Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν βιώσει κάποια στιγμή στη ζωή τους έναν δυνατό πονοκέφαλο. Συνήθως πρόκειται για ημικρανία, κεφαλαλγία τάσης ή άλλη καλοήθη αιτία. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου ένας ξαφνικός και εξαιρετικά έντονος πονοκέφαλος μπορεί να αποτελεί ένδειξη μιας σοβαρής και απειλητικής για τη ζωή κατάστασης, όπως η ρήξη σε ένα ανεύρυσμα εγκεφάλου.
Αν και τα εγκεφαλικά ανευρύσματα συχνά δεν προκαλούν συμπτώματα, όταν σπάσουν απαιτούν άμεση ιατρική αντιμετώπιση. Η έγκαιρη αναγνώριση των προειδοποιητικών σημείων μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια.
Τι είναι το ανεύρυσμα εγκεφάλου;
Το ανεύρυσμα εγκεφάλου είναι μια αδυναμία στο τοίχωμα μιας εγκεφαλικής αρτηρίας, η οποία προκαλεί τοπική διόγκωση, σαν μικρό «μπαλόνι». Πολλά ανευρύσματα παραμένουν μικρά και δεν προκαλούν ποτέ προβλήματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όμως, μπορεί να αυξηθούν σε μέγεθος ή να υποστούν ρήξη.
Όταν συμβεί ρήξη, προκαλείται αιμορραγία στον χώρο γύρω από τον εγκέφαλο, γνωστή ως υπαραχνοειδής αιμορραγία. Πρόκειται για επείγουσα ιατρική κατάσταση που απαιτεί άμεση μεταφορά στο νοσοκομείο.
Ο πονοκέφαλος-«κεραυνός»
Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα της ρήξης ενός ανευρύσματος είναι ο λεγόμενος κεραυνοβόλος πονοκέφαλος (thunderclap headache). Περιγράφεται συχνά ως ο χειρότερος πονοκέφαλος που έχει βιώσει ποτέ ο ασθενής.
Ο πόνος εμφανίζεται ξαφνικά και φτάνει στη μέγιστη έντασή του μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα ή μέσα σε ένα λεπτό. Δεν μοιάζει με έναν συνηθισμένο πονοκέφαλο ή ακόμη και με μια έντονη ημικρανία. Πολλοί ασθενείς αναφέρουν ότι ο πόνος είναι τόσο έντονος ώστε τους αναγκάζει να σταματήσουν αμέσως ό,τι κάνουν.
Ποια άλλα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν;
Εκτός από τον ξαφνικό και έντονο πονοκέφαλο, μπορεί να παρουσιαστούν:
- Ναυτία και έμετος.
- Δυσκαμψία στον αυχένα.
- Ευαισθησία στο φως.
- Θολή ή διπλή όραση.
- Πτώση του βλεφάρου ή διαστολή της κόρης του ενός ματιού.
- Σύγχυση ή δυσκολία στην ομιλία.
- Αδυναμία ή μούδιασμα σε μία πλευρά του σώματος.
- Επιληπτική κρίση.
- Απώλεια συνείδησης.
Η παρουσία ενός ή περισσότερων από αυτά τα συμπτώματα μαζί με έναν κεραυνοβόλο πονοκέφαλο αποτελεί λόγο για άμεση αναζήτηση επείγουσας ιατρικής βοήθειας.
Υπάρχουν προειδοποιητικά σημάδια;
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ένα ανεύρυσμα μπορεί να προκαλέσει έναν ξαφνικό αλλά ηπιότερο πονοκέφαλο λίγες ημέρες ή εβδομάδες πριν από τη μεγάλη αιμορραγία. Αυτό ονομάζεται «προειδοποιητική» ή «φρουρός» κεφαλαλγία και μπορεί να οφείλεται σε μικρή διαρροή αίματος από το ανεύρυσμα.
Επιπλέον, ένα μεγάλο ανεύρυσμα που δεν έχει σπάσει μπορεί να πιέζει γειτονικά νεύρα, προκαλώντας πόνο πίσω από το μάτι, αλλαγές στην όραση, διπλωπία ή αδυναμία στις κινήσεις των οφθαλμών.
Ποιοι έχουν αυξημένο κίνδυνο;
Ορισμένοι παράγοντες αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης ανευρύσματος ή ρήξης του:
- Αρτηριακή υπέρταση.
- Κάπνισμα.
- Προχωρημένη ηλικία.
- Οικογενειακό ιστορικό εγκεφαλικών ανευρυσμάτων.
- Πολυκυστική νόσος των νεφρών και ορισμένα κληρονομικά νοσήματα.
- Υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ ή χρήση κοκαΐνης και άλλων διεγερτικών ουσιών.
Η διακοπή του καπνίσματος και ο σωστός έλεγχος της αρτηριακής πίεσης αποτελούν δύο από τα σημαντικότερα μέτρα πρόληψης.
Τι πρέπει να κάνετε αν εμφανιστεί ξαφνικός, πολύ έντονος πονοκέφαλος;
Ένας πονοκέφαλος που εμφανίζεται απότομα και είναι ο πιο έντονος που έχετε νιώσει ποτέ δεν πρέπει ποτέ να αντιμετωπίζεται ως απλή ημικρανία χωρίς ιατρική αξιολόγηση.
Σε αυτή την περίπτωση πρέπει:
- Να καλέσετε άμεσα το 166 ή το 112 ή να μεταφερθείτε χωρίς καθυστέρηση στο πλησιέστερο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών.
- Να μην οδηγήσετε μόνοι σας εάν αισθάνεστε αδυναμία, ζάλη ή σύγχυση.
- Να ενημερώσετε τους επαγγελματίες υγείας για την ακριβή ώρα που ξεκίνησαν τα συμπτώματα και αν συνοδεύονται από εμετούς, δυσκαμψία στον αυχένα ή νευρολογικά συμπτώματα.
Η έγκαιρη διάγνωση με αξονική τομογραφία εγκεφάλου και, όταν χρειάζεται, αξονική ή μαγνητική αγγειογραφία είναι καθοριστικής σημασίας για την αντιμετώπιση.
Η έγκαιρη παρέμβαση σώζει ζωές
Οι περισσότεροι πονοκέφαλοι δεν σχετίζονται με ανεύρυσμα. Παρ’ όλα αυτά, ένας ξαφνικός, κεραυνοβόλος πονοκέφαλος, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από νευρολογικά συμπτώματα, δεν πρέπει ποτέ να αγνοείται. Η άμεση αναζήτηση ιατρικής βοήθειας μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα στην πλήρη ανάρρωση και σε σοβαρές επιπλοκές, ακόμη και να σώσει μια ζωή.
