Η αποκατάσταση μετά από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο είναι μια δύσκολη και απαιτητική διαδικασία, η οποία δεν εξαρτάται μόνο από τις θεραπείες και τις ασκήσεις που ακολουθεί ο ασθενής. Νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο Kanazawa στην Ιαπωνία δείχνει ότι ένας συχνά παραμελημένος παράγοντας μπορεί να επηρεάζει σημαντικά την πορεία της ανάρρωσης: η καθιστική συμπεριφορά.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι ασθενείς με εγκεφαλικό επεισόδιο δεν συμπεριφέρονται όλοι με τον ίδιο τρόπο κατά τη διάρκεια της νοσηλείας τους. Αντίθετα, χωρίζονται σε τρία διαφορετικά προφίλ καθιστικής συμπεριφοράς, γεγονός που υποδηλώνει ότι η αποκατάσταση θα πρέπει να προσαρμόζεται στις ανάγκες του κάθε ατόμου.
Τι είναι η καθιστική συμπεριφορά;
Η καθιστική συμπεριφορά αναφέρεται στον χρόνο που περνά κάποιος καθιστός, ξαπλωμένος ή σε ανάκλιση ενώ είναι ξύπνιος. Στην περίπτωση των ασθενών που αναρρώνουν από εγκεφαλικό επεισόδιο, η καθιστική ζωή είναι ιδιαίτερα συχνή, καθώς οι κινητικές δυσκολίες, η κόπωση και οι περιορισμοί της νοσηλείας μειώνουν τη φυσική δραστηριότητα.
Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί δίνουν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία στη μείωση του χρόνου ακινησίας. Ωστόσο, η νέα μελέτη δείχνει ότι δεν αρκεί να μετράμε μόνο τις συνολικές ώρες που κάθεται ένας ασθενής. Εξίσου σημαντικό είναι να εξετάζουμε πώς κατανέμεται αυτός ο χρόνος μέσα στην ημέρα.
Η μεγάλη ιαπωνική μελέτη
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 420 ασθενείς με εγκεφαλικό επεισόδιο που νοσηλεύονταν σε 14 κέντρα αποκατάστασης στην Ιαπωνία.
Για την αξιολόγηση της δραστηριότητάς τους χρησιμοποιήθηκαν ειδικές συσκευές καταγραφής κίνησης, γνωστές ως τριαξονικά επιταχυνσιόμετρα. Οι μετρήσεις πραγματοποιήθηκαν κατά την εισαγωγή των ασθενών και επαναλήφθηκαν έναν μήνα αργότερα.
Οι επιστήμονες δεν περιορίστηκαν μόνο στον συνολικό χρόνο ακινησίας. Εξέτασαν επίσης:
- Τη διάρκεια των καθιστικών περιόδων.
- Τη συχνότητα με την οποία οι ασθενείς σηκώνονταν ή κινούνταν.
- Το ποσοστό μικρών, μεσαίων και μεγάλων διαστημάτων ακινησίας.
- Τις αλλαγές που εμφανίζονταν με την πάροδο του χρόνου.
Τρεις διαφορετικοί τύποι ασθενών
Η ανάλυση αποκάλυψε τρεις ξεχωριστές ομάδες.
1. Ασθενείς με χαμηλή καθιστική συμπεριφορά
Πρόκειται για τα άτομα που περνούσαν λιγότερο χρόνο καθιστά και διέκοπταν συχνότερα τις περιόδους ακινησίας. Εμφάνιζαν μεγαλύτερη κινητικότητα και συμμετείχαν πιο ενεργά στις καθημερινές δραστηριότητες και στην αποκατάσταση.
2. Ασθενείς με μέτρια καθιστική συμπεριφορά
Αυτή η ομάδα βρισκόταν ανάμεσα στα δύο άκρα. Οι ασθενείς περνούσαν αρκετές ώρες καθιστοί, αλλά εξακολουθούσαν να έχουν ικανοποιητικά επίπεδα κίνησης και διακοπών της ακινησίας.
3. Ασθενείς με υψηλή καθιστική συμπεριφορά
Οι ασθενείς αυτής της κατηγορίας περνούσαν το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας καθιστοί ή ξαπλωμένοι, με μεγάλες περιόδους αδιάκοπης ακινησίας. Πρόκειται για την ομάδα που ενδεχομένως χρειάζεται πιο εντατική υποστήριξη και παρέμβαση.
Γιατί έχει σημασία αυτή η ανακάλυψη;
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική στρατηγική που να ταιριάζει σε όλους τους ασθενείς μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο.
Μέχρι σήμερα, οι επαγγελματίες υγείας συχνά ενθάρρυναν γενικά όλους τους ασθενείς να κινούνται περισσότερο. Ωστόσο, η νέα έρευνα υποστηρίζει ότι η αποτελεσματικότητα της παρέμβασης μπορεί να αυξηθεί σημαντικά όταν λαμβάνεται υπόψη το προσωπικό μοτίβο συμπεριφοράς κάθε ασθενούς.
Για παράδειγμα, ένας ασθενής που κάθεται πολλές ώρες συνεχόμενα μπορεί να ωφεληθεί περισσότερο από μικρές και συχνές κινητικές παρεμβάσεις. Αντίθετα, ένας πιο δραστήριος ασθενής ίσως χρειάζεται διαφορετικού τύπου στόχους και ασκήσεις.
Η αξία της εξατομικευμένης αποκατάστασης
Η σύγχρονη ιατρική στρέφεται όλο και περισσότερο προς την εξατομικευμένη φροντίδα και η αποκατάσταση μετά από εγκεφαλικό δεν αποτελεί εξαίρεση.
Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο κάθε ασθενής περνά τον χρόνο του μέσα στην ημέρα μπορεί να βοηθήσει τους θεραπευτές να σχεδιάσουν πιο στοχευμένα προγράμματα αποκατάστασης. Παράλληλα, μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη επιπλοκών που σχετίζονται με την παρατεταμένη ακινησία, όπως η μυϊκή αδυναμία, η απώλεια φυσικής κατάστασης και η μειωμένη λειτουργικότητα.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η αξιολόγηση της σωματικής δραστηριότητας και της καθιστικής συμπεριφοράς θα μπορούσε στο μέλλον να αποτελέσει βασικό μέρος της καθημερινής κλινικής πρακτικής.
Η μελέτη υπενθυμίζει ότι η ανάρρωση από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο δεν εξαρτάται μόνο από το πόση θεραπεία λαμβάνει κάποιος, αλλά και από το πώς περνά τις υπόλοιπες ώρες της ημέρας. Μερικές φορές, η διαφορά μπορεί να βρίσκεται σε κάτι τόσο απλό όσο το να σηκωθεί κανείς λίγο πιο συχνά από την καρέκλα του.
