Μια νέα διεθνής έκθεση που δημοσιεύθηκε στο The Lancet Haematology φέρνει στο προσκήνιο ένα σημαντικό αλλά συχνά υποτιμημένο πρόβλημα δημόσιας υγείας: τις ανισότητες που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες και τα κορίτσια στη διάγνωση και θεραπεία των αιματολογικών παθήσεων. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι εκατομμύρια γυναίκες σε όλο τον κόσμο εξακολουθούν να διαγιγνώσκονται καθυστερημένα ή να λαμβάνουν ανεπαρκή φροντίδα, παρά το γεγονός ότι υπάρχουν πλέον τα επιστημονικά εργαλεία για την έγκαιρη αναγνώριση και αποτελεσματική αντιμετώπιση των περισσότερων προβλημάτων.
Η έκθεση της Επιτροπής για την Παγκόσμια Γυναικεία Υγεία και Αιματολογία, με επικεφαλής την αιματολόγο της Κλινικής Cleveland, Δρ. Bethany Samuelson Bannow, παρουσιάστηκε στο συνέδριο της Διεθνούς Εταιρείας Θρόμβωσης και Αιμόστασης (ISTH) 2026 στο Παρίσι και αποτελεί έναν ολοκληρωμένο οδηγό δράσης για τη βελτίωση της αιματολογικής φροντίδας των γυναικών παγκοσμίως.
Ένα διαχρονικό κενό στην υγειονομική περίθαλψη
Παρά τη σημαντική πρόοδο της ιατρικής, οι γυναίκες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρές ανισότητες όταν πρόκειται για παθήσεις του αίματος. Η έκθεση καταγράφει υψηλότερα ποσοστά αναιμίας, συχνότερη υποδιάγνωση αιμορραγικών διαταραχών, καθυστερήσεις στη θεραπεία και αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών κατά την εγκυμοσύνη, τον τοκετό και τη λοχεία.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι πολλά προβλήματα υγείας των γυναικών εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται τόσο στις κλινικές μελέτες όσο και στις κατευθυντήριες οδηγίες, με αποτέλεσμα σημαντικές παθήσεις να παραμένουν αδιάγνωστες για χρόνια.
Διάγνωση μετά από… 16 χρόνια
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα της έκθεσης αφορά τον χρόνο που απαιτείται μέχρι να διαγνωστούν οι αιμορραγικές διαταραχές.
Οι γυναίκες χρειάζονται κατά μέσο όρο 14 έως 16 χρόνια από την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων μέχρι να λάβουν σωστή διάγνωση. Αντίθετα, στους άνδρες η αντίστοιχη καθυστέρηση είναι περίπου δύο χρόνια.
Οι ειδικοί χαρακτηρίζουν αυτή τη διαφορά απαράδεκτη, καθώς οδηγεί σε χρόνια ταλαιπωρία, επαναλαμβανόμενες αιμορραγίες, αναιμία, μειωμένη ποιότητα ζωής αλλά και αυξημένο κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών.
Για τον λόγο αυτό, η επιτροπή θέτει έναν φιλόδοξο αλλά εφικτό στόχο: έως το 2035, ο χρόνος διάγνωσης των αιμορραγικών διαταραχών στις γυναίκες να μειωθεί σε λιγότερο από 24 μήνες.
Η βαριά έμμηνος ρύση δεν είναι πάντα «φυσιολογική»
Η έντονη εμμηνορροϊκή αιμορραγία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θέματα της έκθεσης.
Υπολογίζεται ότι επηρεάζει έως και μία στις τρεις γυναίκες, όμως πολύ συχνά αντιμετωπίζεται ως κάτι φυσιολογικό ή αναπόφευκτο. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να αποτελεί το πρώτο σύμπτωμα μιας κληρονομικής αιμορραγικής διαταραχής.
Όταν η βαριά περίοδος δεν αξιολογείται σωστά, πολλές γυναίκες ζουν για χρόνια με χρόνια έλλειψη σιδήρου, κόπωση, μειωμένη απόδοση και σοβαρή αναιμία χωρίς να αναζητείται η πραγματική αιτία.
Η έκθεση προτείνει την καθιέρωση συστηματικού ελέγχου της εμμηνορροϊκής υγείας, τη χρήση ειδικών εργαλείων αξιολόγησης της αιμορραγίας και την ταχύτερη παραπομπή σε αιματολόγο όταν υπάρχουν ενδείξεις διαταραχής της πήξης.
Εγκυμοσύνη και λοχεία χρειάζονται εξατομικευμένη φροντίδα
Η εγκυμοσύνη και η περίοδος μετά τον τοκετό αποτελούν ιδιαίτερα ευαίσθητες φάσεις για την αιματολογική υγεία της γυναίκας.
Η έκθεση υπογραμμίζει την ανάγκη για καλύτερη πρόληψη και αντιμετώπιση της αιμορραγίας μετά τον τοκετό, αλλά και για εξατομικευμένη διαχείριση των γυναικών που εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο θρόμβωσης.
Οι ειδικοί ζητούν την εφαρμογή ενιαίων πρωτοκόλλων για τη διαχείριση των επειγόντων περιστατικών, ώστε να μειωθούν οι μητρικές επιπλοκές και οι θάνατοι που μπορούν να προληφθούν.
Οι γυναίκες λείπουν ακόμη από την έρευνα
Ένα ακόμη σημαντικό πρόβλημα είναι η περιορισμένη συμμετοχή των γυναικών στις κλινικές δοκιμές.
Παρότι οι ορμονικές αλλαγές, η εγκυμοσύνη και η εμμηνόπαυση επηρεάζουν σημαντικά την αιματολογική υγεία, πολλές επιστημονικές μελέτες εξακολουθούν να βασίζονται κυρίως σε δεδομένα από ανδρικούς πληθυσμούς.
Οι συντάκτες της έκθεσης ζητούν περισσότερες επενδύσεις στην έρευνα που αφορά ειδικά τις γυναίκες, ώστε οι θεραπείες και οι κατευθυντήριες οδηγίες να ανταποκρίνονται καλύτερα στις πραγματικές τους ανάγκες.
Η επιτροπή προτείνει μια σειρά από παρεμβάσεις που μπορούν να εφαρμοστούν σε παγκόσμιο επίπεδο:
- ταχύτερη διάγνωση των αιμορραγικών διαταραχών,
- καθολικό έλεγχο για έντονη έμμηνο ρύση και έλλειψη σιδήρου,
- τυποποιημένα πρωτόκολλα για την αιμορραγία μετά τον τοκετό,
- εξατομικευμένη αντιμετώπιση της θρόμβωσης κατά την εγκυμοσύνη,
- αναθεώρηση των κλινικών οδηγιών,
- ενίσχυση της εκπαίδευσης των επαγγελματιών υγείας,
- μεγαλύτερη συμμετοχή των γυναικών στις επιστημονικές μελέτες.
Ένα μήνυμα για την υγεία των γυναικών
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η βελτίωση της αιματολογικής φροντίδας των γυναικών δεν απαιτεί νέες επαναστατικές θεραπείες, αλλά καλύτερη αξιοποίηση των γνώσεων που ήδη διαθέτουμε.
Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων, η σωστή αξιολόγηση της έντονης εμμηνορροϊκής αιμορραγίας, η πρόληψη της αναιμίας και η εξατομικευμένη φροντίδα στην εγκυμοσύνη μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την ποιότητα ζωής εκατομμυρίων γυναικών.
Η νέα έκθεση αποτελεί μια ισχυρή υπενθύμιση ότι η ισότιμη πρόσβαση σε έγκαιρη διάγνωση και επιστημονικά τεκμηριωμένη φροντίδα δεν είναι προνόμιο, αλλά βασική προϋπόθεση για τη βελτίωση της υγείας των γυναικών σε όλο τον κόσμο.
