Ψυχική Υγεία

Συνεχείς πλαστικές επεμβάσεις: Μήπως κρύβουν τη διαταραχή που λέγεται δυσμορφοφοβία

Συνεχείς πλαστικές επεμβάσεις: Μήπως κρύβουν τη διαταραχή που λέγεται δυσμορφοφοβία

Τελικά, το άτομο πρέπει να κατανοήσει πως η εξωτερική εμφάνιση αξιολογείται υποκειμενικά γι αυτό ο κάθε άνθρωπος φαίνεται διαφορετικός και αξιολογεί με διαφορετικά κριτήρια το όμορφο.

Συνεχείς πλαστικές επεμβάσεις: Ξεκινώντας, οφείλουμε να υπογραμμίσουμε πως η έντονη φοβία για τη φαινομενικά ατελή εξωτερική εμφάνιση, έχει όνομα και αποκαλείται δυσμορφοφοβία. Πίσω από αυτήν, κρύβεται μια γενικευμένη αρνητική εικόνα εαυτού η οποία αποτυπώνεται στις συνεχείς επισκέψεις σε πλαστικούς χειρουργούς για διόρθωση εξωτερικών ελαττωμάτων για καθαρά αισθητικούς λόγους.

Σωματοδυσμορφική Διαταραχή

Αυτή η εμμονική ενασχόληση με την εξωτερική εμφάνιση σε τέτοιο σημείο που το άτομο μπορεί να αρνείται να έρθει σε επαφή με κόσμο αν διαπιστώσει πως έχει την παραμικρή ατέλεια, αποτελεί υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις ψυχική ασθένεια ονομαζόμενη Σωματοδυσμορφική Διαταραχή (ΣΔΔ).

Η ΣΔΔ εμφανίζεται με την ίδια συχνότητα σε άντρες και γυναίκες αλλά είναι πολύ δύσκολο να διαγνωσθεί καθώς το άτομο νιώθει ντροπή για τα συμπτώματά του και γι αυτό αρνείται να τα αποκαλύψει.

Συνήθως τα συμπτώματα αφορούν το πρόσωπο π.χ. σημάδια, ουλές, ακμή, υπερβολική τριχοφυία, μέγεθος/ σχήμα προσώπου.

Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που τα άτομα με ΣΔΔ απασχολούνται με συμπεριφορές αυτοφροντίδας σε μεγάλο μέρος της ημέρας γεγονός που επιδεινώνει το άγχος τους.

Όλη αυτή η ψυχολογική δυσφορία με τη σειρά της μπορεί να οδηγήσει σε επανειλημμένες νοσηλείες ή σε ακραίες περιπτώσεις σε απόπειρες αυτοκτονίας.

Πλαστικές επεμβάσεις και Σωματοδυσμορφική Διαταραχή

Τα άτομα με αυτή τη διαταραχή, επίσης, δεν αντιλαμβάνονται την εικόνα τους στον καθρέπτη όπως οι άλλοι γύρω τους και προσπαθούν με πολλούς τρόπους να την αλλάξουν.

Γι αυτό, παρά τις πλαστικές επεμβάσεις, δεν εμφανίζουν υποχώρηση συμπτωμάτων και συνεχίζουν να ανησυχούν σε υπερβολικό και δυσλειτουργικό για την καθημερινότητά τους τρόπο για το είδωλό τους στον καθρέπτη.

Μπορεί βέβαια το πρόβλημα του ατόμου να μην είναι απαραίτητα φανταστικό αλλά να υπάρχει πράγματι μια σωματική ανωμαλία. Ωστόσο, η ανησυχία του ατόμου γι αυτήν εκφράζεται πάντα σε υπερβολικό βαθμό. Από την άλλη μεριά η «λύση» που θεωρούν πως βρίσκουν τα άτομα με ΣΔΔ στις χειρουργικές θεραπείες όχι μόνο δεν τους βοηθά να απαλλαγούν από τις ατέλειες αλλά επιδεινώνει την κατάσταση σε τέτοιο σημείο που το άτομο τρέπεται ξανά και ξανά σε νέες ανεπιτυχείς επεμβάσεις.

Έτσι, σχηματίζεται μια επίπλαστη προσωπικότητα που δε θυμίζει σε τίποτα την παλιά και δίνει την λανθασμένη εντύπωση στο άτομο πως μπορεί να έχει μια καλύτερη και πολλά υποσχόμενη ζωή βασισμένη στη νέα εικόνα που έχει φτιάξει.

Πώς αισθάνεται ένα άτομο με Σωματοδυσμορφική Διαταραχή;

Θα λέγαμε μάλιστα πως τα άτομα με ΣΔΔ απεχθάνονται το είδωλό τους στον καθρέπτη και θέλουν μανιωδώς να το αλλάξουν ούτως ώστε να μη θυμίζει σε τίποτα το παλιό.

Θεωρούν μάλιστα πως η πηγή της δυστυχίας τους οφείλεται στην κακή εξωτερική τους εμφάνιση και πως η ποιότητα της ζωής τους εξαρτάται αποκλειστικά από αυτή.

Βλέπουν, πραγματικά το μέλλον πιο ελπιδοφόρο αλλά και τις ευκαιρίες για επαγγελματική και κοινωνική ανέλιξη περισσότερες.

Ζουν συνεχώς υπό την επίδραση σκέψεων όπως «η ζωή μου θα ήταν πολύ καλύτερη αν δεν είχα ένα τόσο μεγάλο ελάττωμα στο πρόσωπο» ή «πώς να αρέσω σε κάποιον αν έχω πάνω μου τόσο λίπος» ή «αν μπορούσα να κάνω ρινοπλαστική οι άλλοι θα με έβλεπαν αλλιώς», συμμετέχοντας έτσι σε έναν φαύλο κύκλο που οι αρνητικές σκέψεις τους εμποδίζουν να αποδεχθούν την εμφάνιση τους και να μπορέσουν να έχουν μια ευτυχισμένη ζωή.

Να τονίσουμε σε αυτό το σημείο ότι στη Σωματοδυσμορφική Διαταραχή δεν μιλάμε απλώς για διόρθωση μικρών ατελειών αλλά για συνεχόμενη και εμμονική ανάγκη ολιστικής αλλαγής χαρακτηριστικών που δημιουργούν τεράστια δυσφορία στο άτομο τόση που το ίδιο απορρίπτει τον εαυτό του και ζει μονίμως με το αίσθημα της αυτολύπησης.

Επιπλέον, τα άτομα με ΣΔΔ είναι ιδιαίτερα καχύποπτα με τους άλλους καθώς μπορεί να παρερμηνεύουν το γέλιο ή την αντίδραση κάποιου ως απάντηση στην άσχημη εμφάνισή τους που δικαιολογημένα γι αυτούς, προκαλεί αντιδράσεις κοροϊδίας και κάνει τους ίδιους δακτυλοδεικτούμενους. Βλέπουν δηλαδή παντού εχθρούς και συνωμότες, κυρίως όταν σπανίως θα παρευρεθούν σε κοινωνικές περιστάσεις.

Συνύπαρξη Σωματοδυσμορφικής Διαταραχής με άλλες ψυχικές διαταραχές

Ωστόσο, οι ψυχολόγοι αλλά και οι έμπειροι επαγγελματίες υγείας γνωρίζουν πως το άτομο έχει άμεση ανάγκη ψυχολογικής θεραπείας καθώς αυτή η στρεβλωμένη εικόνα του εαυτού μπορεί να είναι σύμπτωμα κατάθλιψης, άγχους, διαταραχών προσωπικότητας κ.α.

Παράλληλα με τη Σωματοδυσμορφική Διαταραχή μπορεί να συνυπάρχουν και άλλες ψυχικές διαταραχές όπως οι Διατροφικές Διαταραχές, η Κατάθλιψη, οι Διαταραχές Προσωπικότητας κ.α.

Πάντως, η έναρξη της διαταραχής υπολογίζεται στην εφηβεία και η πορεία της είναι χρόνια. Αξίζει να σημειωθεί, επιπρόσθετα, πως όλη αυτή η υπερβολική ανησυχία για το σώμα μπορεί να οδηγήσει τα άτομα με ΣΔΔ σε καταναγκαστικές συμπεριφορές.

Για παράδειγμα, το άτομο μπορεί να κάθεται ατελείωτες ώρες μπροστά στον καθρέπτη προσπαθώντας να καλύψει τα φανερά ελαττώματα του, μπορεί να συγκρίνει συνεχώς την εμφάνιση του με αυτή άλλων προσπαθώντας να τους μοιάσει.

Επίσης, σε αυτά τα άτομα διακρίνουμε αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές όπως π.χ. τσιμπήματα δέρματος, αποφυγή έντονου φωτισμού, υπερβολικό μακιγιάζ κ.α.

Τέλος, τα άτομα με ΣΔΔ είναι κοινωνικώς απομονωμένα επειδή σαφέστατα τα ίδια το επιδιώκουν. Δεν τολμούν να βγουν από το σπίτι λόγω της υποτιθέμενης αποκρουστικής τους εμφάνισης και δεν έχουν ενεργό κοινωνικό κύκλο.

Ποιοι παράγοντες συντελούν στην εμφάνιση της Σωματοδυσμορφικής Διαταραχής;

Έχει υποστηριχθεί πως πολύ σημαντική επιρροή έχουν τα πολιτισμικά πρότυπα ομορφιάς ιδιαίτερα στους εφήβους τα οποία μάλιστα ευθύνονται σε μεγάλο μέρος και για τις διαταραχές πρόσληψης τροφής. Έτσι, λοιπόν, διαφαίνεται και η δύναμη των ΜΜΕ τα οποία πιέζουν έμμεσα τα παιδιά να μοιάσουν στα πρότυπα που προβάλλονται στην τηλεόραση, τους δημιουργούν αισθήματα κατωτερότητας και τους οδηγούν στην τελειομανία.

Υπάρχει ένας μεγάλος φόβος αρνητικής κριτικής μεταξύ των παιδιών και μια ανάγκη να ενταχθούν σε ομάδες που είναι ιδιαίτερα ελκυστικές στο αντίθετο φύλο. Αυτό με τη σειρά του οδηγεί στην τυφλή υιοθέτηση των προτύπων που προβάλλονται στα ΜΜΕ και είναι αρεστά από την πλειονότητα. Όσο λιγότερο μοιάζει ο/η έφηβος σε αυτό το πρότυπο τόσο πιθανότερο είναι να απορριφθεί από τους υπόλοιπους.

«Καλύτερα να αρνηθώ εγώ τον εαυτό μου και να γίνω κάτι άλλο παρά να με αρνηθούν οι άλλοι γι αυτό που ήδη είμαι».

Θεραπεία Σωματοδυσμορφικής Διαταραχής

Η θεραπεία που προτείνεται σε αυτές τις περιπτώσεις είναι η Γνωστικό-Συμπεριφορική και τα αίτια της διαταραχής κυρίως είναι ψυχολογικά.

Αυτό προϋποθέτει την αλλαγή πρώτα των γνωστικών προκαταλήψεων και των λανθασμένων πεποιθήσεων για τον εαυτό και μετά γίνεται προσπάθεια σιγά – σιγά να ενισχυθεί η αυτοπεποίθηση του ατόμου. Είναι επίσης απαραίτητη η κοινωνική ενίσχυση του ατόμου και η κινητοποίησή του να συμμετέχει σε ομαδική θεραπεία.

Πρέπει να κατανοήσει το άτομο πως η εμμονή του με την εξωτερική εμφάνιση είναι απόρροια της ψυχολογικής του ευαλωτότητας δηλαδή της πολύ χαμηλής αυτοπεποίθησης του και όχι ενός αντικειμενικά αποκρουστικού χαρακτηριστικού που πρέπει να επιδιορθώσει.

Ο ρόλος της συμμετοχής των γονέων στη Σωματοδυσμορφική Διαταραχή

Παράλληλα, είναι σημαντική και η υποστήριξη του περιβάλλοντος το οποίο πολλές φορές σε τέτοιες περιπτώσεις είναι υπαίτιο για την εμφάνιση της ΣΔΔ λόγω των πρώιμων τραυματικών εμπειριών αλλά και της κακοποιητικής μεταχείρισης.

Οπωσδήποτε όταν η εμφάνιση της διαταραχής γίνει αντιληπτή στην εφηβεία, χρειάζεται η συμμετοχή και η εκπαίδευση των γονέων ούτως ώστε να μπορέσει το παιδί να βοηθηθεί και εκτός ψυχοθεραπευτικού πλαισίου αλλά και να δοθούν ισχυρά κίνητρα κοινωνικοποίησης από τους γονείς και να υιοθετηθούν σωστοί τρόποι ενίσχυσης της αυτοπεποίθησής του.

Άλλωστε ο ρόλος της συμμετοχής των γονέων σε οποιαδήποτε διαταραχή εμφανίσει το ανήλικο άτομο είναι αναντίρρητα βαρυσήμαντος και απαραίτητος για να μπορέσουμε να δούμε τα θετικά αποτελέσματα μιας θεραπευτικής μεθόδου.

Τροποποίηση του αρνητικού εσωτερικού διαλόγου

Το σημαντικότερο όμως από όλα είναι η τροποποίηση του αρνητικού εσωτερικού διαλόγου του ατόμου που πάσχει από ΣΔΔ. Όσο μεγαλύτερο ηλικιακά το άτομο τόσο πιο μακροχρόνια και απαιτητική η διαδικασία αλλαγής δεδομένου του ότι τα παγιωμένα και σταθερά γνωστικά σχήματα χτίζονται στα πρώτα χρόνια της ζωής και μετά μας ακολουθούν δια βίου διαμορφώνοντας τη συμπεριφορά μας.

Έτσι, είναι αρκετά δύσκολο αλλά όχι ακατόρθωτο να μπορέσουμε να μεταλαμπαδεύσουμε στο άτομο την ιδέα ότι δεν είναι άσχημο όταν έτσι έχει μάθει να αντιμετωπίζεται από μικρή ηλικία.

Τελικά, το άτομο πρέπει να κατανοήσει πως η εξωτερική εμφάνιση αξιολογείται υποκειμενικά γι αυτό ο κάθε άνθρωπος φαίνεται διαφορετικός και αξιολογεί με διαφορετικά κριτήρια το όμορφο.

Πρωταρχικά, θα πρέπει να είμαστε αρεστοί από τον ίδιο μας τον εαυτό, να νιώθουμε καλά με εμάς δηλαδή. Για να συμβεί αυτό ουσιαστικά θα πρέπει να καλλιεργήσουμε τον εσωτερικό μας εαυτό και να επικεντρωθούμε σε πράγματα, καταστάσεις και ανθρώπους που μας κάνουν χαρούμενους και μας βοηθούν να αποδεχθούμε τον εαυτό μας όπως είναι.

Αυτός, όμως, είναι ένας μακρύς δρόμος που χρειάζεται πολύ προσπάθεια και τη συμβολή ενός συνεπιβάτη- αρωγού σε ένα διαφορετικό ψυχοθεραπευτικό ταξίδι αυτογνωσίας.

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις για την υγεία από την Ελλάδα και τον Κόσμο
Ακολουθήστε το healthweb.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Διαβάστε Eπίσης:

Έφηβοι: Ποιά ψυχική διαταραχή οδηγεί σε αισθητικές επεμβάσεις

Το σύνδρομο του Άδωνη

Μάθετε τι είναι η δυσμορφοφοβία

svg%3E svg%3E
svg%3E
svg%3E
Περισσότερα

Οι δέκα πιο ευτυχισμένες πολιτείες των ΗΠΑ με βάση 31 βασικούς δείκτες

Τόσο η Νέα Υόρκη όσο και το Νιου Τζέρσεϊ έχουν τις λιγότερες αυτοκτονίες (ανά 100.000 κατοίκους) στις 8. Αυτό είναι τέσσερις φορές χαμηλότερο από το Ουαϊόμινγκ, το οποίο έχει 29 αυτοκτονίες ανά 100.000 άτομα.

Ενισχύστε την ψυχική σας ανθεκτικότητα μέσω του mindfulness

Ψυχική υγεία: Μόλις λίγα λεπτά επίγνωσης, διαμέσου της εστίασης στο παρόν, και διαλογισμού μπορούν να σας βοηθήσουν να συγκρατήσετε τα συναισθήματα που σας προκαλούν και να παρατηρήσετε τα ισχυρά μοτίβα σκέψης και συμπεριφοράς που ενδεχόμενα οδηγούν και τροφοδοτούν τις υπερβολικές ανησυχίες.

"Κλειδιά" συμβατής διαχείρισης του στρες

Δεν παίρνουμε τα πράγματα προσωπικά. Ένα ομολογουμένως δύσκολο εγχείρημα, ειδικά αν είστε ευαίσθητοι, αλλά να θυμάστε πως όταν οι άλλοι σας εκφράζουν θυμό, συνήθως δεν αφορά άμεσα εσάς, αλλά κάτι το οποίο ταλαιπωρεί εκείνους προσωπικά.

Η κολύμβηση ως μέσο διαχείρισης των συναισθηματικών και ψυχικών προκλήσεων

Κολύμβηση: Το να είσαι ενεργός/η σωματικά έχει θετικό αντίκτυπο στην ψυχική υγεία, όπως: βελτίωση της διάθεσης, αύξηση της αυτοεκτίμησης, μείωση του κινδύνου κατάθλιψης, επιβράδυνση της άνοιας και της γνωστικής παρακμής, βελτίωση του ύπνου και μείωση του άγχους.

Ο Φρόιντ όρισε τον δευτερογενή ναρκισσισμό ως απόσυρση της λίμπιντο ή των συναισθημάτων αγάπης από τα αντικείμενα (άλλους ανθρώπους)

Στον δευτερογενή ναρκισσισμό, η απομόνωση μπορεί να είναι απαραίτητη για την πραγματοποίηση των μεγαλοπρεπών φαντασιώσεων που καθησυχάζουν τον εαυτό, καθώς και για την εστίαση στην αγάπη προς τον εαυτό. Μπορεί να μην θέλουν να βρίσκονται κοντά σε άλλους που βασίζονται στην πραγματικότητα, καθώς η πραγματικότητα μπορεί να γίνεται αντιληπτή σαν επίθεση.