Η νηστεία, όπως αυτή ορίζεται από τα ορθόδοξα ήθη και έθιμα της Ελληνικής Ορθοδοξίας, πλησιάζει στο αποκορύφωμά της την ερχόμενη εβδομάδα. Οι πιστοί ακόλουθοί της όμως, ενδεχομένως να ανησυχούν για το κατά πόσο η «στερητική» διατροφή της Σαρακοστής έχει αδειάσει τις αποθήκες των θρεπτικών συστατικών ή όχι. Με άλλα λόγια τι λένε οι ειδικοί για τις ελλείψεις των διατροφικών ουσιών στο τέλος της Μεγάλης Εβδομάδας;
Η διατροφή των μοναχών
Την απάντηση στο παραπάνω ερώτημα δίνει πολύ πρόσφατη μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε μοναχούς του Αγίου Όρους. Πιο συγκεκριμένα κατά την περίοδο της νηστείας η κατανάλωση υδατανθράκων μειώνεται, για να δώσει τη θέση της σε φυτικές πηγές πρωτεΐνης. Επιπλέον, φαίνεται πως οι ανάγκες σε θρεπτικά συστατικά καλύπτονται σε μεγαλύτερο βαθμό κατά την περίοδο την νηστείας. Όσο παράδοξο και εάν ακούγεται αυτό, πιθανολογείται πως η θρησκευτική πειθαρχία των μοναχών βελτιώνει τις διατροφικές τους συνήθειες. Αξίζει να σημειωθεί πως το μόνο θρεπτικό συστατικό στο οποίο παρατηρήθηκε σημαντική έλλειψη ήταν η βιταμίνη D. Βέβαια, ημερήσια δόση της βιταμίνης εξαρτάται πολύ λιγότερο από τη διατροφή και πολύ περισσότερο από την έκθεση στο ήλιο.
«Κοσμικές» συνήθειες
Μπορεί κανείς να είναι δύσπιστος ως προς τα παραπάνω αποτελέσματα, αρκεί όμως να αναλογιστεί την πληθώρα ευεργετικών επιδράσεων που έχει το ισορροπημένο διαιτολόγιο ενός χορτοφάγου στην υγεία. Εξάλλου, η θρησκευτική νηστεία δεν είναι τίποτα άλλο από μία vegan ή αυστηρά χορτοφαγική διατροφή. Στην πραγματικότητα, το σύνολο των θρεπτικών συστατικών που συναντάμε στα τρόφιμα ζωικής προέλευσης, συναντώνται και σε φυτικές πηγές:
– Σίδηρος: Τον βρίσκουμε στις φακές και τα άλλα όσπρια, στη σόγια και το σπανάκι. Η προσθήκη, ξυδιού ή άλλων όξινων συστατικών στις φυτικές πηγές σιδήρου, ξεκλειδώνει των σίδηρο που είναι «παγιδευμένος» σε αυτές τις τροφές. Νηστίσιμη πηγή σιδήρου είναι και το χταπόδι.
– Ασβέστιο: Τα αμύγδαλα, συνεπώς και το γάλα αμυγδάλου, αποτελούν μία από τις καλύτερες πηγές ασβεστίου συστατικό που αφορά την υγεία των οστών. Η καθημερινή του πρόσληψη είναι μεγάλης σημασίας για ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας, αλλά και γυναίκες στην εμμηνόπαυση. Άλλες πηγές ασβεστίου είναι τα σκούρα πράσινα λαχανικά (μπρόκολο, σπανάκι).
– Ωμέγα 3: Τα καρύδια προσφέρουν σημαντική ποσότητα καλών ωμέγα 3 λιπαρών, τα οποία εναλλακτικά προσφέρονται από τα λιπαρά ψάρια. Τα ωμέγα 3 προστατεύουν την καρδιά, τον εγκέφαλο και τα μάτια. Άλλη πηγή ωμέγα 3 είναι τα καλαμαράκια.
– Ψευδάργυρος: Είναι απαραίτητος για την υγεία του ανοσοποιητικού και του αναπαραγωγικού συστήματος, φροντίζει το δέρμα, τα μαλλιά και τα νύχια, συμμετέχει στο μεταβολισμό και σε αναρίθμητες ακόμη λειτουργίες του σώματος. Τις ημέρες της νηστείας θα τον βρείτε κυρίως στα όσπρια.
