Είμαστε τελικά αισιόδοξοι;

Μελέτη δημιουργεί αμφιβολίες σχετικά με τον ισχυρισμό ότι οι άνθρωποι είναι υπερβολικά αισιόδοξοι.

Για πολλές δεκαετίες, οι επιστήμονες πίστευαν ότι οι άνθρωποι έχουν μια «παράλογη προκατάληψη αισιοδοξίας»… μια τάση να υποτιμούν τις πιθανότητές τους για αρνητικές εμπειρίες, ενώ υπερεκτιμούν τις πιθανότητές τους για θετικά γεγονότα. Μια νέα μελέτη από το Βασιλικό Κολέγιο του Λονδίνου UCL και το Πανεπιστήμιο του Λονδίνου Birkbeck, θέτει αμφιβολίες στον ισχυρισμό ότι οι άνθρωποι είναι εγγενώς υπεραισιόδοξοι ή προκατειλημμένα αισιόδοξοι για το μέλλον. Η προκατάληψη αισιοδοξίας πιστεύεται ότι συνέβαλε στην τελευταία οικονομική κρίση και στην αποτυχία των ατόμων να φροντίσουν τον εαυτό τους (π.χ. υγιεινή διατροφή για την αποφυγή της παχυσαρκίας) ή στο περιβάλλον τους (π.χ. καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής).

Σύμφωνα με τους συγγραφείς, προηγούμενες μελέτες έχουν δημιουργήσει πρότυπα δεδομένων που δείχνουν ότι οι άνθρωποι είναι  υπερβολικά αισιόδοξοι, όταν δεν υπάρχει τέτοια προκατάληψη. Οι ερευνητές διαπίστωσαν πρώτα, ότι η αποτυχία των ανθρώπων να μάθουν από την κακή είδηση αντιστράφηκε όταν είχαν την ευκαιρία να βιώσουν ένα θετικό γεγονός. Για αυτά τα γεγονότα, οι άνθρωποι έμαθαν λιγότερα από μια καλή είδηση. Δημιούργησαν στη συνέχεια μηχανογραφικές προσομοιώσεις, σχεδιασμένες να συμπεριφέρονται με έναν εντελώς ορθολογικό τρόπο όταν έρχονται αντιμέτωποι με τα ίδια ψυχολογικά τεστ που χρησιμοποιούνταν στην προηγούμενη έρευνα (π.χ. το να μαθαίνεις από τα καλά νέα ενάντια στα κακά νέα για μελλοντικά γεγονότα).

Εξ ορισμού, οι προσομοιώσεις δεν είναι αισιόδοξες και έτσι δεν θα δείξουν προκατάληψη. Ωστόσο, αυτές οι προσομοιώσεις σε υπολογιστή παρήγαγαν το ίδιο μοτίβο δεδομένων, που συνήθως ερμηνεύεται ως επίδειξη προκατειλημμένης αισιοδοξίας, λόγω του γεγονότος ότι τα σκορ της πίστης άλλαξαν περισσότερο σε απόκριση των καλών από των άσχημων νέων. Ως εκ τούτου, η μελέτη δείχνει πώς η προφανής αισιοδοξία για αρνητικά γεγονότα (και απαισιοδοξία για θετικά γεγονότα) μπορεί να προκύψει ως αποτέλεσμα καθαρά στατιστικών διαδικασιών. Σύμφωνα με τους συγγραφείς, αυτή η υποτιθέμενη μεροληψία αισιοδοξίας είναι ένα τεχνούργημα από τις δοκιμές που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση, σε συνδυασμό με τη σπανιότητα των αρνητικών γεγονότων. Εκτός από τις προσομοιώσεις τους και την αναλυτική εργασία, οι ερευνητές πραγματοποίησαν πέντε μελέτες, στις οποίες διόρθωσαν αυτά τα μεθοδολογικά προβλήματα, όσο το δυνατόν περισσότερο. Σε αυτές τις βελτιωμένες μελέτες δεν παρατήρησαν κανένα απολύτως στοιχείο για τους ανθρώπους που μαθαίνουν περισσότερα από τις καλές ειδήσεις (δηλαδή καμία απόδειξη για την προκατάληψη αισιοδοξίας).

Ο Δρ Adam Harris από το UCL, δήλωσε: «Οι προηγούμενες μελέτες, οι οποίες έχουν χρησιμοποιήσει εσφαλμένες μεθοδολογίες για να ισχυριστούν ότι οι άνθρωποι είναι αισιόδοξοι σε όλες τις καταστάσεις και ότι αυτή η προκατάληψη είναι «φυσιολογική», είναι τώρα σε σοβαρή αμφιβολία. Πρέπει να αναζητήσουμε νέους τρόπους μελέτης, για να διαπιστωθεί αν η προκατάληψη αισιοδοξίας πρόκειται για ένα καθολικό χαρακτηριστικό της ανθρώπινης γνωστικής λειτουργίας ή όχι».

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

ΕΠΙΛΟΓΕΣ