Η βιταμίνη Β12 είναι ένα απαραίτητο θρεπτικό συστατικό που συμβάλλει στη δημιουργία των ερυθρών αιμοσφαιρίων, στη σωστή λειτουργία του νευρικού συστήματος και στη σύνθεση του DNA. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχουν δημοσιευθεί μελέτες που συνδέουν τα αυξημένα επίπεδα Β12 στο αίμα με ορισμένες μορφές καρκίνου, προκαλώντας ανησυχία στο κοινό. Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν η αυξημένη Β12 προκαλεί καρκίνο ή αν αποτελεί απλώς έναν δείκτη κάποιας υποκείμενης νόσου.
Τι δείχνουν οι επιστημονικές μελέτες;
- Ορισμένες μεγάλες επιδημιολογικές μελέτες έχουν παρατηρήσει ότι άτομα με πολύ υψηλά επίπεδα βιταμίνης Β12 στο αίμα εμφανίζουν συχνότερα ορισμένους τύπους καρκίνου, όπως καρκίνο του ήπατος, του πνεύμονα και αιματολογικές κακοήθειες. Ωστόσο, η ύπαρξη συσχέτισης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η Β12 είναι η αιτία του καρκίνου.
- Πολλοί ερευνητές πιστεύουν ότι σε αρκετές περιπτώσεις ο ίδιος ο καρκίνος μπορεί να προκαλεί αύξηση της Β12. Αυτό συμβαίνει επειδή ορισμένοι όγκοι ή ηπατικές παθήσεις επηρεάζουν τον μεταβολισμό και την αποθήκευση της βιταμίνης, οδηγώντας σε αυξημένες τιμές στις αιματολογικές εξετάσεις. Με άλλα λόγια, η υψηλή Β12 μπορεί να είναι αποτέλεσμα της νόσου και όχι η αιτία της.
Η λήψη συμπληρωμάτων Β12 αυξάνει τον κίνδυνο;
- Για τους περισσότερους ανθρώπους, η λήψη βιταμίνης Β12 στις συνιστώμενες δόσεις θεωρείται ασφαλής. Η βιταμίνη είναι υδατοδιαλυτή και η περίσσεια συνήθως αποβάλλεται μέσω των ούρων. Παρ’ όλα αυτά, ορισμένες μελέτες έχουν εξετάσει την επίδραση πολύ υψηλών δόσεων συμπληρωμάτων Β12, ιδιαίτερα όταν συνδυάζονται με φυλλικό οξύ.
- Τα αποτελέσματα δεν είναι οριστικά. Αν και έχουν αναφερθεί ενδείξεις αυξημένου κινδύνου σε συγκεκριμένους πληθυσμούς, όπως βαρείς καπνιστές, οι περισσότερες επιστημονικές οργανώσεις δεν θεωρούν ότι η φυσιολογική χρήση συμπληρωμάτων Β12 προκαλεί καρκίνο. Απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να διευκρινιστεί εάν υπάρχει αιτιολογική σχέση.
Πότε χρειάζεται ιατρική διερεύνηση;
- Εάν μια εξέταση αίματος δείξει πολύ υψηλά επίπεδα Β12 χωρίς προφανή λόγο, όπως λήψη συμπληρωμάτων ή ενέσεων, καλό είναι να γίνει περαιτέρω αξιολόγηση από γιατρό. Αυξημένες τιμές μπορεί να σχετίζονται με ηπατικές παθήσεις, νεφρικές διαταραχές, φλεγμονώδεις καταστάσεις ή σπανιότερα με ορισμένες μορφές καρκίνου.
- Η διερεύνηση συνήθως περιλαμβάνει λεπτομερές ιατρικό ιστορικό, επανάληψη των εξετάσεων και, εφόσον κριθεί απαραίτητο, επιπλέον εργαστηριακό ή απεικονιστικό έλεγχο. Είναι σημαντικό να αξιολογείται το σύνολο της κλινικής εικόνας και όχι μόνο μια μεμονωμένη τιμή Β12.
Μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν ισχυρές αποδείξεις ότι τα αυξημένα επίπεδα βιταμίνης Β12 προκαλούν άμεσα καρκίνο. Αντίθετα, σε πολλές περιπτώσεις η υψηλή Β12 φαίνεται να λειτουργεί ως βιολογικός δείκτης κάποιας υποκείμενης πάθησης. Η λήψη συμπληρωμάτων στις συνιστώμενες δόσεις θεωρείται γενικά ασφαλής, αλλά οι ανεξήγητα υψηλές τιμές Β12 θα πρέπει να αξιολογούνται από επαγγελματία υγείας ώστε να αποκλειστούν πιθανά προβλήματα και να εξασφαλιστεί η σωστή διάγνωση.
