιταμίνης αυτής έχει βρεθεί ότι συμβάλλει σε μαλλιά που σπάνε εύκολα. Τροφές με μεγάλη περιεκτικότητα σε βιταμίνη C είναι τα εσπεριδοειδή, πιπεριές, σέλινο σκουροπράσινα λαχανικά, ντομάτες, μπανάνες, πατάτες.
Χαλκός: Στοιχείο σημαντικό για την καταπολέμηση της τριχόπτωσης. Ο χαλκός είναι ένα μεταλλικό στοιχείο που συμβάλλει στο σχηματισμό της αιμογλοβίνης που είναι απαραίτητη για τη μεταφορά οξυγόνου στα ερυθροκύτταρα του αίματος. Ο χαλκός αλληλοεπηρεάζεται από την παρουσία του ψευδαργύρου και η πολύ μεγάλη συγκέντρωση του δεύτερου μειώνει την απορρόφηση του πρώτου. Πηγές του χαλκού είναι τα όργανα όπως το συκώτι, τα θαλασσινά, οι σπόροι η μαύρη σοκολάτα και τα φιστίκια.
Ψευδάργυρος: Τελευταίες μελέτες έδειξαν ότι ο ψευδάργυρος παίζει ένα σημαντικό ρόλο στη σύνθεση της κερατίνης (βασικής δομικής πρωτεΐνης των μαλλιών). Έτσι κρίνεται σημαντική η πρόσληψη τροφών όπως κρέας, συκώτι, θαλασσινά, μαγιά μπύρας και αυγά.
Σίδηρος: Συχνά τα λεπτά και αδύναμα μαλλιά αποτελούν σημαντική ένδειξη έλλειψης σιδήρου, η οποία μπορεί να οφείλεται είτε σε εξαντλητικό πρόγραμμα απώλειας βάρους, είτε κατά την έμμηνο ρύση όπου χάνεται αρκετό αίμα. Έτσι η ικανοποιητική πρόσληψη σιδήρου, κυρίως μέσα από πηγές όπως το ‘κόκκινο’ κρέας (‘αιμικός’ σίδηρος με πολύ μεγάλη ικανότητα απορρόφησης) και λιγότερο από το κοτόπουλο, το αβγό, το ψάρι και τα όσπρια.
Βιταμίνη Β6, Φυλλικό οξύ και βιταμίνη Β12: Όλες οι παραπάνω βιταμίνες είναι σημαντικές για το σχηματισμό των ερυθρών αιμοσφαιρίων και της αιμογλοβίνης, που έχει ως κύριο στόχο τη μεταφορά οξυγόνου από τους πνεύμονες σε άλλους ιστούς του σώματος, όπως είναι και τα μαλλιά. Τα υγιή και δυνατά μαλλιά είναι αποτέλεσμα της συνεχούς τροφοδοσίας με αίμα και οξυγόνο. Μειωμένη πρόσληψη των τριών αυτών βιταμινών μπορεί να καταλήξει σε μειωμένη προσφορά αίματος και οξυγόνου στα μαλλιά, και κατά συνέπεια σε θαμπά, κατεστραμμένα και αδύναμα μαλλιά. Η βιταμίνη Β6 βρίσκεται κυρίως σε τροφές όπως κοτόπουλο, ψάρι, χοιρινό, συκώτι και σόγια, αλλά και κάποιοι καρποί, φιστίκια και λαχανικά. Το φυλλικό οξύ βρίσκεται σε τρόφιμα όπως τα σκουροπράσινα λαχανικά, το συκώτι και τα δημητριακά ολικής άλεσης. Τέλος η Β12 βρίσκεται σε αποκλειστικά ζωικές πηγές όπως συκώτι, αυγά, ψάρι και γάλα.
Βιοτίνη: Είναι ακόμα μια βιταμίνη του συμπλέγματος Β, που σπάνια παρουσιάζει έλλειψη από τον οργανισμό μας. Έχει βρεθεί ότι παίζει ρόλο στη βελτίωση του μεταβολισμού του λίπους στην περιοχή του τριχωτού της κεφαλής. Η σύσταση για τη βιοτίνη είναι 300 μικρογραμμάρια ανά ημέρα και οι κυριότερες πηγές της είναι αυγά, συκώτι και δημητριακά.
Τα μαλλιά είναι συχνά ‘καθρέπτης’ της διατροφικής μας κατάστασης, αφού η υφή τους, η κατάσταση της τρίχας και η λάμψη τους είναι άμεσα συνδεδεμένα με τα θρεπτικά συστατικά που μας προσφέρει η τροφή που λαμβάνουμε.
Με την συνεργασία της Γεωργίας Καπώλη, Κλινικής Διαιτολόγου- Διατροφολόγου, ΜSc Επιστημονική Διευθύντρια Κέντρου Διαιτολογικής Υποστήριξης & Μεταβολικού Ελέγχου ΛΟΓΩ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Νεμέας, Αντιπροέδρου Ελληνικής Διατροφολογικής Εταιρείας, www.logodiatrofis.gr
