Μπορεί η καλή διατροφή να προλάβει την προσβολή της ωχράς κηλίδας; Η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας ευθύνεται για την πλειοψηφία των περιστατικών τύφλωσης στον ανεπτυγμένο κόσμο.
Είναι ένα φάσμα αλλοιώσεων στην περιοχή της ωχράς κηλίδας, οι οποίες παρουσιάζονται σε άτομα συνήθως μετά τα 60, με την συχνότητα να αυξάνεται με την ηλικία. Οι κύριοι παράγοντες για την εκδήλωση της ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας είναι η αυξημένη ηλικία, γενετικοί παράγοντες, το κάπνισμα και η διατροφή. Υπάρχουν δύο κατηγορίες, η ξηρή και η υγρή μορφή.
Προδιαθεσικοί παράγοντες για την εμφάνιση εκφύλισης της ωχράς κηλίδας μπορούν να είναι ο καπνός του τσιγάρου ή η ρύπανση του περιβάλλοντος, προκαλώντας στον οργανισμό οξειδωτικό στρες, το οποίο επηρεάζει και την όραση και για τον λόγο αυτό η αντιοξειδωτική προστασία είναι ιδιαίτερα χρήσιμη.
Οι προσπάθειες έχουν εστιαστεί στην καθυστέρηση της εξέλιξης της νόσου, όταν αυτή επέλθει ή την πρόληψή της. Τα διάφορα αντιοξειδωτικά και οι αντιφλεγμονώδεις ουσίες που περιέχονται στα τρόφιμα φαίνεται να επηρεάζουν την υγεία της όρασης, ενώ οι βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία, ενισχύουν την βελτίωσή της. Θρεπτικά συστατικά που προλαμβάνουν, ή αποτρέπουν την επιδείνωση της νόσου είναι το β-καροτένιο, η λουτεΐνη, η ζεαξανθίνη, η βιταμίνη Ε, η βιταμίνη C, η βιταμίνη D, ο ψευδάργυρος, τα ωμέγα-3 λιπαρά κ.ά.
Το Β-καροτένιο… ανήκει στη κατηγορία καροτενοειδών, που βρίσκεται σε φρούτα και λαχανικά και χαρακτηρίζεται από πορτοκαλί χρώμα. Μια διατροφή πλούσια σε β-καροτένιο, χαλκό και ψευδάργυρο φαίνεται να μειώνει το κίνδυνο εκφύλισης της ωχράς κηλίδας. Η μέση πρόσληψη β-καροτένιου γυναικών και αντρών στις ΗΠΑ άνω των 50 ετών είναι 2,6 και 2,7 mg αντίστοιχα, ενώ η υψηλή πρόσληψη β-καροτένιου δεν έχει δείξει κάποια επίπτωση στον οργανισμό.
Η λουτεΐνη και η ζεαξανθίνη… είναι καροτενοειδή που βρίσκονται σε μεγάλες ποσότητες στα πράσινα φυλλώδη λαχανικά (πχ σπανάκι). Εκτός από την αντιοξειδωτική τους δράση πιστεύεται πως μπορούν να περιορίσουν την οξειδωτική βλάβη του αμφιβληστροειδούς με τη βοήθεια του φωτός. Δεν υπάρχει συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη για τη λουτεΐνη και τη ζεαξανθίνη, η πρόσληψη όμως 6mg/ημέρα έχει συσχετιστεί με ελάττωση της ταχύτητας γήρανσης των ματιών.
Η βιταμίνη Ε… χαρακτηρίζει μια ομάδα 8 λιποδιαλυτών αντιοξειδωτικών: 4 τοκοφερολών (α, β, γ και δ) και 4 τοκοτριενολών (α, β, γ και δ). Η α-τοκοφερόλη αποτελεί την ενεργό μορφή της βιταμίνης Ε και έχει μεγάλη αντιοξειδωτική δράση. Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη για τη βιταμίνη Ε είναι 15 mg/ημέρα, τόσο για τους άνδρες, όσο και για τις γυναίκες άνω των 19 ετών.
Η βιταμίνη C… είναι μια σημαντική υδατοδιαλυτή βιταμίνη, απαραίτητη για τη σύνθεση του κολλαγόνου, το οποίο είναι απαραίτητο για τη σωστή δομή των αιμοφόρων αγγείων, τους τένοντες και τους συνδέσμους. Αποτελεί ακόμη ένα πολύ ισχυρό αντιοξειδωτικό, αφού προστατεύει τα βασικά μόρια του οργανισμού μας από τις ελεύθερες ρίζες που δημιουργούν καρκίνους διαφόρου τύπου. Έρευνες έχουν δείξει ότι οι άνδρες λαμβάνουν από τη διατροφή τους λιγότερη βιταμίνη C από ότι οι γυναίκες. Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη της βιταμίνης C είναι 75mg /ημέρα για τις γυναίκες και 90 mg/ημέρα για τους άντρες.
Ο ψευδάργυρος… είναι ένα ιχνοστοιχείο σημαντικό για τη δράση πολλών ενζύμων και τη διατήρηση της υγείας του αμφιβληστροειδούς, καθώς παίζει ρόλο στη βελτίωση του μεταβολισμού του ματιού. Ακόμη παίζει σημαντικό ρόλο και στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και τη δομή των πρωτεϊνών και των μεμβρανών των κυττάρων. Η απώλεια ψευδαργύρου από τις βιολογικές μεμβράνες αυξάνει την προσβολή τους από οξειδωτικές δράσεις, εμποδίζοντας έτσι τη φυσιολογική τους δράση.
Η πρόσληψη – Ωμέγα-3 λιπαρών οξέων θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την πρόληψη της εμφάνισης εκφύλισης της ωχράς. Τα Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα προσφέρουν νευροπροστατευτική δράση στον αμφιβληστροειδή, καθώς ανευρίσκονται σε μεγάλες ποσότητες στο συγκεκριμένο ιστό.
